D E 
Medicina Br as i l. L i b. 1 . 3 
riffimis & tenuiffimis, inque fublimi aeris extenfis , exceptis diebus pluviis. Sol oriens & oc-' 
cidens immotis oculis adfpicipoteft, ordinarixque tum fere magnitudinis & coloris, appa¬ 
ret, ita ut diameter ejus menfurari queat. Mira enim undique Teneritas eft, prxfertim circa 
vefperam: qux nullos umquamfuccedentiLunx tradit vapores vel nebulas, fed nodes red¬ 
dit adeo claras ut vetus & novilunium uno eodemque die confpiciantur , litterxquc ad qua¬ 
drantem Liinx commode legi poffint. Aftronomo denique ad coeleftia intento, circa Eclip- 
fcs, nubeculas magallanicas,venerem falcatam poft cmerfionem a Sole,Mercurium fcintillan- 
tem & corniculatum, appulfus Lunae ad fixas, ftellas aut Planetas, exteraque phoenomena,. 
partim antea in Europa non vifa multa promittat. Sicut multoties in eminentiori obfervato- 
rio Aftronomico, per Muftriffi Naffavix Comitem exftrudo, a nobis obfervatum eft. 
/£therprodiverfitate adfpeduumPlanetarum, accedentibuscaufis inferioribusfuas reci¬ 
pit intemperies. Crebris fulguribus abfque tonitru coelum fub vefperam corufcat, tempefta- 
te vel maxime ferena, fed ficca. Tonitrua fi qux circa xquinodia fuboriantur, rariffime eaque 
cum imbribus fine fragore multo in Pernambuco, in Maranhon proprius ad xquatorem vehe¬ 
mentius & crebrius exaudiuntur. Multae irides, Holones, dracones ignei volantes apparent. 
Nullae nubes neque nebulae, grandines ne vix quidem confpiciuntur 5 nec altiffimos montium 
apices ulla canitie brumalem detinuifle faciem (ficut monti Pico in Canariis perpetuo contin¬ 
git) hic umquam obfervatum eft. 
Pluviarum guttae admodum funt magnae, gravique decidunt impetti, quasfuffocativus ali¬ 
quando tepor praecedere vel fcqui folet. Ros hic Europaeo tum pinguior, & nitro multo im- 
pregnatus foecundion tum multo penetrantior & tenuior, prxeipue xftate exiftit. Quod pa¬ 
tet in omni metallo & ferro imprimis (ut materias minus folidas praeteream) quae abfque ullo 
nubium adminiculo facile exedit. •'Intenfior folis radiorum fervor, poros corporum fubluna- 
rium aperit ufque adeo de die, utnodurno rori fubtiliffimo profunde fuppeditet introitum. 
Unde per quotidianam viciflitudinem humiditatis & caloris, illata jam putredine, vermium 
diverforum generum fiat generatio, moxque totalis rei comfumtio. Verum quantum his o- 
mnibus noxius,tantum aliis ros proficuus,imo neceffarius, ne xftate pluviarum inopia, grami¬ 
na & pafcua torreantur, fed quae in locis avidis & fitientibus funt eo fere folo refocillentur. 
Etefiis fcu anniverfariis ventis fereniftimis hae orae diverfis temporibus gaudent. Semeftri 
enim hiberno fivepluviofo ex nubilofa auftrina plaga intenduntur & Vulturni veluti naturam 
induunt, tantoque vehementius, quam Aquilo menfibus aeftivis, dominantur, ut dudus aqua-' 
rum, amenfe Martio ad Odobrem illis obfequiaprxftent. Reliquo anni tempore ex Septen¬ 
trione in Auftrum maria coguntur. Circa Africi latus occidentale Brafili* oppofitum, plane 
diverfo modo res fe habet. Quippe ab Aprile ad Iulium menfem verius Septentrionem rapi¬ 
dus eft fluxus, inde ad Odobrem tranquillum mare. Hinc ad Ianuarium verfus meridiem O- 
ceatlus truditur : Mox circa medium Aprilis denuo nullum Currens (ut fluxum illum genera¬ 
lem Verulamius appellat) maris experiuntur nautae. Atque hx diverfitates potiffimum qui¬ 
dem intra Tropicos libero xquore navigantibus percipiuntur. Adeo ut hi venti generales,' 
Tropaei diebi, minime fegnes, partim regendo Currens maris, partim.proprio flatu (non fpon-‘ 
taneo aliquo raptu ab ortu in occafum, ut dodiffimus Scaliger aliique inter veteres imaginan¬ 
tur) id efficiant, ut nequeant hinc navigantes verfus Africae vel Europae oras, eadem redire, qua 
venerant via. Unde fit, ut non adeuntibus Brafiliam fed inde redeuntibus tantum, tranfitus fit 
per Infulas Elandricas & miram illam lenticulam marinam Sarcafo Hifpanis didam: qux longe 
lateque difperfa, adeo tenaciter fuperficiem maris obfidet,ut folum non (alum diceres, obortif- 
que malaciis navibus haud leviter refiftat. Aiquor Brafilienfe rariffimis procellis infeftatur, & 
ut plurimum tranquillum eft. Cui temeritas Barbarorum fe«fidens, gemino ligno fubcrofo in- 
fidentes, fecure pifcaturam exercent aliquot leucas a littore remoti. Coerulea & fubnigra eft 
exterior ejus facies, interius viridis : agitatum noduignefeit, fortiufque lumen emittit: tum 
falfius quoque deprehenditur quam verfus Polos, adeoque pellucidum, ut pifces ultra viginti 
ulnarum profunditatem aureo colore micantes, ex altis puppibus commode confpiciantur, 
meridiano tdmpore, Soleque fplcndente. Ac tum fimul intueri licet, quam diverfus <$c contra¬ 
rius fubinde fit motus in profundo mari, ab eo qui in fuperficie a tumultuariis fit ventis, quod 
jadas bolides,‘aliafque artis nauticx conjeduras non parum eludit. 
, Licet autem circa littora xftu fatis vehementi (alum intumefcat,non tamen agros invadit aut 
vicinas terras deprefias inundat, fed ingenti fremitu rupem quandam five maris teniam Recijfo 
Lufitanis didam,pulfat ac poteftate impetuofa verberat,quam fummo naturae miraculo & be¬ 
neficio conceflam omnes fateantur oportet:quod crepidocautium longo tradu excurrens,in- 
ftar muri, violentix Barbari & indignantis elementi refiftat,ac fidam tutamque navibus ftatio- 
nem & portus reddat. Opulentiffimam quoque magnatum xdibus materiam, qua Olindx & 
Paraibx monafteriafnperbiunt, fuppeditat. Maximam Brafilix partem,nunc interrupto, nunc 
A 2 conti- 
