G y i l i e- l m i Pisonis, M.D. 
D E 
MEDICINA BRASILIENSI 
LIBER PRIMVS. 
Qui agit de Bra (Ilias Aere ? Aquis & Locis. 
Icto rus de humani corporis malis, eorumque remediis in novi illa orbis 
parte familiaribus, operaepretium fadurus videor,fi de Aere, Aquis Sc Locis 
feu de natura coelifolique Brafiliani pauca quaedam promittam. Quod vel id¬ 
eo neceffarium eft, ne fideribus deinceps aut regionibus fertiliffimis omnino 
Sc faluberrimis perperam attribuatur, quod vel incolarum vel advenarum in- 
fcitkeaut intemperantiae eft imputandum. Eorum imprimis qui extremas & 
incognitas mundi plagas adeunt, ut profeflione artis, falutis humanae praefi- 
diis,mortalibus operam praeftent:Magni tamen Hippocratis effati immemores,tam in fanitatem 
confervando, quam in collapfam erigendo, non raro deficiunt.. Brafilia autem praeftantifli- 
ma'facile totius Americae pars penitius introfipeda, jucunda imprimis falubrique temperie ex¬ 
cellit ufque adeo,ut merito cum Europa atque Afia de clementia Aeris & Aquarum certet.Si¬ 
rum fi /pedes & figuram,a fecundo ab /Equatore ad quartum fupra vigefimum latitudinis gra¬ 
dum ex currens, trigoni oblongi fipeciem refert: cujus bafis /Equatori obverfa, ab oriente in 
occidentem reda protenditur. Latus ad orientem fpedans Hefperiis /Ethiopibus objacet, va- 
ftiffimo mari interpofito: unde tam corporis obledamento, quam fummo vitae ac valetudinis 
bono, habitata ejus frons, blandum & benignum Subfolanum ab auris matutinis natum, con¬ 
tinenter recipit 5 quo homines caeteraque animantia demulcet, Sc ab intolerabili folis vertica¬ 
lis seftu vindicat. Qui, limare accedat, fummo quidem mane, fi recedat, adultiori aurora 
perfentifeitur. Nec languefcit circa ve/peram, ficutfoletmultis Indiarumlocis, fedintendi- 
tur adeo a comitante fole ut ultra medias nodis horas non raro vigeat, condenfatioqueaeris 
nodurna nequeat dilatationem Sc motum illum naturalem Aeris facile hebetare aut vincere. 
Alterum vero lattts (quod a Peruano regno ceififfima montium juga & immenfa difterminat 
/pacia) Zephyrus licet infal uber, mediterrancufque ventus,propter infinitos quos perflat palu- 
dofos lacus,fera node infeftet: tamen a montibus mari vicinis perpetuo coercetur, adeoq: ab 
aura marina pellitur, ut ad littora ufque vix queat penetrare. Qui,fi aliquando ob pluviofas ma¬ 
lacias,per diem integrum (quod rariflime quidem obfervatum eft) fpirafle conftiterit,remotio¬ 
res a mari, occidentique obverfos, vehementius^ maris vero accolas Sc imprimis nautas una 
vix leuca a littore remotos benignius exercet. Qupmadmodum jucundiflimis ac conftantif- 
fimis his anni tempeftatibus haud magnae mutationes, ita diurnis & nodurnis evidentiores 
contingunt, quod dies Sc no des non magis pares fint /patiis, quam differentes calore & fri¬ 
gore. Nam Sol altius afeendens, poftquam terrarum Sc hominum poros aperuit, profundius 
Sc pari intervallo fe occulit,. unde condenfatio aeris major extremam partem nodis magis ro- 
rifluam efficit. Hinc rigidum & penetrans frigus a tertia hora nodurna circa gallicinium ad 
exortum ufque Solis corpora ferit. *Ita ut hanc terram recens ingreffis moleftum fummeque 
noxium efle foleat. Quod qui non evitat, haud facile vitam beatam in hifce vel aiiis'1 ndiarum 
oris exordietur. Cujus rei non ignari Brafiliani focum perennem in tuguriis juxta ledos pen- 
files alunt, ejufque beneficio nodurnum frigus tolerare Sc venata infeda arcere queunt. Por- 
■:* cA rore- 
