DE FaCVLTATIBVS SiMPLICIVM L I B. I V. 53 
cit, qu x ladeum trahens fuccum, ab oculis prorumpentibus, e trunci internodiis natis, hoc 
liquore egregie intumefeit. 
'ferra minime glebofa aiijtfjrrigua, ut cannafacchariferagaudet, fedficca potias, fidente 
Stmontofa, atque in tuberculos, quafi a talpis, egefta. Adeo humiditatis omnis inimica 
eft, ut asftivis dumtaxat menfibus, terras committi velit, idque locis apricis ac minime um- 
brofis. Quod, fienti in hac , ita in quavis plantatione obfervandum, quia guttatim ex arbo¬ 
ribus deftillans aqua perquam noxia habeatur. Cum adeo acclive & arenofum folum requi¬ 
ratur, malunt incolas denfifllma demoliri nemora, demolita exurere, eaque arvis & Tegeti¬ 
bus (Chocas Lufitanis) deftinare. 
Tres hujus plantae trunci, frondibus fpoliati, figura propemodum pyramidali, haud pro¬ 
funde fimul terrae grumis, trium circiter pedum inter fediftantia, inferuntur, prominentef- 
que ad palmee altitudinem, fuperius fe'invicem ampleduntur. Qui foliis licet denudati, no¬ 
vis tamen ilico veftiuntur, nec quicquam radix inde detrimenti patitur, modo caulis integer 
&illasfus maneat. 
Dignitate & mole excellit Mandihoca , fi anni terrasque temperies ficca fuerit: tunc enim 
quaelibet radix fcfquipedem; vel duos, interdum etiam tres pedes longa evadit, craffitiem 
habens brachii vel etiam cruris humani, quando latis adoleverit. 
Ratio habenda ut ager .a zizaniis, quae valde fuppullulant, ter quaterve repurgetur, do¬ 
nec plantae adoleverint, ad odo nimirum vel decem menfium Ipatium. Maturitatem afle- 
cutas radices, quod annuo circiter a plantatione /patio fieri folet > ad tertium vix fub terra du¬ 
rant j altero tamen plerumque anno pars illarum putrefcit & corrumpitur: ideo ad fummurn 
linquuntur annuo fpacio, & de novo per taleas plantantur. Ingruente nimiae humiditatis ne- 
ceffitatc, exfeindi ftatim poftulat, fex menfibus ante juftas maturitatis tempus. 
UJmndiba quae vocatur Mandiibumana omnium citifilnie crefcit & maturefeit, atque opti¬ 
ma inde conficitur farina. Haec planta maxime gaudet folo arenolo & magis ambufto quam 
reliquae. Primaria omnium, inque quotidiano ufu&lucro, producitur quidem promifeue 
in quavis terra, vocaturque Mandiibp arati. 
E terra evulfae radices, vix per triduum durant, etiamfi fideliter horreis recondantur. Mun¬ 
datae,& a cortice,quem tenuiflimum habent, liberatae, molas trufatili, cujus Iconem hic daturi 
fumus, a duobus hominibus circumadas, admoventur, ferriqj cufpide conteruntur^ & contu- 
farum radicum farinam excipit alveus. Alii radendi modi pedetentim exoleverunt,ob majores 
labores & fiimtus. Pauperibus tamen ufus Scobinas manualis fupereft, quas ab Indigenis Ta~ 
piti nuncupatur. Raliira deinceps torculari vel praelo fubjicitur, quo magna vi humor ille fu- 
perfluus & noxius exprimitur, ut ficca atque ab/que ulla humiditate maneat. Mox cribro, 
Vrupcba dido percolatur. Exinde planefa do fidili aut aeneo injicitur, in quofubftrudo igne 
circumagitatur tantifper donec coquatur. Semicoda vero & adhuc mollis efculenta eft, <Sc 
vocatur Farinha relada, quod eft farina coda non exficcata. Reliquum quod fupereft & re- 
fervare volunt, fupra majorem vel minorem ignem pro a*rbitrio mifccnt, atque exade ficcant. 
Earina enim haec quo plus exficcata & excoda, eo durabilior cft. Optime tamen ficcata & 
fideliter ab aere defenfa, ultra annum vix fervari poteft: nam fi vel leviflima uligo eam infe¬ 
cerit , corrumpitur, unde non parvam militum ftragem in caftris exortam vidi. Quapropter 
noftri, Barbaros imitati, eam in bolos , quos vocant Bejus , paftillos & liba cogunt; fuperqiie 
craticulos modico igne induratam in penu aliquandiu recondunt. 
Ex hoc frutice exprefio manat liquor c JWanipuer/i Barbaris didus, qui vafi infuftis poft 
duas horas fundo adhasrefcit: ex quo alia fit farina, melior priori, ac majori affluentia floris, 
G 3 quam 
