Gvilielmi Pisonis 
pas melliferas & non melliferas, pluraque alia infeda fimilia, dc quibus in Infedoiimi Hi- 
ftoria dicetur, qux nimis quam multa Brafilia nutrit, viatoribus & armentis infcftiffima, 
nunc prxtereo. . 
Induftria atque ufus prxftantia , exteris omnibus infedis alatis, prxcellunt facile Apes 
'mellificantes, quarum duodecim ad minimum genera obfervantur, ut Amamcay-mm, 
Amanacayneu , Aibu, Mumbuca , Pixuna , Vrutuetra , Tubuna , Tuiuba , Eirucu , Eixu , Cubiar a, 
Curufircira , quarum ultima Curupircira a Brafilienfibtis contemnitur. Qux autem inter illas 
omnes merito obfervandx, luntpotiflimum lix fequentes. 
Primo Eiriricu, grandiores, non pungentes, qux bonum faciunt mei, licet non quoti¬ 
diani ufus. In concavitatibus arborum nidificant, e quibus veluti alveariisBrafilianiarte & 
dolo mei eliciunt per dudus aliquos ut foras emanet. 
Deinde Eixu & Copij apes minores, nigricantes, exterius in cortice nidum affabre con- 
ftructum componunt inftar alvearii, favis ex arte & concinne difpofitis, ac propoli & cera 
candida vellitis, e quibus optimum mei colligitur, fed minore quantitate, & quia infigniter 
aculeo appropinquantesinfeftant, minus expetitum. 
Denique apes Munbuca flavx & exigux in arboribus nidificant: optimum hoc mei, de quo 
potifiimum ago, & faluberrimum producentes, quod ab Indigenis arbores proceras con- 
lcendentibus ,°ad Europxos incolas, magna quantitate, exiguoque pretio affertur. Maxima 
autem copia hujus reperitur in Infula Maranhon, cum multa cera nigra, ubi copiofius colligi¬ 
tur, vafifque integris completis, xftate, cum flores Silveftres maxime virefeerefolent, fer¬ 
vatur. Inter hofce flores reperitur unicus in arbore Tipuraiba flos, quem poftquam apes gu- 
flarunt mei; amarum conficiunt, ficut de apibus in Syria Abfinthio infidentibus teftantur Au- 
thores/ Qualitate & dignitate, nihil hercle hoc Europxo melli concedit, in fecundo gradu 
calidum, confiftentia admodum fluida, clara & tenui, odore fuavi quidem, fcd Silvcftri, nec 
nimia aut ingrata dulcedine, naufeam parit, fed gratiflimo acore, cSxymelis inftar, palatum 
afficit. Abfterforia qualitate, partiumque tenuitate, tantum ftomachum, vifeofis humori¬ 
bus obfitumabftergit /quantum calida, languidum confortat. Inteftinaimprimis & renes, 
five fuperius, five inferius exhibitum a cruditatibus vindicat, atque urinas promovet. Tum & 
infantibus ad abftergenda &r demulcenda vifcera, a reliquiis variolarum & morbillorum ob- 
fita, fummopere prodeft. Simplex vel compofitum (ut in capite de Mulierum morbis diftum 
eftj uteri intemperiei frigidxfuinmumadfertfolatium. 
•Lonn-x durationis & magnx dignitatis yinum quoddam inde confici folet, fortiflimum 
quideirT& admodum abftergens. Sin temperatius placeat, hydromel vel mulfum ex aqua 
fontana, fine codione rori nodurno exponitur. 
Pharmaca denique nonfolum, fed & cibos potufque quotidianos ingreditur decantatum 
hoc trium apum mei, ficut in Tradatu dc aere, aquis & locis didumeft: meritoque de illo 
idem prxdicare licet quod Plinius lib. xxii. cap. 24. teftatur. Mellis naturam talem effe, 
qux corpora putrefeere non finat: tum, multos exftitiffe qui fenedam longam mulfi tantum 
nutritu toleraverunt. Hac tantum adhibita cautione, ne biliofis, hepatis, renum &ftoma- 
chi ardore laborantibus, nifi fumme dilutum exhibeatur. 
Cera ejus, qux nigricans eft, Europxx poftponenda quidem, fed ad cmplaftra emollientia 
& digerentia, contra mala e frigore nata, utiliffima habetur. 
Cap. IV. 
j 'pRovincix Brafilix varia Balfama producunt, quorum facile princeps eft quod vocant dc 
^ A Copaiba, a nomine arboris e qua emanat. Copaiba autem arbor eft filveftris & procera, cor- 
' tice cinereo, qux fuperius in ramos difpefcitur. Eoha habet femipedem longa, majoraquo- 
que&minora, duo fibiinvicem oppofita, in extremitate autem duo conjunda: oblonga, 
acuminata, nervo & venis paulum rufefcentibiis, fuperius viridiora, inferius dilutiora. In ex¬ 
tremitate ramorum majorum multi ramuli congefti funt, quibus folia frondium figura infi- 
dent; ubi & flores enafcuntur'; quos fequuntur frudus baccx lauri magnitudine & figura, 
initio virides, poft maturitatem nigri, cum pauciflima carne, fubdulcis faporis, aqua nigra 
cutis facile feparatur, qux craffior eft, ut in pruni filveftris frudu: lapidem continet ovalem, 
duriim, qui nucleum album in fe habet farinacei faporis, fcdnon edulem. Frudus, qui menfe 
Aprili maturefeit, comeditur a Brafilienfibus, qui fuccum exfugunt & cxfpuunt cutem. Si- 
m ix valde illis frudibus deledantur. Has ipfc menfe Junio collegi baccas, & mox femiger- 
minatas, mandavi terrx, lxteque provenerunt, Pinguis autem & odorifcrus ille liquor, quo 
vafta 
