de FacVltatibvs Sim p lici vm Lib. IV. 57 
vafta haec arbor abundat, ab incifo cortice ad medullam ufque, luna plena, tanta quantitate 
deftillat, ut fpacio trium horarum, ad duodecim libras olei effundat. Sin nihil forte pro¬ 
fluat, flatim vulnus cera aut argilla obturandum eft, ne quid effluere poffit, & duabus poft 
hebdomadis cum foenore moram compenfaffe videbis. Non adeo frequens in Pnefedura" 
Parnambucenfi hasc arbor, quam quidem in Infula Maranhon, ubi valde luxuriat, unde quo-, 
que copiofe illius balfamum ad nos affertur. 
Nonautem folum mirifica pollet vi mundificandi & confolidandi, & ad quavis vulnera 
prima intentione reftituenda, morfufque ferpentum curandos & cicatrices tollendas: fed & 
ab omnibus pariter incolis & a me interne exhibitum, infignem praebere utilitatem, obfer- 
vatum fuit. Tam fuavis tamen odoris, ficut Maffeus vult, non eft. Calidum in fecundo gradu, 
craffum, valdequepingue < 5 c refinofum. 
Pedori, ad ftomachum languidum, ventri ad colicos frigidos cruciatus, illitum conducit: 
guttulas aliquot convenienter exhibitas per os, robur addunt vifceribus, illifque tonum red¬ 
dunt: fluxiones muliebres, curfus ventris Scgonorrheas quoque fiftunt. In anum perclyfte» 
res, in penem per Syringam cum Saccharo ex aqua plantaginis, vel oleo rofarum diffolutum a 
adverfus eadem mala profpero fucceffu injicitur. 
C a p. V. 
De (abureiba. 
D Uas arborum Cabureiba fpecies, non in habitata Brafilia, fed in remotiflimis defertis trans 
immenfa illa montium juga, vidi. Utraque eft excelfiffima, vaftiffima & odorifera, fed 
cortice & ligno differentes. Altera rubefeentis eft coloris, odoreque Cedro Brafilienfi, quse 
Incolis Acajacatwgd dicitur, nondiftimilis. Altera, de qua nos in pnefentiagimus, folio eft 
exiguo, inftar Myrti, cortice cinereo, digitum craffo, tenui membrana miniati coloris, ex¬ 
terius cooperto, fub qua flavus liquor, quo totus cortex turgere folet, latitat, qui vetus gra-. 
tiorem fpirat odorem quam fi recens fit, fitque confidentias craftioris & coloris punicei. 
Revirefcente arbore circa Februarium & Martium, luna plena, ex lasfo cortice, pendulis 
vafculis, excipitur hoc Balfamum fragrantiffimum & prasftantiffimum Cabureicica didum. 
Ades non folum., fed Lucos integros gratiffimo o^ore, Peruviano perquam fimili, infi¬ 
cit. Subftantiaeft compada & tenaci, fedcalefadum fequaci &dudili. Circa fluvium po^ 
tiffimum Ieneiro & in diftridu divi Vincendi & Spiritus Sandi, quam in Parnambucenfi, cre* 
brias reperitur, licet non adeo magna quantitate inde ad nos deferatur. 
Ad internos & externos affedus non inferiori gaudet qualitate quam Copaiba. Calidum & 
ficcum eft in fecundo gradu diffolvens, digerens & confortans. Aliquot illius guttulas per 03 
jejunis exhibitae, Afthmati profunt: intemperiem quoque ventriculi, vifcerum languores in-> 
veteratos corrigit: tepidum pedori & hypochondriis illitum, eorum oppilationes & frigidi¬ 
tates tollit. Irrigatione & fridione capitis & cervicis ex panno rubro, corroborat cerebrum 
& prasfervat a Paralyfi & fpafmo 5 imo debilitatum omne nervorum genus in priftinum vigo* 
rem reftituiffe, faspiflime hic fumus experti. 
Casterum Lufitani asque ac Brafiliani adverfus vulnera & morfuS venenatorum animalium 
inelfe illi virtutem quandam fingularem teftantur, ad quam animalia, inftindu folo naturali 
confugientia, corticemque deterentia,parti Ixfx, prasfentiffimuminveniant remedium. Quae 
omnia in caftris .& Nofocomio noftro, tum imprimis militibus idis a feris atque Barbaris, mc- 
cum per deferta peregrinantibus, comprobavi. Quippe folo hoc eximio Balfamo recenter ex 
ipfis corticibus colledo, vulneratos & luxatos reftitui. Iconem videre eft G. Marcgr. p. 13 7, 
Cap. .14. 1 .3. 
C A p. VI. 
T>e aAcaju arbore &• illiusfructu. 
% 
Q Uantum lenta folent inter viburna Cuprc(fi, tantum inter casteras Brafilias arbores emi* 
net ^Acayaibfl.) divino beneficio harum regionum incolis concefia. Quas ut afpedu 
pulcherrima, ita multifaria virtute celebratiffima. Ac quamvis umbrofa 6c patula, ramifque 
proceris'fpeciofa, non tamen adeo in altum exfurgit •, fed cum revera malus fit, variis & fi- 
nuofis flexibus fefe incurvat, ramis humum verfus dependentibus. Eft duriffimo ligno a nau¬ 
pegis valde expetito, ac Gummi optimo turgente., quod fua fponte ceftivis menfibus erumpit, 
ob facultatem, pellucidum colorem, fragrantemque odorem Arabico vix cedens. Arbor 
haec nufquam locorum, quam arenofis&fitientibusreperitur. F.oliis eft, fi nervos, fifigu- 
' H . ram 
