Gvilielmi Pisonis 
quafi vermiculis aut teffcrulis variatur. Hicfrudus, quia fucco corrofivo immodice fututo 
linguam vellicat, ac gutturis ardores infert, defeiifo cortice in taleolas fccatur, inque vino 
Hifpanico maceratur tantifpcr, donec qualitatem noxiam deponat, qui,gratum iaporem & 
odorem vino quidem communicat, linguae tamen morfus gutturis inflammationem, ii 
potetur vinum, inducit. Ipie autem fuccus, quo turget fructus, mirifice animum languidum 
recreat, fpirkus fopitos fufcitat, & imprimisftomachum naufeabundunircftituit. Addo, 
quod recens ejus liquor, tum vinum inde cxprefium, uriira fuppreflioni & doloribus Nephri¬ 
ticis fuccurrat; tum quoque .venenis, imprimis fucco c Mandihoca adverfatur. Idem illius 
radix, frududeficiente, prxftat: . _ . • 
Omnia haec efficacius operatur liquor ftillatitius e frudu vi ignis extradus, 11 modica quan¬ 
titate exhibeatur: nam fi largius.concedatur, vafa urinaria infcftat, adeoque corrodendi qua¬ 
litate pollet, ut non tantum linguam & palatum fiuciet, fcd & in cultro, quo fccatur, morda¬ 
citatis veftigia relinquat, idque intenfius, fi non probe maturus fuerit. Atque tunc praegnan¬ 
tibus non minus obeft quam Carawata. febricitantibus, tum vulneribus vel ulceribus infefta- 
tis, prorfus abftinendum ab hoc frudu 5 adeo enim humores accendit, ut non folum impediat 
reftitutionem aegrorum, fcd & in pejus eos difponat. ^ / 
Quapropter miror optimum M^nardum, frudum ^Jnancts frigidum & humidum dixifle. 
Mimis fallitur Chriftophorus a Cofta, qui calidum & humidum eflTe affirmat^ 
Sil ve ftreS .quoque dantur ^Ananas , ex Carduorum familia, qui nunc humi > nunc altis ar¬ 
boribus fupernafcuntur, quos tanquam inutiles praetereo, & ad Cap. xl. Bellonii Ledores 
remitto. 
Cap. XLVII. 
De Betjs > yel Bctre, 
''CRequens tum infilvis, tum in ruderibus urbisOlind^effefoIet^/^, frutex elegans, vel 
JT potius arbufcula quatuor aiit quinque pedes alta 5 caudice redo, nodofo, digitum craffo, 
pallide viridi & per totum putidulis albis nota-- 
to. Superius ad aliquot nodos , ramulos adipi- 
fcitur identidem nodofos & ejufdem cum cau¬ 
dice coloris. In ramis habet folia, ad quemlibet 
nodum unum, & fimul unum julum. Polium 
quodlibet quinque , fex aut feptem digitos eft 
longum, linguae figura, pallide viridis fcu fub- 
flavefeentis coloris , fuperius fplendens, craflfi- 
tie Lauri foliis pene fimile. Denique piperis ftirpi 
Sarmentis, caule & facie externa fimillima. In 
hoc tamen differt, quod folio & frudu paulo 
quam piper eft: grandiori. 
Juli qui ex ramulis dependent, formam pipe¬ 
ris longi mentiuntur , fed infipidi funt & nul¬ 
lius ufus . Verum licet frudus fatuus fit, radix 
tamen fapidiffima eft & celeberrima 5 nam &: 
aromaticum quidfpirat, & Zinziberis praeftan- 
tiam fapore , colore, atque odore aemulatur, 
pnecipue fi recens fit, tunc enim dignitate illi 
vix cedit. 
Foliorum & radicum decodum colicum do¬ 
lorem fedat, dolores membrorum mitigat, ven¬ 
trem flatibus turgidam componit, pedumque tu¬ 
mores ex frigore natos amolitur. 
Idem praeftant balnea <Sc fomenta inde con- 
feda. 
Praeter hanc Betyn, aliae adhuc, inter quas eft 
Betys fcemina, in faltibus reperiuntur, julisgra¬ 
cilibus < 3 c exiguis botrorum modo congeftis & 
pendulis. 
CAp. 
