Histor. Plantar VM Lib, I. ii 
Flores fert racematim: fequuntur dein baccae, primo virides, mox cinnabriae, ubi autem 
maturuere, nigne, rotunda: , magnitudine mediocrium ccraforum: quaelibet in umbella 
confidit feu proprio breviori pediculo, quorum pediculorum decem aut duodecim uni lon¬ 
giori infident. Baccae autem rugofa: ut cerafa ficcata. Intus continent unum aut duos lapides 
albo-flavos, duros, in quibus durus albicans nucleus. Datur & alia fpecies hac validior. Vi¬ 
de Monard. cap. xxii. 
Annotatio. Fr. Ximenes. Mexicani vocant Mecapatlinob\Y\$m\2Lm illam plantam 
quae Hifpanis dicitur Sarcaparilla , cujus in Nova Hifpania plures reperiuntur fpccies, quas hic 
ordine rccenfebimas. Prima cft quae paffim. nafeitur in Hifpania & praecipue in agro Hifpa- 
lenfi, in campis & vallibus, quam quidam Botanici referunt ad Smilacem afperam, qua: a 
Diofcoride deferibitur: hac reperitur haud longe a Mexico in pago S. Fidei, juxta fontem 
cujus aqua fuaviffiniae & faluberrima per aquaedudus in' civitatem deducuntur •, itemque in 
Tz>onpango & Provincia Hondura, unde potiffimum infertur Europa*, de cujus figura nihil 
attinet dicere, quia Diofcorides exade illam deferibit, neque illius facultatibus, quas obti¬ 
net eafdem cum caeteris fpeciebus 3 licet Diofcorides nihil dicat de illius temperamento, ne¬ 
que virtute qua provocat fudores Sc tollit dolores jundurarum atque aliarum partium, mul- 
tafque alias fanat infirmitates graves ac pene incurabiles*, .fcd folum explicet illius vim qua 
refiftit venenis & inter alexipharmaca numeratur. Eft itaque haec planta fpecies Sarcaparillae*, 
licet Hifpani, qui nunquam adierunt Americam, non patiantur id fibi perfuaderi, neutiquam 
tamen negabunt qui illam comparaverint cum canteris ipeciebus novi orbis, quanquam A- 
mericana non producat femen : verum haud infolens homines faflidire nota St peregrina at¬ 
que longius petita admirari St magni facere. Eft frigida & ficca , licet non omnino careat 
partibus calidis & fubtilibus, quibus movet fudores St corroborat calorem ventriculi (& li¬ 
cet alii hoc negent) mundat renes St ureteres: Sanat‘morbos chronicos. Varias St multee 
funt opiniones de exhibendi modo , quas omnes hic referre nimis longum foret folum mo¬ 
nebo quomodo fimplex decodum fiat ad ordinarium potum, credo enim vix ullam domitm 
fine illo reperiri: Sume unciam unam Sarcaparilla: reccntifllmae, fiquidem facile poteft ha¬ 
beri,& divide illam & confcinde minute St cum quatuor azumbris (id eft,odo fextariis) aquas 
tantifper ebulli donec quarta pars confirmatur *, reliquum bibitur ordinario. De liquore, 
quem.folent praeparare non pauciores funt opiniones, verum effem author iis qui in Ameri¬ 
ca Sarcaparillam funt ufiirpaturi, ut utantur fucco e recentibus radicibus exprefio, (fiquidem 
ubique fimt obviae) quatuor unciarum quantitate fingulis vicibus -, obfervavi enim mirabiles 
effedus, tam in lue venerea,quam in aliis morbis,& credo nullum magis falubre medicamen¬ 
tum poifc reperiri. ExClufi edit, cap xxn. DodorMonardes in priore parte fui operis de¬ 
feribit fyrupum e Sarcaparilla compofitum cum aliis fimplicibus, quem longe utilifiimum 
efle ftrpe deprehendi, fit autem ad hunc modum: Sarcaparilla: unciae duae minutim conchae: 
Guajaci triti quatuor unc. Zizipha fex St triginta, pruna paflaxxiv. utraque officulis repur¬ 
gata: florum Boraginis femuncia , violarum tantundem: pugnus hordei mundati St fradi: 
in fex aquae fextariis lento igne coquuntur ad quatuor fextariorum confumtionem, expri¬ 
muntur valide & colantur: & decem hujusdecodi unciis,• admifeetur unafympi violati. 
Calidus mane & vefperi fbrbendus datur, eodem fervato ordine, qui folet in ejufcemodi po¬ 
tionibus obfervari, fudorei^fi quis fubordiatur detergendo. Conceditur ab initio efiis pulli 
gallinacei exigui, St fervatur idem ordo qui in ufu Guajacan, &c bibunt aquam aut decodum 
fimplex quod modo defcripfimus.. Ea ratione curatur omne genus morbi gallici, atque aliae 
etiam infirmitates, qua: ufu Guajaci aut Chinae'curarifolent. Fit & alius fyrupus, hoc mo¬ 
do : Sarcaparillae odo unciae concifae St confradae in odo aquae fextariis ad fex confumtio¬ 
nem coquuntur *, in binis qui fupererunt fextariis, facchari libra: rv. injiciuntur, fitque fyru- 
pus ut moris cft. Hujus unciae tres mane & totidem vefperi ftimuntur -, prandium efto e cibis 
boni fucci, coena fobria, potus ex aqua Sarcaparillae fimplici. Eo utantur donec abfumtus fit, 
quo tempore adfua negotia peragenda egredi non vetabitur. Curat hic fyrupus plcrofquc e 
morbis fupra didis fine moleftia. 
Idem Ximenes j de fpecie-Sarcaparilla: quam vocant JQuauhmecatl. Incolas Yauguitlan vo¬ 
cant hanc herbam Cocozcapatli five Cocozticpalancapatli , Mechoacani Y&huatzoz, quae eft fpc- 
cies Sarcaparilla: peregrina, habens radices furculofas, e quibus faliunt caules volubiles. 
Cum horridis fpinis St multis capreolis, folia ejus funt fimilia ocymo acuminata St curtata 
cum certis laevitatibus St nervulis qui difeurrunt per longitudinem -, nullum-fert femen -, pol-: 
let eifiiem facultatibus quibus caetcrae. Reperitur ad radices Vulcani haud longe d pago At- 
latlaluc-a omnino fimilis planta, verum radices funt tenues St fibrae graciles. Sunt qui omnes 
has plantas referendas putent ad fpecies # Chinae, verum quia radices plurimum differunt, ma¬ 
gis credendum eft fui generis effe plantas, licet figura foliorum, caulium volubilitate St ca- 
B 2 prep* 
