Geo r g I MlA.rcgha.vI 
quas mirabiles effcdus edere affirmant. Alii folent radicem pondere fex dragmamm in pulve¬ 
rem redadam & in fex aquae unciis per nodem maceratam, mane exprimere & percolare at¬ 
que aquam illam exhibere: ego autem eandem mifceo cum uncia aut paulo magis fyrupi de 
Matlalitztic aut Salfaparillae aut foliorum Senas atque ita purgat fine ulla moleftia. QuumSca- 
monca defideratur hujus fiiccus expreffus & fpiffatus illius vice ufurpatur in Elechiariis , qua: il¬ 
lam poftulant. Quidam & radice hac utuntur forma unguenti aut emplaftri ad vitia oculorum 
curanda. Tertia fpccies maximam partem nafeitur in terra nigra & locis petrofis, radice ma¬ 
gis tenui: e duabus hujus dragmis commodiffimc fit eleduarium laxativum cum xx. dra- 
gmis Sacchari Tzautlifive Tragacanthae, quo lenit er evacuantur cholera atque flegma, ncc 
puto in America facile reperiri poffe medicamentum quod illud fuperet. Alii ex illius decodo 
conficiunt fyrupum qui quantitate trium unciarum fumtus egregie purgat praedidos humores» 
Nafeitur multis locis calidis Novae Hifpaniae, licet Mechoacanae provincia: , ubi primum in¬ 
notuit, praeferatur * communis quoque eft in Temimiltzingo, ubi radicem hanc cum cau¬ 
da Tiaquatzin animalis pari pondere mixtam, mirabiles afierunt edere effcdus in ciendo uri¬ 
nam. Oportetficcariradicem«Stfervaritoto anno: fed in,colligendo vitanda eft radix haud 
multum illi difiimilis, quee praefentiffimum eft venenum. Qmim Author nofter, quemfequi- 
mu t 7 feriberet, non tam probe cognita erat haec radix, ficut neque ipfa Nova Hifpania; poft 
illa plures illius fpecies fuerunt repertae, magis lenes in operando, licet tres illae fpccies ab ip- 
fo proditae, celebriores fint,'< 3 t magis ufurpentur. Prima eft quam Hifpani vocant Mechoacan 
a loco ubi primum fuit inventa 5 cujusinillaprovincia&inGuadalajara du3e reperiuntur fpc- 
cies 5 unavenenofa, quam Audor nofter monuit vitandam, altera quae moderate purgat, u- 
triufque radix grandis & craffa, fed nobilis major. Alia fpecies quae appellatur Matlalitztic , 
multo minus purgans quam praecedens, quam quidam perperam frigidam faciunt, haudin- 
telligentes purgantium medicamentorum facultates, qua: nullam frigiditatem admittunt: haec 
remiffius purgat quam antecedens, atque omni aetatum & fexuum generi convenit, etiam 
pregnantibus exhibetur fine noxa: Ex hac radice fit fyrupus hoc modo: Recipe fex libras ra¬ 
dicum recenter effoffarum & demto prius cortice rade & inde ollae vitriatae 5 fuper infunde to¬ 
tidem libras aquae fontanae ferventis, atque obtura os ollae, & ita probe opertam relinque per 
horas xx xv. dein exprime < 3 c mifce illius colaturae quatuor libras facchari decoque leni igne, 
donec fpiffitudinem mellis acquirat, fumuntur tres aut quatuor hujus fyrupi unciae ad pur¬ 
gandum. 
Alia fpecies appellatur Xalapa a loco ubi primum fuit reperta : haec longe potentior eft can¬ 
teris, licet mole fit minor, evacuat generatim omnes humores peccantes, fed fumma opus 
eft vigilantia eo die quo fumitur atque adeo fequenti. Ex hac quoque fit fyrupus, admodum 
utilis in quibufvis morbis, & imprimis iis qui lue venerea laborant. Componitur ad hunc 
modum. Recipe radicum Xalapaeunc.v. Polipody unc. ij. Hcrmodadyl. unc. i. Elorum 
cordialium, lujubarum ana pugnum unum: Cinnamomi aut Canclla: praeftantioris 5 nucum 
mufeat. ana duas dragm. & femis: frangantur omnia & macerentur in fex quartariis aqua per 
nodem, dein coquantur fecundum artem donec medietas confumatur: colatura addan¬ 
tur dua libra facchari & peredquatur donec fyrupi fpiffitudinem acquirat 5 denique cum pene 
refriguit, mifceantur odo grana exquifiti mufei. Monendi funt qui iftis radicibus utuntur ad 
purgandum ne poftero die mane fumant faccharum rofatum aut aquam, fed potius pedu- 
fculum volucris alicujus, aut carnem ovillam affam, nam alias facile recidivam purgationis 
patiuntur aegri non fine diferimine. Omnes fpecies reperiuntur in Nova Hifpania magna co¬ 
pia: Matlalitztic habet radicem omnium maximam, huic proximam Mechoacan : multo mi¬ 
norem venenofa fpecies: omnium maximam Xalapa licet circulofior fit & longior. Vniverfae 
autem funt calidae & ficcae in quarto gradu, praeter Matlalitztic quae moderate calet & lenifti- 
me purgat, ideoquede fecurius ufurpatur. Ex iis quae diximus apparet quantum fidei adhi¬ 
bendum fit Monardae & Alfonfo Inojoflo in iis quae de his radicibus fcripferunt. Non diffe¬ 
runt autem hae plantae foliis, floribus aut frudibus, nifi ratione foli, quo fit ut alibi majores 
alibi minores nafcantur 5 tantum flores nonnihil differunt colore, qui fere cxmilcus eft, ve¬ 
rum aut faturatus aut dilutior. Hac ille. Ex hiftce autem praefertim- quae dicit de femine facile 
apparet plantam quam Audor nofter defer ibit non effe eandem cum illis quas Er.Ximenes 
deferibit. Car. Clufius notat ad Monard. cap. li . fe anno mdlxix. duo genera feminis acce- 
piffe ex Hifpania quae plantae Mechoacan effe dicebantur: unum caliculo five filiqua, femine- 
que nigro quale eft Scamonii aut Convolunli majoris: alterum oblongiori aliquanto calicu¬ 
lo , ferhine ruffo < 3 e quam fiiperius longiore tenerioreque. Utriufque filiqua parte interiore 
erat lanuginofa. Ex utroque ipfinatas plantas, quae prodibant Convolunli modo, dein pro¬ 
xima pedimenta fcandcbant multis farmentis 3 c ampledebantur, foliis Convolunli majoris, 
fed tenerioribus & colore magis flavefeente $ hyemis autem inclementiam eas fuftuliffe. Ego 
femen 
