H I S T O R. Plantarvm Lib. i I. 
PiNAHVizxiHViTL quam aliqui vocant Cocochi atl , quia capiti impofita conciliat 
fomnum, atque adeo /olo contadu videtur fomnum generare (facilius tamen in Barbaris 
quam in Hifpanis) eft frutex quatuor palmos altus: caudices illius funt tenues & pleni /pinis: 
folia divifa in fex partes aut finiis , & conjunda inter fe ad modum fafciculi florum, hauddifii- 
milialzquixoehitl. Radix eft farmentis feta: flores&frudus ad modum caftancarum, prin- 
cipio virides &poftearofli, racematim pendentes. Nafcitur in locis calidis Tepuztlan & 
Quahtlx & in collibus Acapiztlx. Ajunt amorem conciliare, fed quo modo aut quare expli¬ 
care non poliunt. Folia nonnihil refipiunt raphanos •, funt frigida, ficca & adftringentia atque 
prxterca glutinofa. Succus radicis fanat febres tertianas & oculos inflammatos, conciliat 
fomnum,cftque utilis adverfus difenteriam. Hic efl frutex ille cujus folia vel minimo contadu 
vel afflatu humano fc contrahunt & marcefcunt; quare fulplcor efle eandem aut faltcm conge¬ 
nerem plantam, quam in Philippinis Infulis vocant Herbam vivam aut fentientem: de qua 
quxdam affirmant nefeio qua fide, qux in hac noftra non deprehenduntur ; qualia funt 5 quod 
producat truncos redos, crafiitie penna: gallinas, e fingulis radicibus decem aut duodecim • 
•quorum linguli teneant duodecim folia, quatuor ordinibus, inter fe diftantia intervallo fex di¬ 
gitorum tranfverforum & fimilia Raphano: flores efle cxruleos fimiles lingua: palleris ante¬ 
quam fe pandant, deinfe dividere in tria minora folia. Offenditur lfla planta tantopere con¬ 
tadu humano, ut fi primoribus digitis fumma planta: folia contingas, ftatim quafi contri- 
flari aut alto fomno opprimi videatur, caduntque omnia folia inferiora atque etiam fuperiora 
fi fecundo attingas: ipfique trunci contadi rumpuntur atque concidunt: fi autem prxeidas * 
offendes partem contadam nigram 5 haud aliter quam ficombuftafuifict: fivero halitu plan¬ 
tam afflaveris ftatim folia fua excutit &diftiimpitur, quod non fit fi virgula aut baculo attin¬ 
gas; ita ut folo contadu & halitu hominiim Videatur offendi: exterum infipida eft planta & 
nullius , quodfciam, in medicina ufus. Memorant & aliam plantam in Malabar nafei, qux 
fimiliter eontadunl & afflatum hominis averfetur, foliis pblipodii, floribus luteis: aliam 
quoque in Pcruvia, qux contada ftatim arefeat-, nec deefTefimilemin Infula Gaditana. Sed 
quxdePinahuiztlicommemoravi, ea fxpiusfum expertus, aliifque probavi, ut haud dubia 
fides haberi poffit. Hac Ximcncs. 
jPrancifcusLopezdcGomara in Hiftoria fua generali cap. i94.fcribit in Peruvia nafei ar- 
bufculas quarum folia marcefcant,fi manu tangantur,& cap.20 5 .fimiles reperiri in Nicaragud. 
Credo effe fruticem quem Author hic deferibit. Cxterum Garfias ab Horto lib. 11. cap. 2 7. 
Nafcitur , inquit, in Malavar i flant a mira natura , namfi qui* manum admoveat, ilico contrahitur: 
foliafohf odii, flores vero habet luteos . Chriftophorus a Cofta cap. iv. Herbam vocat vivam 
& ac curate illam deferibit. Sed de hac alibi plura dicemus. Cxterum & Antiquis nota fuit 
hxc planta, fiquidem accurate admodum defefibitur a Theophr. lib. 1 v. Hift.plahtar. cap. 111. 
fub finem. T ''Xypa 9 iJiov n tyvsf) vAe* Meptpir 0 (c x. Hw oXlw * ii idioy, 
d)X' «V td wy&cuvov couti j/ GjSwf.g z<dv coutx yfi 73 (^vPXoy Trupopoiov 
reug 'xjtpvfyv. otcov 9 7 ig ttip/Q r kXuviuv , aonrefj dtycwcuvo$u& rd <pii?Xa, ovp, 7 nrnletv <j)a< 77 V. Sidfijj tivcc 
%fivov cwtiGiucnci&g ndAiv yfij JdfaJy. Id efl:: Nafcitur peculiare quoddam virgultum circa Mem¬ 
phim , quod quidem neque folia neque ramulos, neque totam formam peculiarem habet, 
fed accidentem tantum illi paflionem. Qujppe facies ipfi fpinofa & folium perquam fimile fi¬ 
licibus; ubi autem quis attigerit ramulos; folia quafi hebetata concidere ajunt *, atque hinc 
poft aliquot tempus revivifeere dentio atque folia fua explicare. Sed de mirabili hac planta 
paulo poft adhuc plura dicentur,nam varix illius dantur fpecies. Hoc tantum hic minime prae¬ 
tereundum etiam Plinium ejus meminiffelib. xxiv. cap. 17. Adjecit his, inquit, Appollodo - 
rus affectator ejus , herbam afchy?iomenen , quoniam appropinquante manu folia contraheret. Me¬ 
morat autem inter herbas a magis celebratas, cum nihil certius fit quam'hanc herbam haec 
pati. Mirum autem Authores qui de Plantis /Sagypti agunt hodie illius non meminifle. 
Cap. VI. 
AMaridijbd feu Maniiba , e qua fit lAandioca. 
fi Andiiba & MAniiba Brafilienfibus, cujus radix Mandioca vocatur. Frutex eft 
d-*caule lignofo, pollicis vel digiti humani crafiitie, nodofo, cortice corylino, in fex, 
feptem aut odo pedum altitudinem affurgens; continetis medullam in fe inftar Sambuci, 6 c 
ladeum de fe mittit fuccum. Superius in multos expanditur ramos qui iterum ramulos ha¬ 
bent , atque in horum quolibet, tria, quatuor, quinque, fex aut feptem folia angufta, oblon¬ 
ga, in ftellx figuram difpofita, ejufdem fere viriditatis cum folio Peonix. Flofculos fert fla? 
Vo-pallidos, quinque foliolis conflantes, multis flaminibus luteis in medio. Radix fit duos 
I veltrcS 
