H i S T O R. P L A N T A R V M L I E, I. 6? 
nem humiditatem deponat. Succus ille Brafilienfibus dicitur Manipoera Lufitanis Agoa de 
Mandioca. Expreffa rafura radicis immittitur cribro, quod Vrupema Brafil. Lufitanis Ioeira 
vocant: fuccernitur & immittitur vafi rotundo, lato, haud profundo cx argilla vel cupro fado 
quod more aheni fumario infertum eft, & igne inferne ftrudo, fipatula lignea continuo agita¬ 
tur, donec ficcata fit fatis, vocant hoc vas in quo farina ficcaturBrafil. Vimovipaba , Lufitani 
Forno de Farinha , patulam Brafil. Vipucmtaba. Farina hasc ad medietatem folum ficcata, ita 
ut femimollis maneat vocatur Brafil. Vitinga , Lufitanis Farina relada : amplius ficcata dicitur 
Brafil. Viecacoatinga , integre autem ficcata, ita ut durare poffit vocatur Viat a & Vicica , Lufi- 
tan. farinhafeca , farinha da guerra , qure ad fummum per annuum fpacium poteft fervari, fi 
lt)coficcoadfervetur& ab aqua caveatur. Viecacatinga vix dimidium annum durare poteft; 
Vitinga vix biduum & has farinas fpecies loco panis ufurpant. Farinha feca irrorata jufculo 
qualicunque vocatur Mivipiro & Mindipiro , comediturquc cum eduliis casteris, carne vel 
pifeibus. Ex farina ficcata formant placentas, mifcendo cum aqua fimplici in maffam, & co¬ 
quendo fuper prunas, vocantque nomine Brafilienfi Bejil. 
Succus Mandioca expreffus relinquitur in vafe, 6 c bihoriifpacio refidet in fundo fecula al- 
bifiima, quam indigenas vocant Tipioja , Tipiaca & Tipiabica: hasc dido modo ficcata fari¬ 
nam exhibet albifiimam, Tipiocui vocatam, ex qua fiunt placentas longas & tenues, quas Ti- 
piacica dicunt, quas panis optimi fimilaginci vicem explent. Idemfuccus codus ad confiften* 
tiam pultis comeditur. Eadem puls ufurpatur amyli loco ad incruftandum linteamina, < 3 c glu¬ 
tinandas chartas. Ex pulte quoque cum oryza & faccharo mixta confervam faciunt Lufitani 
non ingratam, quam Marmelada de Mandioca vocant. Succus autem Mandioja five Mani¬ 
poera fubcfulcis eft faporis, ideoque ab animalibus appetitur, quas tamen omnia poftquam 
"biberint, cito moriuntur. Nam hic fuccus & hominibus & brutis lethalis eft. Inhocfucco, 
fi adferveturdiem unum atque alterum, generantur vermes, quos Brafilienfes vocant'Ta- 
puru, qui itidem venenati funt. Prasparatur etiam Mandioca alio modo in ufus humanos. 
Mandioca cruda quamvis dido modo purgata, fcinditur in particulas, lingulas figura, duos 
circiter digitos longas, femidigitum latas. Particula has exponuntur foli per biduum ut exfic- 
centur. (Succus non exprimitur) ficcatas funt albiftimas ita iit cretas loco infervire poftint ad 
feribendum, tunduntur in pollinem in mortario ligneo (quod Brafilienfesvocant AnquaSc 
Vmbua , Lufitani pilaondepao) piftillo ligneo , pollen vocatur Tipirati , Lufitanis farinha de 
mandioca crua ex quo panis coquitur delicatiftimus, albiffimus, certans cum pane fimilaginco 
optimo. Fit & panis bifeodus, quem Brafil. vocant Miapeatd , optimits, qui in expeditioni¬ 
bus poteft ufurpari & diu adfervari. 
Mandioca cruda integra vel concifa aquas immiffa per tres, quatuor vel quinque dies fi- 
nendo, ut mollis evadat, vocatur Mandiopuba&cManiopuba, & fub cineribus affata comedi¬ 
tur. Hoc modo prasparataijpitplurimum fugitivi & in filvis vagantes ufurpant, utpote facile 
parabilem. Eadem Mandiopuba ficcata ad ignem poteft adfervari in ufus & vocatur Caari- 
md. Hanc Caarimam in pollinem redigere folent tundendo in mortario ligneo & pollinem 
vocant Caarimaciu qui albiffimus eft & fubtiliffimus. Hic pollen in aquam fervefadam five 
codam immilfus pultem exhibet, Mingau Brafilienfibus, agitando continue quando immit¬ 
titur aquas, ut puls tenuis & finc'globulis fiat, grati faporis, comeditur aut per fe, aut cum 
pipere admixto, quod Brafil. Jduiya vocant, integro aut concifo; vel immifeentur aliae her¬ 
bas, vel gammari, pifces codi, & caro coda, & vocatur ipfis Minguipitinga. Servit etiam amyli 
vel glutinis loco farina de Caarima, fi in pultem redigatur & tunc vocatur Mingaupomonga , 
Ex eadem cum aqua, butyro & faccharo placentuhe fiunt delicatas, quas calidas comeduntur, 
ExMandiopuba etiam farina fit mollis &femificca inftar micas panis recentis fimilaginei, 
quam vocant Vipuba <Sc Viabiruru , Lufitanis Farinha frefea & Farinha d’ Agoa , quas grata eft ad 
comedendum, fed non durat ultra diem naturalem , ideo quotidie de novo conficitur. 
Eandem Vipubam in globi formam manibus efformant ac in Sole ficcant, vcfcantque Viapua 
& Miapeteca , & tunc diu adfervari poteft. Hoc modo Tapuyas prasparant ut plurimum. Etiam 
Brafiliani reliqui, mifcendo poftea cum Viata ut gratior fit. Mandioca cruda etiam purgata 
fcinditur in tenues particulas, contunditurquc piftillo ligneo, .& manibus folum exprimitur, 
ac dcin ficcatur, vocaturque illa farina Tina & Mixacuruba. 
Omnes autem fpecies Mandiocas crudas hominibus lcthales funt fi edantur, excepta, Aipi- 
macaxcra , quas recens extrada & affata ad ignem vel fub cineribus tuto comedi poteft & bene 
fapit. Bruta autem omnia, omnes Mandiocas fpecies crudas devorant fine noxa, & bene 
nutrit atque faginat, quum tamen fuccus earum expreffus folitaric fumtus ipfis asque lethalis 
fit atque hominibus. 
Ex radice Aipimacaxera contufa ac coda fit potus albefeens inftar ladis ebutyrati, grati fa¬ 
poris , fubacidi, qui teoefadus bibitur, & vocatur Cavimacaxera. 
1 z Exea> 
