GeorgI MarcgravI 
ped. latum: reliquum fpacium diftribui debet pro formis facchareis, ollis cinerariis & lintre 
aquario, ponendis & pro loco vacuo ad operarum commoditatem. 
Alia adhuc domo, quae non longe diftet a molendino opus eft , quam Cafa depurgar vocant, 
quae decem vel duodecim decempedas longa ut plurimum eft, tres aut quatuor lata. Molen¬ 
dinum aquaverfatile trium rotarum opera per aquam circumagitur, nimirum habet rotam 
aquariam dentatam minorem, dentatam majorem, Lufttanis Roda d*agoa , Rodet e , Bolandeira . 
Dentata major duplices radios habet quos ajpes & confrages vocant. Molendinum bobus ver¬ 
fatile rotis caret & ligna habet fiiperne adfixa oblique defcendentia quibus jumenta admoven¬ 
tur, ut circumagant molendinum. Conftat molendinum utrumque tribus axibus craffis, Lu- 
fitan. JBixos , fa&is e duro ligno, arboris Iacapucaya . Sunt axes armati ferreis laminis craffis 
circularibus annulatis & fuperius ac inferius habent acus ferreas, quibus in matricibus ferreis 
trabibus tranfverfalibus pontes vocatis, infixis circumaguntur. Suftinetur inferior trabs aliis 
duabus tranfverfalibus Chumajfeiros appellatis. Prope axes in utroque latere tabula eft ex affie- 
ribus (Tavoleira) ad cannam imponendam , quae axibus inferitur pro expreffione. Yniverfum 
autem molendinum fuftinetur quatuor trabibus grandibus quas Vir genis da moenda nominant, 
ita ut longitudo ipfius molendini fit circiter duodecim pedum, latitudo octo. In uno ejus la¬ 
tere duo nigritae adftant menfae qui continuo cannam inferunt axibus, qui exprimendo illam 
rapiunt fecum per anguftam intercapedinem, ita ut ab altero opus fit uno nigrita qui removeat 
cannam exfuccam, quam Baga^o vocant, quae per duos alios nigritas foras portatur & in cer¬ 
to loco accumulatur: Cumuli hi poftea accenduntur, alias immenfae moles fierent, (fiquidem 
quotidie quadraginta aut quinquaginta vehes exprimantur) cillis fervit adftercorandos agros. 
Succus dulcis inter exprimendum exftillat in lintrem ligneum fuppofitum, quem Coche vo - 
eant, ex illo per canalem effluit in alienum grande paulo remotum a molendino. Super illo 
aheno tabulatum eft altum & in eo alius linter ligneus, in quem ex inferiori per urceos attra¬ 
hendo derivatur & demum per canalem in ipfam culinam & ahena derivatur. Latex faccha- 
reus ne unum quidem diem durare poteft, quinacefeat, ideo continua opera & expreffio & 
co&io ejus fit, cum ex acido fucco nufium faccharum fieri poffit. Et fi biduum faltem ad- 
fervetur, in acetum acerrimum degeneret. 
Primum ahenum in quod latex facchareus derivatur, Lufttanis appellatur Calde ira de mear 
defeumos , in quo coquitur lento igne femper cochleari magno cupreo, Efcumadeiro dido, agi¬ 
tando & defpumando, tamdiu donec fatis defpumatus & purgatus fit: fpuma autem in lintre 
fuppoftto colligitur, Tanque dido, ficutipfa Cachajfa- y quaeinfervit jumentis in potum 5 alias 
foras effunditur utpote nihil nifi excrementum fucci. 
Succus hic ita defpumatus in alterum vicinum ahenum, Caldeira de mear ipfis, transfundi¬ 
tur , in eo denuo fortiori igne coquitur, agitatur, defpumatur & certis temporis fpaciis ali¬ 
quid lixivii inftillatur, quod unicum remedium eft purificandi hunc laticem 5 qui ita purifica¬ 
tus nondum faccharum eft, fed fiiccus tenuis inftar aquae, & tertio aheno, Caldeira do coar 
ipfis, immittitur, & hinc per pannum colatur, quem Coado uro vocant: fpuma, Lufttanis Efcu~ 
7*20 in fecundo aheno detradaadfervatur in vafe adpofitoquod Cochedefeumas vocant, quas 
poftea inter mancipia diftribuitur, quae potum exinde conficiunt, quem Garapa vocant. 
Ex tertio, in quartum vel quintum ahenum tranftmittitur hic latex percolatus, ubi continuo 
agitatur cochleari magno, & interdum aliquot guttulis aquae frigidae refrigeratur. Dein trans¬ 
funditur in aliud vas cupreum, quod Barola de meado vocant, hinc percolatur per pannum, per¬ 
colatum autem recipit vas, quod Barola de coado dicunt 5 ‘ hinc in majora ahena transfertur quae 
Tachas vocant 5 6 c quidem primum vocatur Tacha de receber-y hinc in aliud quod Tacha de co^ir, 
ubi coquitur quantum fatis: ex hoc in tertium, Tacha de hater , ubi non folum amplius coqui¬ 
tur, fed continuo cochleari grandi agitando fimul in altum projicitur fuccus, ad viginti pe¬ 
dum etiam altitudinem, ut in ahenum recidat. Succus ita co&us vocatur Ago a de Tachas , ex 
quo Garapa optima fit 5 nam nil nifi faccharum eft. Demum poftquam fatis co&us fuerit tranf 
fertur in Ahenum quod Bacia d!effiiar vocant, ibi paululum finitur refrigerari. Et tunc prae¬ 
paratus eft fuccus & aptus ut formis infundatur. Notandum autem quod inter coquendum in 
alienis parvis, praefe&us operis, quem Maejlre d’afucar vocant, certis intervallis aliquot gut¬ 
tulas olei olivarum immittit huic ferventi latici, eo fine ne damnum patiatur ab igne illo ve- 
hementiffimd qui his alienis fubftruitur, refrigerationis caufa 5 quemadmodum eandem 
obcauftam, quum inahenis grandibus adhuc fervet lixivii guttulae infparguntur. Et notatu 
dignum quod fi contrarium fieret & ahenis magnis infpargeretur oleum, parvis lixivium, 
non folum fuccus non pollet purgari, fed & totaliter inutilis fieret ad faccharum inde confi¬ 
ciendum.. 
Saccharum ita ad Syrupi confiftentiam reda&um cochleari formis terreis, quaelintrima- 
gno imponuntur circumvallatae canna exprefia, infunditur, fpatula lignea femper agitando 
utfub- 
( 
