Histon Plantarvm Lib. II l p? 
nigro, corticis caftaneae craflitic, & in extremitate funt maculae alb^e: ipfe nucleus amygdala* 
figura & magnitudine, albus inftar cuticulx ovi, exterius etiam pellicula albaobdudus, dul¬ 
cis faporis inftar amygdalae. Valide purgant tres aut quatuor nuclei comefti & quidem nimis * 
fi pellicula interior non feparetur5 ideo femper adimenda. Arbor facile traiifplantatur: nam 
ramus dccifus & terree infixus aliam arborem progenerat •, ideo adfepes vivas faciendas circum 
hortos ufurpatur, nam cito crefcunt & fructus ferunt. 
Annotatio. Haec Arbor in Nova Hifpania a Mexicanis vocatur JVuauhayehuachtli \ 
quam Fr. Ximenes ita deferibit. 
Arbor, inquit, quae fert pineas nuces purgatrices, eft mediocris magnitudinis, foliis gran¬ 
dibus inftar Lappae, quafi rotundis & angulatis: frudus pene fimilis eft nucibus communibus * 
continens tres nuces exiguas, fuisfeptis & cavitatibus divifas, valde fimiles pineis nucibus 
forma & medulla: verum facultatibus multum diverfis praeditae, nam lingulari virtute eva¬ 
cuant fuperne & inferne omnes humores, praecipue craftos & lentos: quare potiftimum ufur- 
pantur in morbi 9 inveteratis: quinque aut feptem numero, & nefeio quo myfterio aut quarti 
obeaufam, etiam novem: nonnihil autem ante torrendae funt, ut lenius operentur, deinde 
frangendae & in vino aut aqua macerandae: fiunt calidae natura & pingues. Nafcitur arbor in 
regionibus calidis ut Tepeapulco & alibi. Hac ilices . 
Quum autem e Brafiiia noftra accepiflem frudus integros & bene maturos, eos ad vivum 
delineandos curavi ut? hic exhibentur. Dedi autem operam ut integra & vivens planta huc 
transferretur, fed negligentia nautarum in itinere exaruit; pervenerunt tamen ad ;ne folia <3c 
flofculi exficcati: folia conveniunt cum deferiptione Audoris noftri •, flofculi ita contradi 
erant ut forma dignofei non poftet. Scribebat autem Amicus qui plantam mittebat: Plantam 
hanc ubi a radice duos aut tres pedes afeenderit, nifi putatione corrigatur fe inftar fruticis 
fpatgere in ramos neque in altum fc attollere: corticem Stolonum <k minorum arborum efte 
quidem viridem & glabrum •, adultiorum vero arborum efte fcabrum & fiflum: folia confu- 
fim & confertim ramis adnafei, fuperiori quidem parte intenfe, inferiore pallide virentia ,• 
utraque laevia & minime villo/a, & quinque ut plurimum venis diftinda: Florem emergere e 
fummitate Stolonum, cxiguum& coloris herbacei, conflantem fex foliolis & in medio ali¬ 
quot flaminibus itidem virentibus. - Licet autem flores confertim & interdum quadraginta aut 
quinquaginta numero prodeant, tamen raro fupra duos aut tres frudus producere. Radix 
crafta eft & pene inftar Bryoniae, verum lignofa & reda defeendens in terram : in adultioribus 
arboribus interdum ad quatuor &plurcs palmos. Porro frudus in Brafiiia raro fupra tres nu¬ 
cleos fimul exhibent: ut mirum videri poftit in Nova Hifpania ad novem exhiberi, nifi vis 
eorum plurimum toftura illa corrigatur. Ex omnibus autem quas Audores hi produnt liquido 
patet cum fumma cautione exhibendum effe hoc purgans medicamentum,& fummam efte ha¬ 
bendam rationem itatis & virium illorum quibus datur’. 
Caagvacvib a Brafilienfibus: Arbor parva, eredo caudice afturgens , haud crafto ta¬ 
men & fine ramis; fuperius autem ingentibus veftitur foliis copiofis, fefquipedemlongis , plus 
quam pedem latis, cum infignibiis,venis, ad tadum mollibus & hirfutis, fuperne viridioribus 
quam inferne. Flores fert parvos umbellatim congcftos, floribus Tiliae fimiles, albos, quin¬ 
que foliis conflantes & in medio habentes umbelicum luteum, odorem quoque florum Tilice. 
Cortex arboris cinereus , lignum fragile. Frudus maturus eft niger, qui ab avibus comeditur. 
Iperoba Brafilienfibus: Arbor cortice cinereo & pundulis albis variegato: Folia fert 
craftmfeula fere fimilia foliis T remulse noftratis, ex viridi cinerei coloris, in quolibet pedicu¬ 
lo ddosauttres digitos longo, tria more phafeolorumappofita. Lignum arboris album in¬ 
ftar Betula 7 ad varia utile. 
N . 
C A P. 
