HlSTOR. PlANTARVM. LlB. III. 127 
mseflet, planta hxc Euphorbium effet, nam per omnia convenit cum illius defcriptione. 
Hxc planta eft qux in NovaHifpania profert Cochinillam. Vide Ximenem in defcriptione 
T unarum. 
Annotatio. Er. Ximcnes habet caput , de differentiis Tunarum quas vocant Nochtli. 
Planta, inquit, quam Acum Indicam vulgo vocant, jam multis annis notiffima fuit in HA 
pania, ubi paffim reperitur: Americani, ubi folum frudus fuos maturat, magna fanorum 
voluptate &xgrorumfolatio, vocant Nochtli in nova Hifpania ,in Infulis Tunam. Hxc ob 
monftrofam foliorum formam & peregrinum excrefcendi modun; primum magnam fui exci¬ 
tavit admirationem, nunc ita familiaris eft ubique, ut non fit operae pretium illam deferibe- 
re. Sed quia varix illius fpecies reperiuntur, non fuerit ab re obiter illas recenfere. Diftin- 
guuntur autem interdum fecundum varietatem florum, quorum alii candidi, alii rubri, alii 
foras fublutei & interius ejufdem coloris cum frudu, uti videre eft in Tlatacnotfli: aliquando 
fecundum magnitudinem & formam foliorum, quorum alia funt grandia, alia exigua, alia ob¬ 
longa: alia brevia,alia rotunda funt. Sed prxeipua differentia fumitur a fruduum varietate. Sunt 
itaqjhx fpecies T unarum qux in nova Hifpania reperiuntur.Prima qux appellatur T^tacnochtli* 
quia frudus illius albus, hujus folia funt rotunda, parva, lxvia, aut paucis fpinis afpera, flos 
flavus, frudus fpinofus. Secunda Co^nochtli dida, quia frudum fert flavum, folia lata & ro¬ 
tunda , plena acutiflimis fpinis, florem rubicundum, frudus raros. Tcrtia dicitur Atlatoc no¬ 
chtli , id eft, T una, qux ab albo colore vergit ad rufum, foliis longis & anguftis, acutis & fub- 
purpureis: quod proprium hujus fpeciei, nam exterarum folia virent. Quarta Tlapalnochtli y 
foliis longis & anguftis, brevioribus tamen & minus fpinofts quam prxcedens, flore exiguo 
& qui ex albo vergat ad rubrum, frudu exiguo coloris ignei feu coccinei. Quinta T^apo- 
nochtli , ob fimilitudinem cum frudu quem Mexicani vocant Tzapotl , foliis horridis & defor¬ 
mibus , ovalibus & valde fpinofts, flefribus e candido fubflavis. Silveftris T una, qux Tz,acu- 
noc h t li dicitur, in arboris molem folet adolefcerc, foliaque habet rotunda & minuta, flores 
flavos. Eft& alia fpecies qux vocatur Xochinochtli qux licet prxcedenti fimilis fit forma, ta¬ 
men excedit exteras omnes foliis & frudu unde illi nomen. Omnes Tunx funt frigidx & hu- 
midx in fecundo gradu, exceptis granis qux funt ficca & aftringentia: folia item funt frigida & 
humida&falivofa: quarefuccus expreffus, mitigat ardores febrium, fecfatfitim, humedat 
inteftina. Erudus manducatus cum fuis granis dicitur alvum aftringere: eft boni & grati nutri¬ 
menti , licet nonnihil flatulenti, uti fere exteri frudus, & quod facile corrumpitur. /Egri jux¬ 
ta & valentes xftivis menfibus illis vefcuntur, & Angularem capiunt utilitatem , prxfertim ii 
qui bile abundant, aut aliqua intemperie calida laborant. Gummi quoddam exflidat hxc 
planta, renum & urinx ardorem temperans: Succus aut aqua ex hac planta extrada eft admi¬ 
rabile remedium contra biliofas & peftilentiales febres. Radices illius cum certa Geranii fpe- 
cie fanant Herniam & Eriifypclas 5 mitigant calorem e febre aut alia quavis caufa natum. Me¬ 
xicani rotas plauftrorum fucco foliorum inungunt, ne ex celeri motu igniantur. Ferunt quo¬ 
que radicem, qux nonnihil amaricat, Angulare remedium efle adverfus plagas. 
C a p. X V I. » 
fecuiba. Cereiba. lacapucaya. Iaracatia. ojfcaja. 
I Ecviba BraAlienAbus. Arbor fatis alta, cortice fubcano: folia fert in ramulis alternatim 
oppoAtis, Abi invicem direde vel etiam alternatim oppoAta, & in extremitate unum foli- 
tarium , tres digitos circiter longa , acuminata., nervo 
fecundum longitudinem & venis tranfverfts. Florem fert 
cxruleum; de cujus tamen figura , ficuti neque defruffu ni¬ 
hil apud Auftorem nofirum inveni . 
Lignum hujus arboris egregium ad varia fculpenda, 
nam ex ruffo brunnum eft, denigro undatum. Convenit 
cum ligno Cardeira, quod tamen magis xftimatur & eft 
longe elegantius. 
C e r e Tb a BraAlienAbus. Arbor inftar falicis pumi- 
lx, tali ligno, ejus denique Agurx, foliis itidem ftmili- 
bus, fed paulo craffioribus: folia autem direde Abi in- 
yicem oppoAta habet: in extremitatibus autem ramulo¬ 
rum , inter tria , quatuor, & interdum duo folia , duo 
proveniunt pediculi, quilibet tres, quatuor , aut quin¬ 
que flofculos habentes congeftos, ex albo dilute flavefeentes, quatuor foliolis conflantes & in 
medio 
/ 
