Histor. Pla ntar.vm Lib. III. 139 
ram carinatam-, cavitate furfum verfa: fubftantia inftar folii gladioli, lxte viride ac /plendens. 
jnter folia alata exfummitate arboris oritur filiqua five vagina duos&femis circiter.pcdes 
lon"a, crafla in medio novem aut decem digitos, faftigiata, viridis, ftriata, qux fuccefiu tem¬ 
poris fulccfcitac /ponte rumpitur. Antequam autem rumpatur, eleganter intus compofitus 
reperitur caulis, pedem longus, tres aut quatuor digitos craflus in plures ramos pedales aut fef- 
quipedales diftindus, qui rami ita apte a natura in theca complicati magnam fpicamreprx- 
fentant. Rami hionuftifunt ubique triangularibus corpufculis magnitudine amygdalarum, 
albis, qux rudimenta funt florum & hinc nucum: nam rupta vagina rami hi fc explicant inftar 
arbufculx & flofculos exhibent luteos. Hinc fuccrefcunt frudus, quilibet infiftens fuo brevi 
pediculo, pennam anferinam craflo, & cupulae fquamis conflanti cx ruffo flavefeentibus. 
Nux minor eft viridis, maturefeens flt pallide flava, fcd plane matura lignei eft coloris /figuras 
oblongae feu ovalis & quafi triangularis: longa plerumque decem, duodecim, aut quatuorde- 
cim digitos, in ambitu craflad.uos& amplius pedes. Conflat frudus totus primum exteriori 
tegumento, fecundo cortice-,'tertio nuqleo & quarto aqua. Exterius tegumentum, externe 
glabrum, in totum conflat e filamentis craffiufculis, longis, coloris rufefeentis inftar lini, refe¬ 
rens ftuppam cannabinam 'craflam ac crudam 5 cftque in illa parte qua nux pediculo adhaeret 
fiupra duos digitos crafliim, in reliquis lateribus circiter unum. * Cortex eft craflus inftar cranii 
humani, & ea extremitate qua adhaeret ramo, tria habet formina, nucleum cerafi capien¬ 
tia. In cavitate hujus corticis feu in ambitu ejus interiori adhaeret nucleus, qui & ipfe fua cdfi- 
cula vcftitur in fua convexitate ("inter corticem & fc) rufii coloris, • ad yifum ut nux mufeata. 
Nucleus, nuce matura, craflus eft duas tertias partes digiti, albiflimus, ladeofucco turgens, 
laporis inftar optimarum avellanarum. Sufficit unius nucis nucleus ad tres flaturandos, denique 
in ilia cavitate nuclei continetur aqua, pauca quidem quando plene maturuit nux & nucleus 
ftiamperfectionem adeptus eft, nec ad potandum grata: fcd quando medias astatis nux eft, 
nimirum quando tegumentum flavefccre incipit, cavitas illa eft plena aqua fuavifiima (conti¬ 
net enim pintam Hollandicam aut amplius ) pro magnitudine. Aqua haec tum gratiffima eft ad 
potandum, dfflcis, frigida ac clara. At-hinc quum aqua abundat, nucleus adhuc mollis nec ita 
gratus eft. Ergo pro aqua haurienda eliguntur mediae maturitatis, pro nucleo edendo plane 
maturae: nam aqua haec in nutrimentum nuclei cedit. Ex nucleo maturo exprimitur lac, cui 
incoquitur oryza pro pulmento. 
Haec arbor in fummitate fua medullam albiffimam continet quafi bulbofam, nam in par¬ 
tes facile feparari poteft inftar allii aut ceparum. Haec vocatur Latine palma & ea ablata arbor 
moritur, unde proverbium palmam referre. Medulla ea eft albiffima; pun&ulis quafi poris 
dotata, fucculenta, dulcis*laporis, melioris utique quam optimarum nucum5 comeditur 
cruda vel per fe fola, vel cum oleo dcaceto, atque etiam coquitur. Arbor toto anno fimul flo¬ 
res,frudus immaturos & maturos continet. Amat autem loca maritima & arenofa prope fepes 
& macerias: in mediterraneis non aut raro admodum reperitur, aut fi plantetur ibi infrudi- 
fera eft, nec juftam magnitudinem nancifcitur. 
Nunc etiam dicam quomodo plantetur & tranfplantetur, omnia ex propria meaobflerva- 
tione 5 nihil enim umquam feribam, quod non ipfemet viderim & expertus fim. Frudus inte¬ 
ger feu nux cum tegumento fuo terrae leviter fuppofitafeu tantum fuper terram projeda, fe- 
ptem menfium fpacio progerminat: ex germine planta tranfplantata poft annum, demum 
poft feptem annos primitias dat fruduum. Modus progerminationis hic eft: Nuce tota cum 
tegumento terne commifla, ex foraminibus illis progerminat filamentofum germen, ortum 
ducens cx aqua illa qux in nuce continetur:antea autem aqua illa in fpongiofam,albiffimamquc 
fubftantiam fuit congelata & in figuram nucis formata ut germen inde prodiret. Germen 
quando prodiit textura ilia cannabina ftatim cindum eft & habet tria vel quatuor folia arde 
fibi adhuc applicata fine caudice. Nam etfi proveniret ad fex, odo /vel decem pedum altitu¬ 
dinem adhuc nihil funt nifi folia atque caudices. Et quodlibet folium junioris arbuflcuke inte¬ 
grum eft nonfedumin alas ut in veteribus, fed plicatum ut pallia mulierum in Germania. 
Succcflu autem temporis Iponte finditur & fiunt alata, & tunc arbor caudicem fenfim acquirit 
fub tunica illa texta qua inferius cingitur. Germen porro, de quo ante, cum emerfit e nuce, 
tunc ftatim per totum craffius tegumentum fpargit radices filamentofas, flavas, qux hinc inde 
perforant illud tegumentofum & prodeunt foras .(nimirum pedalis aut majoris longitudinis ac 
lumbricorum craffitudine) ac in terram fe ingerunt - : fucccfiu temporis tota nux putredine ab- 
fumitur. Sin quxras unde nutrimentum habeat plantapriufquam radices in terra firmentur 
quod non ftatim fit, dicam: Supra innui ex fpongiofa illa fubftantia prodire germen, cx hac 6 c 
fimul nucleo qui adhaeret fuo cortici nutritur arbufciila, nam quo citius eximas aliquam ar- 
bufculam priufquam radices egit in terram, eo plus nuclei invenies & contra. Tenaciter Ipon- 
gia adhaeret per fibras fundo arbufculx, ita ut ex nuce eximi poffit nucleo appendente. Iunio- 
S 2 resfe- 
