t > e 12? $ A Regione et Indigenis Lie. VIIR ±fg 
numen mentium: Macachera numen viarum, viatores praecedens. Petiguares fingunt boni 
nuntii paranymphum 5 contra Tupiguaos & Caryos medicum humanae falutis hoflem. Iu>> 
ripan & Anhanga fignificant fimpliciter Diabolum. Marangtgoana non fignificat numen, 
fed animam a corpore feparatam vel aliud quid, inflantem mortem praenuntians, ipfis Brafilia- 
nis non fatis notum, & tamen illud vel maxime timent: ita ut interdum imaginatio & vano 
illorum terrore fubito exanimentur. Nec tamen ullis ceremoniis aut idolis venerantur: 
quidam tamen nonnumquam flipitibus fblo defixis, <$cmunufculis juxta politis illos fpiritus 
placare nituntur: rarius autem hi fpiritus vifibiliter inter illos comparent, licet multi aliter 
prodiderint. Ha denus e libro noflro ita cor redo. Pergit jam AuStor nojler. 
Habcntfuosfortilegosfeufacrificulos, quos vocant Pate ScPaj , hos confulunt de futuris 
quando ad bellicam expeditionem proficifcuntur, vel aliorfum, qui ipfis praedicunt quicquid 
accidere debeat. Utuntur hi multis ceremoniis. 
Potiguara natio, modum aliquem habet fafeinandi eos quibus male volunt, ut moriatur, 
faciendo magnam naflam, quam vocant lequieguacu \ atque hic modus fafeinandi dicitur ipfis 
Anhamombicoab. 
Annotatio. Hunc quoque locum in libro noflro ita jam conflituendum duximus. 
Habent & fagas, quibus vix aliter quam Medici utuntur, iifquc valetudinis recuperandas 
defiderio valde funt obnoxii: interdum & inter ipfos reperiuntur homines nequam , qui ma¬ 
gicarum quidem artium rudes, fed ludendi & durandi miferorum animos gnari, infolitis qui- 
bufdam corporis jadationibus & gefliculationibus fui admirationem excitant,& falfis quibuf- 
dam miraculis fibi fidem conciliant: illi popularibus fuis & interdum integris provinciis per- 
fuadent culturam agrorum penitus omittere, veniffe enim tempus, quo tellus omnia fponte 
fua ipfis fit productura, atque ip& ferae illis ultro pabulum illaturae: His autfimilibus rfae- 
niis miferos hofce, natura fua plerumque defides, ita infatuant, ut negledo terrae cultu, fen- 
fimeomeatu deflituantur, proeque inedia deficiant, donec impoflor illefolusfuperfit, nifi 
ante a fuis dolum perfentientibus trucidetur. Caeterum magos vocant Page: at Caraiba cfl: 
illispoteflasmiracula perpetrandi: quare Lufitanos , quia multa faciebant quae ipforum 
captum fuperabant, Caraibas appellabant, atque ita etiam hodie vocant & Europaeos omnes. 
Non poffum praeterire quin hic addam, quibus praefligiis illi qui medicinam inter illos pro¬ 
fitentur, hominibus aegris illudant. Narrat Iacobus Rabbi , cum Regulus Drarugh aegrotaret 
magnumque dolorem pateretur in lateribus & cruribus neque a fuis medicis quicquam fola- 
tii acciperet, ad vicinum Regulum profedum, ut ipfius medicis uteretur *, adhibiti tres, quo¬ 
rum primus, tabaco fumto totum Regis corpus eo perroravit, dein arreptis illius genibus illa 
itafuxitquafi devoraturus effet, & boatu quodam inftar tauri edito, primum plurimum fputi e 
gutture in manum effudit, atque una femivivum animal inftar parvae anguillae, quod Regulum 
ita dolore cruciafle afferebat. Alter medicus poftquam ventrem Reguli ad eundem modum 
fuxifiet,& inftar ferae rugiiffet, album lapidem e gutture evomuit, figura pene rofae. Et repetita 
fudione in lateribus, evomuit aliquid fimile radici. Ad eundem modum perpetuo agunt, <$C 
a credulo vulgo creduntur magni effe medici. Sed pergit Mare gravius. 
Multi Brafiliani jam inftrudi funt in religione Chrifliana: non tamen fcduli funt in dodrina 
dc Deo: nec magno ardore afficiuntur: Deum vocant Tupa & Tufam . Dant noflrates ope¬ 
ram ut in capitibus religionis Chriflianae inftituantur & quidam fatis magnos progreffus fece¬ 
runt: fed in moribus corrigendis maxima difficultas eft, ob agnata quaedam vitia, quae aeger¬ 
rime domantur. 
Tapuiyae adhuc pejores fiint reliquis omnibus, nihil de Deo fciunt, neque inflitui volunt. 
Diabolum maxime colunt ne ipfis damnum inferat. Habent &fuos fortilegos quibus utun¬ 
tur & multum deferunt. Hactenus Autfor nojler ., qui haud dubio plura addidijfet , fi Deus ipji I072- 
giorem vitam fmjfet largitus. IJos hic quadam de Tapuyis adjungemus e Relatione Iacobi Rabbi ? 
quam Itlujlr. Comes Io. Mauritius nobisfupp e ditavit. 
e a p. xii. 
DeTtpuiyarum moribus & confuetudintbus , e ‘Relatione Iacobi Rabbi, 
qui aliquot annos inter illos vixerat. 
I N certis plerumque fedibus vagantur inftar Nomadum, inter certos tamen limites, inter 
quos caflra mutant fecundum Anni tcmpeftatum mutationem•, itaque Regulus eorum, qui 
Otshicayayna dicuntur, a maximo flumine quod fines eorum permeat, ut fupra diximus, cujus 
gentile nomen efl Iandui , vefperi & mane per caflra proclamari curat pro arbitrio fuo, « 5 c con- 
fultis 
