SUR GHARLES-QUINT ET SA COUR. 
ocîia concitare. Dum Sarnensis occideretür ego cum alijs miillis ad stationes ac- 
cûrri. Vir erat et animi fortitûdine et belli gloriâ clarûs , qualemque virtutis 
opinionem in vita sûstinuit, eandem quoque fortiter dimicans , ipsâ morte testa- 
tüs est. Scribis quidem accûratissimè singula. Verüm quod ex proximâ Hispa- 
norûm statione dicas , non fuisse quemquam qui perturbatis et profligatis opem 
ferre voluerit, imo quod atrociûs est : Hispanos sociorûm Italorûm cladem ne - 
quaquam trislibus speciasse ocülis ; neque video cnr addideris , cûm omnino 
secùs se res babeat , neque afErmare ausim homini Christiano tam belluinam 
immanitatem inesse, vt cæde comilitonis lætetur. Vt enim commune fûtûrum 
erat nationûm omnium quidquid in eo bello , virtutis, laudis et gloriæ compa- 
raretûr : ita quoq. absurdûm esse quis neget, si socijs per malignitatem de- 
trahatur quod vniuersis postea dedecus pariat, et calamitatem : non secus ac si 
nauem perfores in quâ ipsâ nauiges. Equidem scio peculiare sediliosis militibüs 
esse vt vel inuidiâ vel scelere concitati, malignos de comilitonibûs sermones 
conférant. Iniquûm tamen est si ab uniûs aut alteriûs crimine æstimes vniuer- 
sos. Hæc tecûm obsecro mature perpendas, neque committas, vt per calûmnias 
eorûm a quibus istiusmodi percepisti, veritas ipsa , cuius in omnibus semper 
tenacissimûm præbuisti, oppressa deliteat. Augent acerbitatem quæ subdidisti 
repetito Hispanorûm terrore, dum sociorûm irrisionem flagitiosam , turpem- 
quê fugam, cædem ignominiosam, stationem fœdè desertam , velut per con- 
tûmeliam exprobras. Tûrcasautem a quibus damnûm illatûm est ; multis fœdè 
cœsis et vulneratis priiis se récépissé quam auxilia accûrentiùni cohorliûm supcr- 
ûcnirent. Admissum iure militari dedecûs nemo negat : intérim hoc scias velim ; 
Hispanos pulsos , protinus se collegisse , ac priusquam a proximis auxiliûm fer- 
retur , hostes reieclos , et in fugam conuersos in castra mûnitionesque , non 
levi accepto incomodo , se récépissé ; oculis egomet vidi quantam Turcis perter- 
ritis cladem nostri intulerint. Testis mibi est et Cæsar ipse , qui preterquàm 
quod rei gestæ interfuit, nûper quoque prœsentibus multis, repetitâ narratione 
probavit. Concionem Vastij ad milites habitam eleganter et arlificiosè scrip- 
sisti, ex eâ autem et accepto incommodo tantus incessit militibüs dolor, tan- 
tûmque studiûm incommodi resarciendi, ut cùm simul omnes arderent cû- 
piditate pugnandi acre illûd ac memorabile prælium ad hostiûm stationes et 
Guletæ ipsiûs mœnia paucis post diebus ediderint. Ibi quidem singularem 
Auilæ signiferi virtutem extollis; præcipûüs tamen ipsiûs prælij fructûs ln'c erat, 
quod inter pugnandûm et arcis et loci et munitionüm natüra tam diligenter 
