54 
PARTICULARITÉS INÉDITES 
a nostris perspecta sit, vt matûriorem et faciliorem postmodiim expugnatio- 
nem sûmma eius diei fortitûdo præbûerit. Ecce quant stûdeam in omnibus tibi 
gratûm facere , et officiosiùs obsequi, vbi non modo viliata corrigam , sed præ- 
termissa qüoque diligentissime suggeram, ne quidqüam omnino desiderari pos- 
sit, quod et singularem modestiam tûam et sümmam eloqûentiam quâ bistoriam 
exornasti commendat. Gulelâ capta Mûleassem Regem cùm eqûitatû ad Cæsa- 
rem in castra venisse, et levioi’a quædam praelia facta esse commémoras, quæ 
priusquam arx expugnaretur commissa sûnt. Mûleassem Cæsar , vt scribis , 
hûmaniter complexûs est. Sed quod seriô præliantibûs nostris nonnûnqûam, vt 
ais admisceretûr , non credo a Cæsarianis cuipiam id esse compertûm. Imagi- 
narias quidem et ludicras pügnas spectantibûs nobis in area ad Cæsaris taber- 
naculûm aliquando exercuit ; quodautem ex Auerrois disciplina per otiûm cûm 
Philosophis , dûm , apud nos esset in castris , de natüra vniversi, de motû cœ- 
li, et poteslate siderûm dispütaret, facile dûm ita prædicas id mihi persuadeam. 
Prœliûm autem ad bostiûm tormenta currülia in Oliûetis abdita in quo Mon- 
tegius vulnus accepit, præterquam quod obiter et neglectè percûrras , etiam 
narrasti non suo tempore ; factum est enim ante expugnationem Guletæ. His 
autem de causis incœptûm est. Hostes eneis tormentis aliquot ad Oliueta dispo- 
sitis continenler in castra circülabantur. Eâ re cognitâ Cæsar omnibus Italis 
veteranis , et compluribûs Germanorûm Hispanorûmq. cobortibûs aggeri et 
castri præsidio constitutis , reliquas copias omnes et equitatûm edûcit. Sûmma 
erat equitûm simul omnium ad mille ducentos. In his cetrati levis armatûræ 
sexcenti, reliqui catapbracti ex Cæsaris comitatù et aliorûm Principûm clien- 
telis. Itaque cûm ad Oliûeta leviorem pugnam nostri cûm Barbaris aliquamdiü 
conservissent quo tempore Montegius grauiter vûlneratûs est, Cæsar vlteriüs 
trans Oliueta progressûs , raras dispersasque Maurorûm peditûm copias et equi¬ 
tûm circiter millia quatuor in planitie couspicit. Acriter in eo loco pugnatûm 
est. Equités nostri leuiores consûetûdine suà Barbaros lacessebant : id autem 
pugnæ genus eiusmodi est, vt magno impetû primo procûrrant, deinde cûm 
premantûr consûltô lerga dent, et hostiûm impetûm cedendo refringant, rur- 
sûs conûersi infestis signis in hostem iri’ûant. Cæsar vbi suos a Barbaris acriùs 
premi, ac cedere longiùs paûlô vidisset, celeriter cum leûioris armatûi-æ mi- 
litibus adûolat, cuius aduentu et acri impressione Barbari toi’mentis currûlibûs 
amissis præcipites sese fugæ mandarûnt. In eo concursû Cæsar ipse vt ante 
aymen armalûs constiterat onxniûm primus Hispaniam! Diuum Jacobum! . . . . 
