DE L’ÉVÊQUE D’ACQUI. 
27 
dixit cancellarius quod non, sed esse subscriptum manu cancellarii, 
quod sufficeret, et cum hoc discesserunt. Huic autem responsioni 
interfuerunt fere omnes familiares R. I). nuntii, videlicet D. Judo- 
cus Hoetfeîter^ praepositus Lubecensis, D. Jacobus Yorstius_, doctor; 
D. Pbilippus de Clericis, doctor; Johannes Le Nain, scholasticus 
et canonicus ecclesiae Cameracensis, testes rogati, et ego Cornélius 
Ettenius, notarius rogatus. Eadem die, habita responsione ilia , R. D. 
meus statim coepit scribere quoquo versiim , et in primis versus Ro- 
mam ad SS. Dominum nostrum 1 2 , et ad D. Ambrosium secretarium, 
cui prolixe scripsit de toto successu ab Herbipoïi eo usque, et simul 
misit copiam responsionum, item listam nominum principum et aîio- 
rum, qui in diaeta adfuerunt, item libellum exemplatum Johannis 
Hus, editum contra concilium a Luthero, quae fuerunt in uno pac- 
queto directa praefato D. Ambrosio, in quo pacqueto etiam erat 
aliud pacquetum directum Johanni Le Duc % in quo erant literae 
ad cardinalem Ghinutium 3 , ad cardinalem Simonettam 4 , ad ar- 
1 La lettre écrite au pape nous a été conservée par Raynaldus, Op. cil. , tom. XXI, pag. 62. 
« Reperi hic ( Smalcaldiae), dit Vorstius, oratorem Caesareae majestatis doctorem Matthiam 
Held, qui etiam a sua majestate inter caetera negotia habuit in mandatis, ut mihi dixit, ut 
aperte intelligeret, an vellent venire ad concilium ; quem detinuerunt per sexdecim dies , ante- 
quam absolutum responsum dederint. Finaliter post multas allegationes, bine inde factas, 
responderunt se nolle venire ad concilium Mantuanum ; quod idem etiam mihi hodie ante pran- 
dium responsum dederunt, ut latins poterit videre Beatitudo Yestra ex copia responsionis eorum 
in scriptis mihi data. Opportune accidit, quod repererim hic praefatum oratorem , nam strenue 
se gessit, et libéré cum ipsis de omnibus locutus fuit, quod mihi non licuisset; tum etiam 
cognoverunt mentem et voluntatem Caesareae majestatis concurrere cum iis, quae ad concilii 
universalis convocalionem pertinebant. Sanctitas Vestra caetera, quae hic gesta sunt, a reve- 
rendo protonotario percipiet. Hinc profîciscar ad illustrissimum principem electorem marchio- 
nem Brancleburgensem, bonum catliolicum, et ducem Saxoniae Georgium, christianissimum 
principem; quos fortassis cogar convenire in diaeta Zeitzinensi. Illinc, quarn diligentissime 
potero, persequar alios praefatos principes invisere. Non est facile dictu, Beatissime Pater , 
quam difficile sit negotium habere cum istis principibus et praesertim Lutberanis, qui certo 
sunt astutissimi et nihil boni pensitant. » 
2 Agent du nonce à Rome. 
3 Le cardinal Jérôme Ghinuccius, de Sienne, évêque d’Ascoli. (Voyez Alphonsi Ciaconii Vitae 
et resgestae, Rom. Pont, et S. R. E. cardinalium, tom. U, pag. 1606, Romae, 16t>0.) 
4 Jacobus Simonetta, Mediolanensis , S. Palatii apost. causarum auditor, episcopus Pisau- 
riensis , presb. cardinalis. Vid . op. cit. 
