DE L'ÉYÈQÜE D’ACQUI. 
31 
Eodem die pervenimus bona liera ad Merseburgum transeimtes 
civitatem Nuemburgensem 2 , et fecimus quatuor milliaria, ubi epis- 
copus nos humanissime excepit. 
)) Die jovis viij a R. D. meus post prandium, in quo fuit bene trac- 
tatus ab ipso episcopo, equitavit versus Hallas, quae aberant duobus 
milliaribus, cumque essemus prope oppidum , cardinalis 3 misitbene 
50equos obviam, et ipse ante portam suarn exspectavit R. D. nuntium. 
)> Die yeneris ix a eodem venit orator Caesaris, qui fuit hospitatus 
in eodem Castro, et in prandio simul comederunt cum maxima abun- 
dantia; erant enim octo mensae coopertae in eadém stufa. Eodem die 
mane R. D. meus bene per duas boras fuit colloeutus secreto cum 
cardin ali. 
l 
1 Mersbourg, ancienne ville épiscopale. 
2 Naumbourg, ancienne ville épiscopale. 
3 Le cardinal Albert de Brandebourg, archevêque de Mayence et de Magdebourg. Les arche¬ 
vêques de Magdebourg avaient à Halle leur palais et y faisaient leur résidence. Une lettre 
de Vorslius au pape nous donne les renseignemens suivans : »< Fui cum reverendissimo et il¬ 
lustrissime cardinali Moguntino, cui intimato concilio ea eidem significavi, quae mihi fuere 
data in mandatis a Beatitudine Vestra 5 qui, ut honorabile membrum S. Rom. Ecclesiae decuit, 
reverenter omnia accepit, et sese adfuturum concilio pollicitus est, ut ex copia récognition^ 
copiosius cognoscet. Dixit mihi inter caetera, quod istud concilium est tam necessarium quam 
necessariissimum, si ecclesiae universali et reipublicae christianae consultum ici velimus; nam 
isti evangelici ( ut sese honestiori vocabulo nominari volunt) quotidie magis magisque crescunt, 
et variis artibus, aliquando blanditiis, aliquando minis, inducunt vulgus, quod facile seduci 
potest, ad eorum sectam, et quod pejus est, minantur aliquando etiam vi et armis velle agere 
contra veros christianos qui ipsis non adhaerent, et omnem occasionem quaerunt, qua id facere 
possint. INunc orta est quaedam diiferentia inter praefatum reverendissimum D. cardinalem et 
ducem Saxoniae electorem (qui princeps et caput Lutheranorum est) super jurisdictione, in 
cujus quasi possessione ab immemoriali temporeipse cardinalis et sui praedecessores ( uti intel- 
ligo) semper fuerunt, oppidi Hallensis, quod ratione ecclesiae Magdeburgensis spectat ad domi- 
nationem suam reverendissimam. Quae controversia nisi concordetur in dieta Zeitzinensi, ubi 
plurimi principes ea de re conveniunt, timeo quod erit initium belli inter Calholicos et Luthe- 
ranos ( ! quod Deus avertat) , nam sub dubio pugnandum esset, cum Lutherani, ut vera scri- 
bam, videantur cum eorum confoederatis potentissimi, ut ex lista confoederatorum videre 
Beatitudo Vestra poterit. Monuit me idem reverendissimus D. cardinalis, ut Beatitudini Vestrae 
scriberem, quod aliquando cogitare dignaretur, qualiter execulio fieri poterit eorum , quae de- 
cernentur in concilio : nam parum esset latam esse sententiam, nisi mandaretur executioni, et 
fortassis esset ignem igni addere, et idem eveniret quod cum Bohemis , qui tamelsi alias con- 
demnati per concilium, tamen permanent in eadem haeresi; quod, quantum ego conjicere 
