DE L’ÉVÊQUE D’ACQUI. 
63 
mur in quadam ripa manere firmi, deinde sub nocte quiescente vento 
pervenimus multum sero ad Arnhem hora xj a noctis, et cogebamur 
hospitari in suburbio et cum difficultate. Eo die vidimus separatio- 
nem Rbeni bis, primo ante castrum tholenarium ducis Clivensis, 
ubi ex dextero latere yocatur Wala, ex sinistro Rhenus, deinde paulo 
ante Arnhem iterum dividitur in Yssulam etRhenum, iterum Rheno 
manente ex sinistro latere qui praeterlabitur oppidum Arnhem, Ys- 
suîa ex dextero latere descendente versus Daventriam. Eo vespere 
remigantes quantum potuimus, multum sero pervenimus ad Arn¬ 
hem , videlicet circiter undecimam lioram noctis, et quia portae erant 
clausae , debuimus manere in suburbio, ubi cum difficultate habui- 
mus hospitium. 
» Die veneris xviij a , circiter prandium, R. dominus meus nuntius 
habuit audientiam a duce Gelriae 1 , et post aliquantulum collo- 
quium eidem publiée intimavit sacrum concilium generale lingua 
theutonica, praesentando eidem brève SS. domini nostri, et exemplar 
authenticum bullae indictionis adhortando, etc., et si fieri posset 
quod vellet venire personaliter, collaudando quod tam bene se gessis- 
set contra haereticos. Ad quae dux paucis responditgallice : « Ce que 
j ai fait je suis esté tenu de faire, il me plaist que ce est aqqreable 
au pape. » Deinde coepit narrare controversiain quant habet cum 
domo Burgundiae dicens : « Domine, putabis fortasse me esse cau- 
» sam bellorum et controversiaruin, quae fuerunt inter domum Bur- 
» gundiae et me, sed si omnia intellexeris, clare videbis, quod isti 
» in despectum meum et invitis meis dentibus me volunt facere mi- 
n litem. Nam primum pater meus obiit pro domo Burgundiae cum 
)> esset capitaneus, ego fui captus per quinquennium totum, cum 
« etiam essem capitaneus, ubi didici gallice, et debui ipse solvere 
» redemptionem meam, quae erat centum millium florenorum. Prae- 
)> terea voluerunt nobis orphanis auferre hoc patrimonium nos- 
m trum, quod sane inviti dimitteremus. Propter haec nemo debet 
1 Charles d’Egmond , mort à Arnheim le 30 juin 1538 , connu par ses démêles avec la maison 
d’Autriche. 
