APPENDICES. 
59 
Publica commendans, propria me in sede locavit : 
Multa monens, parvo ut servem sua jura nepoti. 
Hune fore, qui late imperium terraeque marisque 
(Si tamen infernae nectant bona lila sorores) 
Obtineat, nutu divum et faelicibus astris. 
Servavi, meus hic amor, hic mea maxima cura, 
lnstitui, fatisque aptum venientibus olim 
Esse dedi : sive ilia togatae mol lia pacis 
Munia dent juveni et tranquilla vivere in urbe : 
Seu cogant, rigido conclusum corpora ferro, 
Ire procul, signumque inimica figere terra, 
Hostileisque acies perrumpere, et, agminefuso, 
Ferratis terebrare hastis trepidantia terga. 
Haec studia, haec mihi cura fuit : licet ipsa quietae 
(Sic natura dédit) pacis studiosior essem 
Semper et insani horrerem certamina belli. 
Interea stygiis discordia sedibus acta, 
Ecce patremque inter Lodoïcumque et Fernandum, 
Francia quorum ilium duodeno hoc nomine regem, 
Hune late Arragonumque urbes et rura colebant, 
Diravenit multumque bausisset sanguinis. Ultro 
Sed mediam memet statui, flammantia mulcens 
Pectora, et unitos conjunxi in foedera reges. 
Ni facerent, Anglo thalamos me jungere régi 
Herrico simulans, quamvis non meus mihi talis, 
Qui nostros tune haud simulans ambibat amores. 
Sic quoque Joanni servabam régna Navarro. 
Haec mihi vita fuit, donec maturior aetas 
Et rohur, meliorque animi vis aucta nepoti 
Sic tulit, ut propria ipse manu sua sceptra teneret. 
Et populis late leges daret arbiter aequas. 
Ergo ubi tempus adest, laetanti splendida dextra 
Restitui sceptra, exonerans opulenlaque régna, 
Maximus ut quondam dederat pater Æmylianus. 
Et jam tôt gravium requies mihi parta laborum 
Esse xidebatur, sed non fera fata sinebant 
Otia me et placidos securam carpere somnos. 
Torruit ut terras ter Cynthius igné propinquo, 
Terque hyemis fugiens, cessit sua régna rigori, 
Carolus Hesperiaepelago petit ultima régna, 
Quae maternus avus Fernandus morte reliquit, 
Lodoïcus II. (12) 
A n no 1508. 
flenricus VII 
Joannes d’Albret. 
Arino 1514. 
Ann o 1517 
