AU CONCILE DE TRENTE. 
67 
iis quae homini debentur jure naturae, cujusmodi est facultas se per 
matrimonium consociandi, quod idcirco nec filio a pâtre, nec servo a 
domino prohiberi fas est. Praeterquam quod obstaculum illud, a jure 
eivili injectum hujusmodi contractibus, qui alioquin ex natura vitn 
habent, non impediebat, ne inde oriretur obligatio, sed ut daretur par- 
tibus facultas eos accusandi, efficiendique ut a judice irriti declara- 
rentur ; at vero contractum matrimonii, naturae et Christi iege talem 
esçe, ut si semel efficacitatein obtinet, numquam postinodum ea ipsi 
adimatur. Neque melius aptari similitudinem desumptam ex variis im- 
pedimentis ab ecclesia constituas, sive ob cognationem corpoream, 
spirituaïem et civilem, siye ob aliam causam. Etenim in illis et semper 
habebatur ratio cujusdam certae conditionis personarum, quibus fas 
non esset inter se contrahere, et exemplo Scripturae adhaerebatur; 
hic vero absque exemplo irritum universe sanciri matrimonium occuî- 
tum inter cujusvis generis personas, adeoque non materiam reddi inep- 
tam, sed formam mutari. 
» Quod autem spectabat ad causam, eam salis non esse, etiain aucto- 
ritate posita tamquam certa, ad probandam eam legem quae irrita 
redderet ea conjugia, ob turpem in ipsis contraliendis modum : matri¬ 
monium enim duplicis finis gratia contrahi, nimirum ad conservationem 
stirpis et ad remedium incontinentiae; primum honestiorem esse, alte- 
rum magis necessarium, magisque communem; adeo ut S. Augustinus 
diceret, reipsa matrimonium ab ullo non contrahi laudabiliter, nisi 
fragilitatem suam is pertimescat. Jam vero posse quidem optari, sed 
aeque sperari non posse, communem hominum incontmentiam ita coer- 
ceri posse, ut legitimae nuptiae expectentur : satis igitur videri, largum 
ac promptum adesse remedium, et ante occultos concubitus licere 
ipsis clandestino matrimonii vinculo se honeste constringere. Similiter 
existimare S. Augustinum in primo libro de matrimoniis adulterinis, 
magis expedire, baptismum homini adultero impertiri, tametsi non satis 
paratus ad ejus utilitatem recipiendam videatur, quam illo denegato ob 
irreverentiae metum, eum fortasse privari fructu quem inde perciperet. 
Addidit, amplificari ab auctoribus oppositae sententiae illius damna, qui 
