3 94 
iregnüm Apum fcèptfo prudentiae, judicii, ju¬ 
ris, poenae & praemii, gubernari licet omnis 
ille örd'o * quem in eo, haud fane abfque ra¬ 
tione , tantopere demiramur , non nili ex 
procreatione fui fi milium derivetur. Neque 
ideo tamen negandum ell, Apes in opere iit- 
hoc peragendo fapientia & confilio uti: quan¬ 
doquidem Sacrae literae nos docent , quod 
DEUS Animantia illa ratione deflituerit, quibus 
Foetus proprios enutriendi curam haud voluit 
committere. Haud quoque folis Apibus id 
officii datum elt: imo vero & Crabronibus, 
& Vefpis, & Bombyliis, &Forrbicis, aliisque j 
quae dubio procul aeque , ac alia omnia Infe- 
6ta, ilico , poliquam Ovula fua pepererunt, 
moritura forent, nili Prolem fuam educandi 
cura iplis effiet commiffa : quam ob rationem 
vehiti neceffum ell , ut tempore longiore in 
vita fuperfint. 
En! eousque liupendum fefe exhibet DEUS 
in minutis hifce Animalculis: ut adeo afferere 
aulim, quod ineffabilia DEI miracula in Infe- 
6tis conlignata fint. Sigilla autem iilhaec de¬ 
mum referantur t quando Naturae librum, Bi- 
blia illa Naturalis Theologiae, in quibus DEI 
invifibilia oculis exponuntur, fedulo verfamus: 
tum enim thefauri inenarrabilium miraculorum 
fefe offerunt, & occultus Creator in parvis hifce 
Animalculis adeo manifeftus redditur5 ut, quae 
circa illa inllicui, experimenta valentiffimorum 
loco argumentorum mihi lint, quibus aeternum 
Ejus Numen atque providentiam contra quof- 
cunque inficiatores donflantilfime adffiruo. Nam¬ 
que Athei illi nonnili fiélitiam habent putredi¬ 
nem, proprioque in cerebro cufam metamorpho- 
fin,& fortuitum particularum confluxum, quorum 
ope Animalcula iilhaec nafci ficulneis fane ar¬ 
gumentis adferunt: cum tamen minimorum ho- 
rumce membra majori etiam artificio conllruéta 
fint, qüam maximorum Animandum. Pediculus 
ipfeDivini Numinis facit fidem, DEIque formi¬ 
dabilis majellas in illa parvitate & tenuitate haud 
minus llupendani fefe & adoratione digniffi- 
mam exhibet, quam quidem in valido valloque 
Behemot & Leviathan : quantumvis, qui in hifce 
Eum contemplantur,femet coram Eo expient; 
prout ipfe DEUS illultrem hunc in modum de 
operum fuoruni magnificentia loquitur. Et qua¬ 
nam, amabo, alia in re cognofci DEUS po- 
teft, quam folis fuis in operibus? Verum libet 
heic nunc addere , quod illa Pediculi particu¬ 
la, quae adeo eleganter intra corpus ejus fur- 
fum deorfuinque movetur, non fit nili Ventri¬ 
en- I 
regt, fltraffe en bs- 
heeft gefegt geregeert tc worden : hoe¬ 
wel alle die order , die men daarin fooverwondert , 
en die daar ook in te verwonderen is , niet als uyt 
het voortteelen van baars gelyken komt te ontfpruy- 
ten. En het welk men gewijjelyk j'eggen mag , 
dat fe met wysheid en overleg volbrengen : alfoo 
de H. bladeren ons J'eggen , dat GOD dieDiere.it 
van het verftant berooft heeft , dewelke ky niet 
heeft gewilt , dat haare Jongen felve fouden op 
voeden. Dat de Byen niet alleen doen , maar ook 
de Horfels , de Wefpen , de Sydemrmen , de Mieren , 
en andere , dewelke f onder twyffd, even als alle 
andere Infedten , dadelyk na het voortbrengen 
van haare Eyeren f erven foaden , ten zy haar 
ook de forg van de opvoeding der Jongen aanbe- 
vooten was , dat haar als nootfaaklt , om een rui¬ 
mer tyt te leeven. 
Si et, foo oververwonckrlyk is GOD , ontrent dee¬ 
fe kleene B'eeskens , foo dat ik durf f eggen , dat 
ontrent de Infetten GODS onmemelyke wonderen 
verfegeit fyn , ende dewelke fcgelen zig komen té 
openen , als men het boek der Natuur , de Ay- 
hel van Natuurclyke Godsgeleerthid , en waar 
in GODS Onziehelykheid figtbaar wort , neer- 
ftig komt te doorbladeren ; want fchatkame- 
rèn van onnoemeiyke wonderen openbaar en haar 
alsdan ; en de verborgene Schepper wort hl 
deefc kleene Dierkens foo openbaar , dat de on¬ 
dervindingen omtrent defelve , my voor de aller- 
grootfle bewyfen dienen , om fyne ‘eeuwige Godde- 
lykheid 'ende Voorfienigheid , tegens alle fyne ont¬ 
kenners onverfëttelyk te bewyfen. Want deefe 
Atheiften hebben anders niet ais een ingebeel¬ 
de verrotting , eën eygen fefs gefmeede vervor¬ 
ming , ende een gevallige famenvheying van 
deden , waar door fe als door redenen van flroy 
vaftf ellen , dat deefe Dierkens gebooren fouden 
worden ; daar hogtans haare leedëmatën kunjliger 
gemaakt fyn , als die van de aldergrootfle fchep- 
felen ; foo dat felfs in een Luis dë Goddelyke hand 
te fien is , ende die verfchrikkdyke Majcflcit is 
aldaar in de kleente ende fwackte aifoo ver wonder - 
lyk, ende aanbiddelyk , als in den flerken ende den 
grooten Behemot ende Leviathan , alwaar die hem 
befigtigen , zig voor hem ontfondigen : gelyk 
GOD fëlvë van dë Majefleit fyner werken foo 
deftig fpreekt ; en waar in dog is HT ander s^ 
als alleen in fyne eygen werken kemelyk ? Maar 
ik fal nu hier by voegen , dat dat deelken in den 
Luys , dat foo der lyk op ende neer in fyn lichaam 
beweegt wort , niet als fyn Maag is , met dé 
aan- 
JOANNIS S WAMMERD AMM1I 
van voorfigtigheid 3 oordeel 
loning , 
