398 
j O ANNIS S W AMMERD AMMII 
van fyn Metam. Nat. in de fes en veertig fle on* 
Metamorph. nat. Experim. quadragefimo & 
fexto, de Apibus narrat, quaeque deinceps 
multae ledtionis Vir, D. de Mey, in adnotatio- 
nibus fuisjvera efle adfirmat: is liquido vide¬ 
bit, ipfum, quamvis caeteroquin res fuas ex- 
cufabilem in modum proponat, ibi tamen eo- 
usque perturbatum atque ab omni ordine alie¬ 
num efle ; ut narratio ejus nec fabula fane 
dici queat, nec jocatio, fedinordinata dunta- 
xat verborum congeries: Bombylios enim , 
Crabrones, & Apes penitus ibidem inter fe 
confundit. Elt hinc, quod, praeter figuras,ni¬ 
hil fere aeltimem in Goedartii operibus: quan- 
quam & hae ipfae, ut ut dubio procul ad vi¬ 
va exempla defcriptae fint , haud careant vi¬ 
tiis admodum notabilibus. Verumtamen er¬ 
rare humanum elt, nec vel a me ipfo alie¬ 
num: quapropter oportet, ut nofmet mutuo , 
alter alterum , in viam reducamus , remoti in¬ 
terim a libidine in alios dominandi. At ficubi 
de induflria quis veritatem obfufcare non du¬ 
bitaverit i is nullam fane veniam meretur. 
Optandum tamen foret, ut Goedartius ipfemet 
fua defcripfiflet. Illi vero ad veritatem accef- 
ferunt propius, qui, naturam Apum Marium 
accuratius cognofcentes, eos vocaverunt No¬ 
biles; quandoquidem revera ex vulgarium Apum 
laboribus viólitant , fimulque nobiliore, mitiore 
& teneriore, quam hae, indole pollent: quod 
enim Mares fuo incubatu reliquas Apes exclu¬ 
dant, aeque dictu infanum elt, ac ridiculum 
cogitatu. Ovula fane Apum, quae eredtaItant, 
nec dimoveri debent, nec poliunt fine laefio- 
ne: tantum abeft, ut queant incubari. Adde, 
quod, Ovulo in cellulam nondum exaedifica¬ 
tam repofito , Apiculae id incubiturae nullus 
concedatur locus, quo proprium fuum corpus 
componat: praeterquam , quod haec ipfa tunc 
remoram injiceret, atque inevitabili impedi¬ 
mento foret reliquis Apibus operariis, quando 
hae cellulam ejusmodi perficere adgrederen- 
tur. Qiiodfi vero Ovum calore tandem ma¬ 
turavit j tunc tenerrimus inde &: perpufillus 
excluditur Vermiculus , qui nequaquam iocu- 
batu, fed jugi perpetuaque nutricatione eget: 
atqui non Mares folum , verum & b oemella, 
huic quoque operi praeliando impares funt. 
Quin & huc accedit, quod Vermiculi, cum 
fatis comederunt, modo deinde in loco calido 
haereant, fponte , absque caloris ab Apibus 
communicati adminiculo , in Nymphas, hae- 
que in Apes mutentur : quemadmodum pro¬ 
prio meo in cubiculo , aliquot etiam diebus a 
Septem- 
aervindinge van de Byen fegt ? ende het geen 
de heleefen de Mey mdcrhant in fyne aan- 
teekeningen komt toe te Jlemmen, foo fal men be¬ 
vinden , boemel hy anders fyn faaken verfchonelyk 
voorjlelt, dat hy aldaar foo verward ende fonder order 
is , alfoo hy de Hoorntorrens , Horfels ende Byen onder 
een mengt , dat fyn verhaal aldaar nog voor een 
fabel , nog voor een k/ugt kan paffeeren, want hel 
niet anders als een onordentelyke f t famen rabbeling 
van woorden is ;waarom ik haafl niet van Goedaarc 
als fyne figmren hoogagte ; hoewel ook die , 
niet tegenjlaande fy fekerlyk ; naar ’t leeven gete- 
kent fyn , haare merkelyke misflagen hebben. Dan 
dwalen is menfchelyk, het kan my meede gebeu¬ 
ren , waarom men malkaar onderregten, maar niet 
overheeren moet; ten fy men moetwillig de waar¬ 
heid kwam te verdwyfleren , alwaar dan geen ver- 
fchooning meer is. Maar het was te wenfchen, 
dat Goedaert fyn dingen felfs befchreeven hadde. 
Verftandige r fyn de foodanige 3 geweejl, die de 
Mannekens der Byen, als haar natuur beeter ken¬ 
nende, Jonkers ende Edelen genoemt hebben , om 
dat fe waarlyk van den arbeit der gemeene Byen 
leeven, ende ook edelder, fagter ende teerder van 
aard fyn, als defelve. Dan datfe de andere Byen 
f ouden uytbroeden , is alfoo mal om te f eggen, als 
belachelyk om te denken. Want het Ey der Byen , 
op een eynd Jiaande, kan nog mag niet geroert 
worden , f onder te kwetfen, ik laat (laan dat het 
gebroeit fou kunnen worden. Doet hier by , dat 
als het Ey in een onvolbout Huysken gefet is , dat 
dan ook de Bye om het Ey te broeden geen plaats 
fou kannen vinden voor fyn eyge lichaam; behal- 
ven dat hy ook in de weeg, en een onvermydelykbe- 
letfel fou fyn, wanneer de andere Werkbyen het 
Huysken fouden vol timmeren. En als het Ey 
nu al door de warmte uytgebroeyt is , foo is het 
een feer teer ende kleen Wurmken , dat niet ge¬ 
broeit , maar gejlaadig ende geduurig gevoet moet 
worden, daar de Mannekens niet alken , maar 
ook het Wyfke te gelyk onbekwaam toe fyn. 
Doet hier by, dat de Wurmen, als fe genoeg gegeten 
hebben, ende dan maar warm Jlaan , dat fe dan 
ook , f onder e enige warmte der Byen, van felfs in 
Popkens veranderen, en die in Byen: als ik omtrent 
een groot getal deefer Wurmen in myn eyge Ka¬ 
mer 3 
