BIBLIA NATURAE, 
rum Anatomen fefe accingat. Juvat etiam in 
coloratis eos liquidis tamdiu macerare, donec, 
quousque fieri poteft, nigri , rubri aut flavi 
evaferint. Aut & fibimet ipfis relinqui poffunt, 
ut corruptione fpontanea tandem colorem ac¬ 
quirant. Ita enim obtinetur, ut quaedam eorum 
partes in confpe&um prodeant , quae aliter 
nunquam videri, aut faltem haud diftin&e fa¬ 
tis perluftrari queunt. Scilicet corpore undi¬ 
que albiffimo gaudet hic Vermis, partibusque 
haud adeo facile difcernendis : hinc Anatomen 
ejus inftituere longe difficillimum eft ; nifi quis 
encheirefibus modo memoratis utatur. Omnia 
tamen iflhaec nullius iterum funt momenti, fi 
quis hos Vermes etiamnum viventes diffecare 
novit: quod ipfum interimfaélu haud adeo faci¬ 
le eft; quandoquidem Vermis membra & fortis- 
fime femet tunc contrahunt, & ex fe perquam 
funt tenella. 
Siquando Vermis in Dorfo aperitur 5 ftatim 
fefe offert exftillans quidam ichor five aquofus 
humor, e Vafis fauciatis eque Corde profluens, 
qui verus Vermiculi Sanguis eft. Sub Cute 
dein ibidem collocati cernuntur Mufculi , qui 
incifuras corporis annulares movent, & quo¬ 
rum nonnulli in ipfum quoque Cor inferun¬ 
tur. Pinguedo deinde, atque inter hanc, 
medio in Dorfo , extuberans Cor in confpe- 
ftum venit; quod quidem longus eft canalis, 
per totum Dorfum usque in Caput protenfus, 
e quo vafa pullulant omnes in partes diftribu- 
ta. Moneam tamen, me hoc non in hifce Ver¬ 
mibus , fed in Bombycibus obfervaffe 4 In Foe- 
mellae Anatome alia adhuc quaedam de Corde 
proferam. Si deinde Anatomen quis profequi- 
tur, mox confpiciendum fefe offert Ventricu¬ 
lus, innumeris Fiftulis aeriis inftructus; qui fat 
notabilibus e fibris contextus, ficubi fauciatur, 
facile admodum abfcedit ab interna fua tuni¬ 
ca , quae in fpeciem membranacea eft , & 
vel triplo etiam tenuior , quam Vermiculus 
ipfe. Eadem haec tunica infuper , in modum 
vitri illius pellucidiflinii, quo ad conficienda 
fpecula utimur, limpidiflima eft , & aequabi- 
liffime etiam expolita: quod quidem in aliis pa¬ 
riter Infeólis, & praeter reliqua, in Bombyci¬ 
bus , quoque obtinet. In ultimis , quos diffe- 
cui, Vermibus Tunica haec, live pars interior 
Ventriculi, femper infarfta erat materie qua¬ 
dam faturatioris flavique coloris, paullulum te¬ 
nace * quae & totum Ventriculi cavum reple¬ 
bat, & in Dorfo, qua Cor fitum eft , per Cor 
& corpus transparebat. In Crabronum Ver¬ 
ni i- 
40? 
men fe in gecoulenrde vogtigheedcn , foo veel meri 
kan , laat fivart, root , of ook wel van felfs met 
ter tyt in couleur bederven of veranderen waar 
door haar dan fomrnige doelen vertonnen, die men 
anders nooit en fiet, ofte nooit klaar genoeg kan 
befchouwen. Want af00 deefe Wurm heel wit 
van lichaam is, ende niet feer onderkennelyk van 
deelen, foo is de gefeide manier nootfakelyk, of 
anders is de ontleeding ten uylerften moeyelyk. Dan 
dit alles heeft weer geen plaats , fo men fe leven¬ 
dig komt te ontleden , dat egt-er om het geweldig 
’t famentrekken der deelen van de Wurm, ende om 
dat fyn deelen ook feer teer fyn , foo gemakkelyk 
niet en wil toegaan. 
Als men nu cle. Wurmen op de Rug opent , foê 
vertoont haar eerft een uytfyperende vogtigheid , 
die uyt de Aderen , die gekwetfl fyn , in het Hart 
komt , ende welke waterige vogtigheid haar waar - 
agtig Bloot is. Daar ondier het Hel leggen de 
Spieren ,diè de ringwyfe inkervingen van het lichaam 
beweegen, ende waar van ook fommige het Hart 
felve ingeplant worden. Daar na fiet men het 
Vet, ende tujfchen het felve vertoont fig midden 
in den Rug het uytpuylende Hart , dat een lange 
canaal is , de ganfche rug tot in het Hooft toe 
doorgaande, ende over al fyn uytfpruytende vaten 
na toe fendende; dan dat ik niet hier , maar in 
de Zywurmèn opgemerkt hebbe. In de ontleeding 
van ’t Wyfken fal ik nog iets meer van ’t Hert 
f eggen. Soo men de Anatomie vervolgt, foo fal 
men dadelyk fien de Maag , die met duyfend Lucht- 
pypen voorfien ende befet is : defelve is mer- 
kelyk vleesagtig van maakfel , als hy gekwetfl 
wort , foo wykt hy feer ligt Van fyn inwendi¬ 
ge rok af, die vliefig is, of haar foo vertoont, 
ende wel driemaal dnnder als de Maag felve is ; 
fynde daar en booven foo helder als een doorlugtig 
fpiegelglas , ende ook foo effen of gepolyft. Dit 
heeft ook plaats in andere Infedten , ah ook on¬ 
der anderen in de Sywurmen. In de laatfe Wur¬ 
men die ik ontleed hebbe, was deëfe Rok ofte 
binnenfte gedeelte van de Maag geduurig vervult 
mét een hoog en geel couleurige fubftantie , wat 
taayagtig, den geheelen Maag vervullende , ende 
op de rug daar het Hert legt , door dat felve ende 
het lichaam- heen fchynende t In de Wurmen van 
LI 11 1 * 
