BIBLIA NATURAE. 
aliis in Animantibus, fed etiam quas in Vege¬ 
tantibus obfervamus , accretionibus refpon- 
dent; prout fupra fatis prolixe expolitum at¬ 
que demonftratum eft. 
Animalculum hoc in flatu , fupra modum , 
imo mirifice tenerum eft: omnes enim fere 
ejus artus extenfi funt, multoque humore infla¬ 
ti; Cutis abftraóla eft; Fiftulae aeriae intus in 
corpore cutem mutarunt, novoque iterum aëre 
turgent : quin maxime paradoXum omnique 
captu fuperius eft, quod Fiftulae aeriae, dum 
exuvias ponunt, haud membranas exuant, fed 
totavafa, ex annulis compofita , rejiciant; ut 
hinc interiores, quae abfceflerunt, Fiftulae ae¬ 
riferae, per externa fua puncta flve oftia , e 
corpore excutiantur fimili omnino forma prae¬ 
ditae, qua illae gaudent, quae intus in corpo¬ 
re permanent. Eundem quoque in modum 
Ventriculus, Gula , & extrema Inteftina cu¬ 
tem mutant: quod tamen obfervatu perquam 
difficile eft} nifi cum exuvias recentiffime po¬ 
litas quis ftatim examinaverit, aut fuamet arte 
cutem de Verme tali abftrahere noverit. Po- 
tiffimum vero Ventriculus in Crabronum Ver¬ 
mibus mirabilitatem hujufce rei quam maxime 
ollendit: Vermes hi enim tum temporis omnia 
pariter contenta fua five excrementa ejiciunt, 
limulque cum his totam internam fui Ventricu¬ 
li tunicam purpuream; ut maffula ejedla trium 
granorum pondus excedat. Quin ex numero 
ejufmodi tunicarum, quae in domunculis Cra¬ 
bronum fubtus in fiftido compadlae reperiun- 
tur , quam certiffime computari poteft , quot 
vicibus Crabrones in eadem cellula fuam e 
Verme progeniem enutriverint* 
Praeterea in Vermibus Apum hoc quoque 
vel maxime animadverti meretur, quod, cum 
ii in Nymphas abierunt, omnia eorum membra, 
Crura nimirum, Alae , Antennae , Probofcis, 
& reliqua , Fiftulis gaudeant aeriferis ; quae 
quidem Fiftulae, quo tempore membra intu- 
rnefcunt,itidem aere replentur, hujusque aeris 
efficacitate membrorum expanfionem pariter 
promovent i id, quod praeprimis locum habet, 
quando Nympha, cutem fuam mutando. Api¬ 
cula fit. 
In Chamaeleonte, cui foli, quantum novi, 
inter Animantia fanguinea Pulmo datus eft, cum 
Infeftorum Pulmonibus, ratione progerminan¬ 
tium fuorum & in pitn&a delinentium tubulo¬ 
rum, quodammodo conveniens, propulfus aër 
fimilem quoque in expandendis artubus operam 
praeftat. Attamen non nifi Lingua eft, cujus 
ve¬ 
w 
i Dieren niet alleen : maar ook met de planten ende 
gewajfen over eenkomen; als in myn voorige wyt- 
loopig verhandelt ende getoont is. 
Het Beesken in dït pejlnur is uy ter mat en, ja 
wonderlyk teer, want alle fyne leeden fjn meejt 
uytgerekt, en met vele vogtigheeden opgefwollen. 
Het vel is afgeftroopi, de Luchtpypen hebben haar 
van binnen in het lichaam vervelt, en fyn weer 
met nieuwe lucht gevalt ': ja dat vreeint is, ende dat 
alle begrip te boven gaat, dat is, dat de Lacht - 
pypen in haar verv'elling geen vliefen af leggen , 
maar fy Jlroopen ganfche aderen met ringekens af; 
gaande dan alfoo de binnenfte afgeweeken Luchtpy¬ 
pen , in het felve poftuur door haare uyterlyke ope- 
ningen, buyten het lichaam , in welk poftuur fy 
daar binnen in hel lichaam blyven. Soo vervelt 
ook de Maag, de Keel ende de uyterjle Darmen, dan 
dat fecr qualyk te obferveeren is , ten fy men felfi 
een Wurm het vel aftrekt , of dat datelyk na fyn 
vervelling befiet. Dan voornamentlyk blykt de 
wonderlykheid van dit vervellen in de .Maag der 
Wurmen van de Horfels, dewelke op die tyt ook 
alle haare vuiligheden loof en , te gelyk met het hee- 
le inwendige purper e vlies van de Maag, dat dante 
gelyk wel over de drie afenfwaar weegt; En uyt de 
veelheid van deefe vliefen, die men onder in de 
Huyskens derfelve op een gepakt vind, kan men on¬ 
feilbaar weten , hoe veelmaal de Horfels, in een 
huysken haare jongen op gevoet, en uyt Wurmen , 
opgequeekt hebben. 
Nog is hier in de Byewurmen als een aanmerke- 
lyke faak wel aan te merken, dat wanneer fy een 
Pop zyn, alle de leeden , ah Beenen, Vleugelen , 
Hoornen, Snuyt, en foo voorts luchtpypen hebben , 
dewelke, ah de leeden uytfetten, dan meede door lucht 
gevult worden, ende dewelke lucht dan fyne wer¬ 
king meede tot de uytfetting der leeden doet, voor* 
namelyk ah de Pop tot een Bye vervelt: 
In den Chamelëon (die alleen onder de bloetryke 
Dieren, dat ik weet, een Long heeft , die met dié- 
der LnfeSten, ten aanfien van fyne uytfpruytende 
puntige pypkens, eenigfins overeenkomt ,) heeft de 
voort gedreeve lucht meede haajl een diergelyke wer¬ 
king, om de leeden uyt te fetten: dan het welke niet 
ah om den Tong aardig uyt te rekken plaats grypt; 
Nn nn n z het 
