4 -6 JOANNIS S W AMMERD AMMII 
reliquae Apes alliciuntur. Obfervavi id, cum 
aliquot paflimm intervallo ab illo loco, in quo 
Apes de baculo decufteram, Foemellana dicto 
modo, fuper jnenfam, in aperto quodam um¬ 
braculo repofuiflem. Hanc ob rationem olim, 
antequam Apum vulgarium vera mihi innotuit 
fabrica, lafcivientibus illis Canibus mafculis eas 
adlimilavi, qui folo odore incitati Foemellam 
perfequuntur. Attamen haud negavero, quod 
in Apibus vulgaribus aliud forte quidpiam in- 
fuper, quam folus ilte odor , dari queat ,' quo 
tantopere commoventur : unde veluti natura¬ 
les mihi videntur fpadones aemulari, qui, ut 
efficere riihil'poffint, infigni tamen Foemellae 
cupiditate funt aecenfi. 
Quemadmodum igitur fola elt generatio , 
qua Apes incitantur ; ita etiam haec ipfa, fic- 
ubi impeditur , aut futfiaminatur, fola elt, e 
qua confufio omnis , unquam in Alvearibus 
animadverfa , originem ducit. Fac Foemellam 
fterilem effie, aut mutilam, mancam, caecam, 
Alis deftitutam: nec Mei, nec Cera colligetur, 
nec femen deponetur. Scilicet tum haud ne- 
ceffum ell aedificare cellulas; nec fobolis etiam 
educatio ibi Jocum habet. At vero Foemelia 
bene conftituta ordine peraguntur omnia. 
Rege incohtmni mens omnibus una eft. Virg. 
Maxima etiam animadvertitur confufio, li¬ 
quando* duabus Foemellis in uno Alveari exi* 
ilentibus, altera polt alteram in unam eandem* 
que cellulam fuum collocat femen,* inde enim 
non folum ingens circa nutricationis negotium 
perturbatio; fed grande etiam in aedificatione 
cellularum nafcitur incommodum: praeterquam 
quod abfolute fieri nequeat, ut bini Vermiculi 
in eadem cellula educentur. Ulterius vero 
confiderari velim, quod Apes, binas ob rationes 
neceflarias, quae funt cellularum exftru&io 
Vermiumque educatio, Foemellam femper & 
ubivis comitentur atque comitari teneantur: 
quodfi enim Foemelia femen aut Ovula fua in 
cellulas imperfe&as forte depofuerit, reliquis 
Apibus, vi officii velut a natura ingenerati, in¬ 
cumbit, mox eas exaedificare ; ut Vermiculo 
concedatur fpatium , in quo fe moveat, co¬ 
medat , cutem mutet, atque fila texat. Sic- 
ubi igitur (quod apprime animadverti ve¬ 
lim) fub id tempus binae illae Foemellae, una 
cum fuis quaelibet afleclis, fibi mutuo obviam 
fiant, Apesque hinc in fuo curfu, comitatu, 
opere, & reliquis impediantur; nonne intelle¬ 
ctu perquam facile eft, non pofte non perma¬ 
gnam 
van Jig moet geeven , dewelke de andere Byen 
aanlokt. Het geen ik gemerkt heb , wanneer ik 
eenige treeden daar van daan, alwaar ik de Byen 
van het jloksken afgefchut badt, het Wyfken aldus , 
op een tafel in een open prieel kwam te verplaat- 
fen. Soo dat ik de gemeene Byen, eer ik nog haar 
cygentlyke JlruStuur wijl , voor deefen wel by een 
deel teelfieke honden , dewelke het Teef ken op de lucht 
alleen kwamen te volgen, heb vergeleeken. Even¬ 
wel wil ik niet lochenen , dat ’cr in de gemeene Bye 
nog wel iets Jou kunnen fyn , als deefe reuk alleen 
die haar beweegt ; foo dat ik fe als natuurelyke 
gelubden confidereer , dié egter nog een groote bijl 
tot bet Wyfken fchynen te vertomen , hoewel J'y 
daar niets toe doen. 
Gelyk dan de voortteling , de Byen alleen beweegt, 
foo is ’t als dejelve belet ofte verhindert voort, dat daar 
alken nyt alle de onordentelykheid , die omtrent de 
Byekorven ooit gemerkt is , haaroorfpronk komt te 
neemen. Gelyk als weefen fou , wanneer een Wyfken 
onvrugtbaar was, of ook mank, kreupel, blint ende 
fonder Vleugelen. In welken tyt daar dan nog honing, 
nog wafch vergaart wort, nog J'aat gefet. Want de 
huyskens te bouwen is dan niet nodig , gelyk als ook de 
opvoeding der jongen daar dan geen Jlant grypt. An¬ 
der fins als het Wyfken wel is, foo gaat alles ordent elyh 
Den Koning in een goeden Hand fynde , is 
’er by alle eensgefindheid. Virg. 
Een feer groote onordentelykheid Jiet men van 
gelyken, wanneer daar twee Wyfkens in den Korf 
fyn , ende dat de eene haar facit komt te fetten in 
het celleken , alwaar de andere alreede het haare 
gcplaatft. heeft, dat niet alleen een groote wan¬ 
order in het voeden maar ook eene groote ongele * 
gentheid in ’t ophouwen der huyskens veroorfaakt; 
behalven dat het teenemaal onmogelyk is, dat 
twee Wurmen in een huysken kunnen opge - 
bragt worden. Vorders alfoo de Byen het 
Wyfken om deefe nootfakelyke reedenen, van het 
bouwen da huyskens , en het opvoeden der Wur¬ 
men geduurig en over al volgen , ende ook nootfa - 
kelyk volgen moeten; want foo het Wyfken haar 
faat of eyeren in onvolboude huyskens kwam te 
fetten, foo is het de andere Byen haar pligt , en 
ook ingefchape lafb, die datelyk op te bouwen , op 
dat de Wurm fpatie om Jig te roeren , te eet en , 
te vervellen , ende te f pinnen mogt hebben; foo is 
het ligt tc begrypen , dat foo nu in deefen tyt , 
(daar ik hulde wel op te letten) deefe twee Wyf¬ 
kens met haare troepen malkander ontmoeten, en¬ 
de de Byen daar door in haar loop , gevolg, werk , 
en foo voorts verhindert wier den , dat daar een groo¬ 
te onorder uyt moet komen . Wat wonder is ’t dan 
dat 
