43 § I O ANNIS SW AMMERD A MIvlII 
que lites quam certiffime enafci neceiïum fo¬ 
ret? 
En! hic verus eft regiminis Apum flatus, 
ld folum infuper juvat concipere, quod in hac 
domo , quotannis, ab unica illa Foemina tres 
quatuorve Foemellae juniores, aliquot centeni 
Mares & quaedam millia exfeótarum ancilla¬ 
rum generentur& quod deinde aliquot 
millia harum recens natarum ancillarum Ma¬ 
riumque fimul vel Foemellae feniori , vel pri¬ 
mogenitae inter quatuor illas juniores,femet ad¬ 
jungant, prillinaque domo relifila novum fibi 
peculiare conflruant domicilium ; tandem ve¬ 
ro quod diftae ancillae Mares iterum fuos 
interficiant, poflquam Foemella , quae cum 
ipfis emigravit, per feminis mafculini odorem 
foecundata efl; atque deinceps integri anni 
fpatio folae cum fola Foemella habitent &c. 
Iflhaec omnia fi Apum reipublicae rite appli¬ 
cantur ; haud amplius difficile efl quarumcun¬ 
que, quas Apes perficiunt, aftionum, uti funt 
aedificatio, nutricatio , mellis colledlio, & fic 
porro, reddere rationem. 
Ex hafclenus diflis itaque patet quam claris- 
fime, unicam duntaxat uno in Alveari effe at¬ 
que ferri polle Foemellam. Quapropter etiam 
Alveare nullam omnino continens Foemellam, 
modo femine foecundo fit inflru&um , multo 
durabilius ell, & meliore in flatu permanet, 
quam fi binae plurefve in eo Foemelle habi¬ 
tant : altera enim Foemella tunc , infcia qui¬ 
dem & innocens , omnem pervertit & inter¬ 
turbat ordinem, quo altera , fuis cum Apibus 
operariis, negotium nutritionis, educationis & 
aedificationis exfequi adlaborat. Unde hoc in 
cafu innatum Apibus agnofco laudoque inge¬ 
nium & circumfpeftionem, quod alteram Foe¬ 
mellam interficiant, alteram vero incolumem 
fervent: fine dubio enim placuit atque con- 
fultius vifum efl fapientiffimae Naturae , unam 
perire Foemellam , quam utram que una cum 
Alveari, Ovulis, Vermibus, Nymphis , reli¬ 
quisque Apibus peffumdari; quum omnia haec 
ex ejusmodi perturbatione neceffario fequan- 
tur. 
Verum uti Natura omnipotens nullis adflri- 
6la ell legibus ; ita in aliis Infe&orum, alte- 
riusve fpeciei Apum, contuberniis alius iterum 
ordoaliaeque regulae obtinent: quemadmodum 
patet in Crabronibus & Vefpis. Iflhaec enim 
Infefila plures quidem tolerant Foemellas: at 
notabilem tamen hanc differentiam heic anim¬ 
advertere convenit; quod nimirum Foemellae 
hae 
denkelyke fwarigheeden ende tweedragt verwek¬ 
ken. 
Siet , foo leyt het eygentlyk gelecgen mei de rege¬ 
ring der Byen: waar by als men nog aanmerkt , 
dat , indien 'er in deefe woning alle jaaren van 
die e en e vrouw , nog drie of vier jonge Vrouwen 
gehoor en Wier den , eenige hondert Mannen , en day- 
fenden van gelubde dienfimaagden , die dan vervol¬ 
gens met fommige duyfenden , of de oude Vrouw 
of wel de eerjlgeboorne van de vier jonge Vrouwen 
kwamen aan te hangen, en dit eerfie huys verlaten¬ 
de , een eyge woning maakten , doodende ook èindelyk 
haare Mannen , ah de verhuysde vrou door de 
lucht van haar fa at vrugtbaar gemaakt was , en 
blyvende dan voorts het ganfche jaar alleen wo¬ 
nen, foo kan men ■ dit alles met waarheid op 
de Byen toepafjendc , alle haare manieren van han¬ 
delingen , ah bouwen , voeden , Honing vergade¬ 
ren, en foo voorts, daar uyt bejluyten . 
Uyt dit gefeide blykt nu klaarlyk , dat 'er mam' 
een Wyfken kan ende mag in den Korf we'cfen ; 
waarom ook een Korf ganfeh fonder Wyfken , ah 
’er maar vrugtbaar faat in is , veel boeter in fiant 
ende weef en blyft, ah wanneer daar twee ofte meer¬ 
der JVyfkens in fyn; ende alwaar dan het tweede 
Wyfken alle de order van de voeding , voortkwee - 
king, ende de opboiiwing van het andere, en haare 
Werkhyen (hoewel onnofel) komt te verderven ,ende 
confuys te manken. Soo dat ik het in deefe gele- 
gentheid het ingeboore verfiant ende ah de voorfig- 
tigheid der Byen toefchryf, dat fe het eene Wyf¬ 
ken dan dooden , ende het andere by ’t keven hou¬ 
den; ende dat dealuyfe Natuur het a foo ge wilt heeft, 
ende beet er geoor deelt, dat het eene Wyfken verhoren 
ging , als alle beyde , ende ook te gelyk den Korf , 
met de Eyeren , de Wurmen , de Paapkens ende 
de reft der Byen: het welke alles uyt foo een onge- 
fieltheul komt nootfaakelyk te volgen. 
Maar gelyk de almogende Natuur aan geen re¬ 
gelen gebonden is , Joo fiet men in andere hy eenwe - 
ningen der Infedten , of foorten der Byen Weer een 
heel andere gereguleerde order , gelyk blykt onder 
de Hor fels ende Wefpen, alwaar verfcheide Wyf- 
kens fyn : dan weer met dit merkelyk onderfcheit , 
datfe weinig Eyeren leggen , ende te gelyk met de 
Mannekens uytvlïegen , om de Jongen op de ma¬ 
nier 
