B I B L I A 
jnftru&ae fcientia, illas de induftria eum in 
finem exftruunt: quin & eaedem Apes Mafcu- 
jinos in his cellulis Foetus aeque magna cum 
folicitudine atque amore enutriunt j quanto 
poftmodum odio atque ferocitate hos ipfos 
Mafculos interficiunt, cum, examinandi tempo¬ 
re elapfo, Foemella jam ab iis foecundata eft. 
Nec fane Apibus difficile eft Mares hofce oc¬ 
cidere : haud enim armis, quibus fe defendere 
queant, praediti funt ,• praetereaque vires fuas 
inVeneris exercitio perdiderunt: unde facili 
admodum negotio devinci poflunt. Quin ali¬ 
ter fponte natura moriuntur j utpote nec Cerae 
& Melli colligendis, necfoboli nutriendae ido¬ 
nei: nifi, ut dixi, ante tempus ab aliis Api¬ 
bus, quae ipforum nutrices funt, e medio tol¬ 
lantur, guftatasque voluptates violenta morte 
luant. Simile quid forte apud Formicas etiam 
obtinet: quandoquidem harum Mares, qui alati 
funt, itidem nonnifi certo anni tempore reli¬ 
quarum agmini intermifti obfervantur. 
Verum ut eo revertar, unde digreflus fum: 
notare juvat, quod Apes, Vulgares volo, cum 
primum e cellulis fuis prorepferunt aut potius 
proruperunt, multo pallidioris fint magisque 
helvi coloris, quam veteranae; quippe quae 
colore magis fufco & obfcure aurea gaudent 
fiavedine. Aculeus pariter fub id tempus non¬ 
dum ad roboris fui plenitudinem pervenit: Sac¬ 
culus Venenifer itidem adhuc inanis eft: un¬ 
de etiam tum temporis contreftatae non fo- 
lum non pungunt, imo ne pungere quidem 
Conantur. Attamen pauciffimos poft dies ju¬ 
venculae hae Apes aeque faturatum , ac fe- 
niores , acquirant colorem. Neque profeóto 
unquam juvenes iftae , prout nonnulli commi- 
ftifcüntur, artem conficiendi Ceram, & Mei 
colligendi, a fenibus difcunt: imo vero haec 
illis ingenita eft, adeoque, ut eam probe exer¬ 
ceant , aliud nihil requiritur , nifi fuam ut na¬ 
turam fequantur. Ratio autem j ob quam A- 
piculae in principio pallidiores funt, quampoft- 
ea, in eo vertitur, quod partes corneo-offeae, 
Caput,Thoracem, & Abdomen earum confti- 
tuentes, utpote noviffime demtim cute fu a ex¬ 
utae, in recens natis plena fua duritie non¬ 
dum gaudeant: unde & lanugo earum tum 
temporis magis helvi coloris eft. At deinceps 
& durities & color ipfis venit; quando nonnul¬ 
lae adhuc humiditates inde exhalarunt, & po- 
i‘i partium memoratarum ar&ius conftridti funt. 
Verum haec de externo habitu , generatio¬ 
ne moribus atque aclionibus Apum dicta fuf- 
NATURAE. 44I 
timmert. Dewelke haar dan met alfoo groote vly? 
tigheid en liefde voeden , als fy die naa den fwerm - 
tyt, en dat het JTJfken van hun vrugtbaar ge¬ 
maakt is, door een drift, die in haat en wreetheid 
verkeert is, komen te dooden. Dat fe ook ligte- 
lyk doen, alfoo de Mannekens geen geweer om haar 
te defendeeren hebben, als ook, om dat fe haare 
kragten door de teelfugt verfpilt hebben , ’t geen 
haar gemakkelyk om te overwinnen maakt. An- 
derfins fterven fy van felven, alfoo fy foo wel om 
Wifch en Honing te vergaderen , als om de Jon¬ 
gen te voeden onnut fyn: Ten fy als gefegt, dat fe 
voor haar tyt door de andere Byen, haare Voetjler 
Vaders , om het leven gebragt worden, en haar ge - 
noote welluft door een violente doodt bekopen. Dat 
ook foo inde Mieren mogelyk flant grypt, alwaar het 
Manneken , dat aldaar gevleugelt is , meede niet 
als op een fekere tyt van ’t jaar, onder den troep 
gevonden wort. 
Maar om myh eerflen draad weer te hernee- 
men,foo fal ik f eggen, dat de Byen , ik f preek 
nu van de gemeene , wanneer fy effen uyt haare 
huyskens gekroopen, ofte daar doorgebrooken fyn , 
dat fe veel bleeker ende vaalder van couleur fyn 
als de oude , die bruynder ende donker gout geel 
van couleur fyn. Soo van gelyken is de Angel 
nog op deefen tyt niet in fyn volle Jïerkte , gelyk 
ook het Fenynblaasken nog leeg is , waarom fe 
ook als dan gehandelt fynde ganfch niet en ftee- 
ken , nogte dat ook tragten te doen. Dan nact 
feer weinige daagen , foo fiet men deefe Jongen 
haaft foo hoog van colorietfyn als de oude, Ende van 
welke oude fy ook haar kun(l van JVafch te maaken , 
ende Honing te vergaderen nooit en keren , als 
men wel fabuleert; want haar dat ihgebooren fyn¬ 
de , foo behoevenfe niet als haar natuur , om al¬ 
les ordentelyk te doen , te volgen , De redenen nu , 
waarom de Byen bleeker in het begin, als daar naa 
fyn, die bej,laan daar in , dat haare hoornbeenagtige 
deelen van Hooft , Borft ende Buyk, nu in het be¬ 
gin, alfoo fe vervelt fyn, haare volle hardigheid 
nog niet en hebben , om welke reedeh ook haare hayr- 
kens vaalder fyn, maar dewelke hardigheid en cou¬ 
leur fy daar na , door het uytdampen van nog ee- 
nige vogtigheeden , ende het vafer toef uyt en van 
de openingen der gefeide deelen , verkrygen. 
Maar dit fy nu genoeg van de uyterlyke geflal- 
te, het vaarteden* de manieren ende de handelin- 
V V V V V 
