444 JOANNIS SW i 
fecerint : progredior hinc ad partes earum in¬ 
ternas j Capite, Thorace, & Abdomine con¬ 
tentas; quas nunc eo ordine, quem in Verme 
& Nympha fecutus fum, exponam. Attamen 
de iilis partibus , quae in Capite & Pedlore 
reconditae funt, tum demum de induftria agam, 
quando eas in Ape Mare defcripturus fum. 
Id folummodo in Apibus vulgaribus circa Caput 
heic figillatim animadvertendum eft, quod ea¬ 
rum Dentes, fi ve Mandibulae, majores fint, duo- 
bufque gaudeant validis Mufculis, altero majore, 
altero minore; qui quidem fortis admodum funt 
fabricae, magnamque comeo-offei Cranii par¬ 
tem inferne & intrinfecus occupant. Tendi¬ 
nes hommee Mufculorum cartilaginei funt , 
naturae offis cornei velut accedentes, atque intra 
carnem conciufi haerent ; ut haec ab utroque 
latere. talem in modum cum iis fit unita, ac 
plumulas utrinque caulibus pennarum videmus 
adhaerefeere: fed reótius fabricam hanc cum 
Cancrorum & Gammarorum illis comparavero 
Mufculis, qui forcipes eorum movent j quum 
ibi caro fimili ratione cum infignibus illorum 
Mufculorum tendinibus ofleis conjunfta obfer- 
vetur. Quapropter exigui hi Apum Mufculi 
cum Mufculis aliorum Animantium ratione con- 
ftruótlonis itidem conveniunt , eodemque fefe 
modo habent, ac D. Stenonis nobis detexit. 
Quandoquidem heic mentionem facio mu¬ 
tuae fimilitudinis, quae Apum inter atque cru- 
flaceorum Animalium datur Mufculos; ulterius 
id notari velim, quod, uti cruftaceis olfa cx- 
trinfecus, caro autem intrinfecus, collocata funt, 
ita hoc ipfum pariter in Ape obtineat: unde 
ftru&ura haec plane oppofita elt compagi, 
quam in Animantibus languineis atque Homi¬ 
nibus obfervamus ; utpote quorum carnes ex- 
tus , offa vero intus in carne , aut & inter 
carnem fita funt. Attamen modo dicta con- 
flruftio in Ape, aeque ac in Gammaris , haud 
conllanter ubivis obtinet : iis enim in locis , 
ubi lapideum five corneum os, quo horumce 
Animalium artus firmantur, flexuram facit, feu 
potius ubi articuli inter fe committuntur, ibi 
Tendines una cum Mufculorum quadam parte 
nudi funt; quandoquidem, id fi alio modo fe 
haberet, magna inde in motu nafeitura foret dif¬ 
ficultas. Interim nec hoc rurfus artificium 
Natura Omnipotens in omnibus adhibet articu¬ 
lationibus; quemadmodum circa Antennarum 
jundluras videre eft: in his enim omne , quod 
mufculofum eft, penitus intra cavum offis cor¬ 
nei conclufum haeret. At vero motus etiam 
hifce 
l M M E RDAMMII 
gen dèr Byen, waarom ik my nu keere tot haart 
inwendige deelen , beflooten in Hooft , Borft ende 
Btiyk , dewelke ik , op de manier als in den Wurm 
ende het Paapken gedaan , nu fal gaan voorfel- 
len. Dan van de deelen, die in ’t Hooft ende in 
de Borft bejlooten fyn , daar van fal ik fpreeken in 
de verhandeling van die felve deelen omtrent en in 
het Manneken. Alleenelyk is hier in de gemeens 
Byen omtrent het Hooft in ’t particulier aan te 
merken , hoe dat hare Tanden of Kakebeenen grooter 
fyn , en twee fterker fpieren hebben , de eene groo- 
ter als de andere fynde; gelykfe ook byfonder jlerk 
van maakfel fyn, ende een gedeelte van het Hoorn- 
beenige Bekkeneel van onderen ende binnen bezet¬ 
ten. Deefe fpieren haare peezen fyn kraakbeenag- 
tig, na ’t hoornbeen trekkende, ende van binnen in 
het vlees befooten, het welk daar meede aan wecr- 
fyde vereent is , op de manier als de veeren aan 
tveerfyden aan de fchagt van een pliiyrn flaan; of 
liever gelyk als het vleefch in de Krabben ende de 
Kreeften , met die groote en beenige peefen der Spie¬ 
ren , die haare fchaaren beweegen , fig vereenigt te 
fyn vertoont. Soo dat ook die Spierkens hier in den 
Bye , met de fructuur van andere Dieren , endefoo 
als den Heer Stenonis ons dat ontdekt heeft, over¬ 
eenkomen. 
Terwyl ik alhier aanmerk. de overeenkoming 
van de Spieren van den Bye met de fche/pagtige 
Dieren; foo moet men vorder wel letten , dat ge¬ 
lyk in die Dieren de Beencn van buyten fyn , ende 
het vlees van binnen is; dat dat ook alfoo in den 
Bye plaats heeft. Waarom dan deefe f ruiïuur 
geheel contrarie van die der bloetryke Beef en , ah 
ook ons Menfchen is , dewelke altemaal het Vlees 
van buyten, ende de Boenen van binnen in het 
vleefch, oftujfchen het vleefch geplaatf hebben. Hoe¬ 
wel dat egter over al in den Bye , gelyk ah ook in 
de Kreeften foo geen plaats heeft. Want op die 
plaatfen,daar het fleen of hoornbeen haar er leeden 
komt te buygen,of daar de articulatien fyn, daar 
fyn de Beef en ende een gedeelte der Spieren bloot , 
het welk foo het niet foo gemaakt was , een groote 
moeylykheid in de beweeging fou maaken. Dan die 
konfi , die en gebruykt egter de Almogende Na¬ 
tuur omtrent alle articulatien weer foo niet, ah 
omtrent die van de Hoornen te fien fyn ., daar alles 
dat fpieragtig is, geheel binnen in het hoornagtig 
been 
