J O ANNI S SWAMMERDAMMII 
«6 
gium: unde ego quidem exiltimo, pofle Apes 
hafce quam aptiffime dici a natura exfedtas, at 
que tales , quae tantum operantur , & aliena 
femina tanquam fua enutriunt, focillant, edu¬ 
cant. Contra autem, uti jam ante memora" 
vi,organa Genitalia in Fueis admodum mani- 
fefte confpiciuntur: quum enim veri hi Apum 
Mares fint ; univerfum eorum Abdomen Te- 
lticulis occupatur: quemadmodum fereniffimo 
Principi Hetruriae^ inter alia Naturae miracu* 
la, coram oltendi; cumis anno i6o8 labores 
meos probare clementer dignaretur» 
Verum tranfeo ad Aculeum, Naturae illud 
miraculum, magnumque magni Conditoris arti¬ 
ficium. Situs is ell in corporis parte pollica, 
fuoque mucrone , ut ante dixi, Inteltini redii 
exitui incumbit: ut adeo Aculeus revera collo¬ 
catus fit in pollremis abdominalibus Annulis j 
quibuscum etiam, interventu nonnullarum Car* 
tiiaginum , valde notabilem in modum articu¬ 
latur. At quoniam Aculeus omni fane atten¬ 
tione digniflimus ell ; ideo eundem una cum 
omnibus, quae ipfi inferviunt , partibus, in 
laudem potifiimum atque gloriam fummi Archi- 
tedli, heic nunc defcribam : quare in antecef- 
fum dico, quod in Aculeo animadvertantur 
primo Viae, quibus fuum ille venenum adi- 
pifcitur ■, tum Cartilagines ejus; tertio Mufculi j 
quarto Crura} quinto tandem Vagina , intra 
quam Crura, quae proprie Aculeum conftituunt, 
recondita funt. 
Quod Aculeus veneno polleat, expertiffi- 
mus atque eruditifiimus Vir, R. Hooke in inae- 
flimabili fua Micrographia , idiomate Anglico 
confcripta, quodammodo demonftrare allabo- 
ravit; exillimans,, venenum in Vaginae Acu¬ 
lei cava craditudine delitefcere: quod interim, 
nili folo cafu fortuito , nequaquam ita fe ha¬ 
bet. 
Si quis forcipe aut volfella ferrea Apis 
melliferae Crura, Alas, aut, quod omnium ma¬ 
xime convenit, Pedius apprehendit; plerum¬ 
que limpidam videbit aquae veluti guttulam 
ex Aculei cufpide pendere : illhaec aquula efl, 
in qua vis venenata Apis melliferae proprie re- 
fidet: haec ipfa ell, quae,ficubi in vulnufcu- 
lum deflillat , omne, quod idtum infequitur , 
malum producit: neque enim Aculeus ipfe ullo 
modo virulentus ell, nec ictu fuo plus,quam 
acicula, nocet. Experiundi gratia faepiufcule 
memet ipfum Aculeo fauciavi & compupugi ; 
nec quidpiam inde mali , nili levem in loco 
vulnerato pruritum, perfenfi : attamen oportet 
Acu- 
\ oordeel feer bekwaamelyk natuur elyk gelubde te 
kunnen noemen , en Byen die niet en doen , als 
werken , en het faat van andere ah haar eyge 
krooft voeden , koefieren ende opbrengen. In te- 
gendeel gelyk nu al gefegt, de Teeldeelen fyn in de 
Broetbyen zeer opmeAelyk , dat dan de waaragtige 
Mannekens der Byen fyn, welkers geheele Buik 
van de Zaadballen geoccupeert voort. Gelyk ik dit 
in’t jaar i66%. aan fyn doorlugtigheid den Vorfi 
van Tofcanen, onder andere natuurelyke wonderen 
kwam te vertoonen, wanneer fyn Hoogheid mynê 
beefigheeden goetgunjlig kwam toe te Jtemnen. 
Maar ik gaa over tot den Angel , dat wonder - 
werk van de Natuur , dat konfi-fiuk van dengroo- 
ten Maaker: defelve heeft fyn plaats agter in hei 
lichaam , leggende fyn fpitfe, als gefegt, boven op 
de uitgang van den regten Darm. Soo dat de Angel 
eygentlyk geplaatfl is in de laatfte ringen des On - 
derbuiks , waar meede hy, door middel van eenigs 
hoornbeenkens , feer opmerkelyk , gearticuleert wort * 
Maar alfoo de Angel alk aandagt verdient , foo 
fal ik hier byfonderlyk tot lof en eer van den groo - 
ten Maaker , defelve met al fyn toebehoren befchry - 
ven ^ feggende dan foo voor af, dat omtrent den 
Angel te fien fyn , eerft fyne weegen , waar door 
hy zyn fenyn verkrygt;ten tweeden fyn Hoornbeen - 
kens , ten derden fyn Spier en,ten vierden fyne Bee - 
nen, ende ten vyfden fyn Kooker , daar fyne Bee* 
nen, die eygentlyk den Angel maaken , in opgefloQ « 
ten fyn. 
JVat belangt dat den Angel fenyn heeft , dat 
heeft de door ervaren ende geleerden Heer R. Hoo¬ 
ke in fyn onwaar deer elyke Micrographia , in de 
Engefche Taaie befchreeven , eenigfms tragten aan 
te wyfen; menende dien Heer , dat het fenyn in de 
holle dikte van de kooker des Angels verborgen was , 
dan het welk ganfchelyk foo niet en is , als by toe - 
val alleen. 
Als men een Honingbye met een yfer nyperken 
of tangeken by de Beenen , de Vleugelen, ofte de 
Borfb vat, dat wel het alderbekwaamfte is , foo fal 
men gemeenlyk een helder droppelken als waater aan 
de fpitfe des Angels fien hangen ; in welk water ey¬ 
gentlyk defenymge kragt des Honingbye befbaat: ende 
het welk naadenfteek al het navolgende kwaat doet, 
I foo wanneer het in de kwetfuur komt te fyperen : 
j want de Angel felve en is gans niet fchadelyk , 
niet meer als de fieek van een naait. Ik heb uyt 
fpeculatie dikmaal myn felfs daar meede gekwetjl 
ende gefiooken, fonder kwaat daar van te hebben , 
als eenig dat de fieek my een weinig kittelde : dan 
de Angel moet wel afgeveegt , ende eerfielyk fchoon 
