JO.A'NNIS S W AMMERD AMMÏÏ 
4 66 
byliorum & Vefparum Mafculi comparati fint , 
habtenus ob negotiorum, quibus diffringor, 
multitudinem haud potui examinare. Id fal 
tem heic nunc animadverti velim, quod Cra¬ 
bronum Mares Aculeo careant; quemadmodum 
& Fucus five Mafculus inter Apes eo deftitu- 
tus eft: ut adeo utriusque hujus fpeciei Mares 
hac dote inter fe conveniant, pacisque aman- 
tiffima fint Animalcula, quae ab omni dolo, 
fallacia & maleficio alienifiima, amorem fo- 
lummodo atque generationis opus cordi ha¬ 
bent. In Formicarum Maribus fimilis quoque 
obfervatur manfuetudo: unde & eorum Dentes 
longe minores funt, quam Foemellarum : acce¬ 
dit, quod inter Formicas tertia etiam detur 
operariarum fpectes, quae necquicquam ad ge¬ 
nerationem faciunt, fed Proli duntaxat educan¬ 
dae inferviunt. 
De ufu veneni quaenam mea fit opinio , fupra 
jam expofui: puto nimirum conferre illud pof- 
fe ad Panem Apum dibtum in Ceram perfici¬ 
endum'. quod interim accuratius adhuc inve- 
■Itigandum eft. Nihilo tamen fecius Aculeus 
totus,quantuseft,ad inferendam noxam folum- 
modo comparatus efle videtur, atque eum fal- 
tem in finem a Natura fabrefablus, ut Apes-, 
ejus adminiculo, fobolem fuam contra alio¬ 
rum Animantium infultus defendere, & paca^ 
ta fub eohabitatione enutrire pollent. Quan¬ 
doquidem igitur Prolis nutricatio vulgaribus 
Apibus operariis commifla eft; hinc & pro¬ 
babile videtur, eas ideo, maxime circa tem¬ 
pus examinandi, &paullopoft, tantopere fu¬ 
rere, pungere, venenoque fuo nocere, ut tam 
Prolem fibi creditam, quam proprium fuum ali¬ 
mentum, Mei nimirum, confervent. Imo haud 
abfonum foret inde concludere, quod Aculeus 
ipfis, una cum vi noxam inferendi, eam fo- 
lummodo ob rationem fit concefius. Tanto 
id verius apparebit confideranti, quod Crabro¬ 
num Foemellae itidem ejusmodi armis inftru- 
ctae fint: quamvis hae neutiquam Ceram con¬ 
ficiant, fed probabiliter videantur aedificia fua 
tantum de corticibus arborum inter fe congluti¬ 
natis exftruere. Unde etiam varii in his domuncu¬ 
lis colores obfervantur, prout varii fuere arbo¬ 
rum cortices , quos iis aedificandis adhibuerunt. 
Videmus pariter uriginis tempore, quanto fu¬ 
rore defaeviant calentes Cervae , fi quis ad 
ipfas propius accedit: id quod Harvsus, expe¬ 
rientia edoftus, admodum accurate defcribit. 
Quin & alioqui penitus innoxiae Gallinae illis 
in faciem involant, qui pullos earum abripere 
ten- 
kunnen examineeren. Maür alhier is fiu aan fe 
merken , dat het Manneken onder de Horfels geen 
Angel heeft, dat ook het Manneken onder de Byeii 
niet en heeft, foo dat deefe twee Mannekens daaf 
in overeen komen, en alfoo ganfeh vreedfaam fyn- 
de, niet als teelende ende Metsende Dieren fyn, fon¬ 
der bedrog , valsheid of fchadelykheid. Omtrent 
de Mannekens der Mieten, fiet men ook deefe goed¬ 
aardigheid, fynde ook haare Tanden op ver na foo 
groot niet, als die van de Wyfkens: behalven dat 
onder haar ook een foort van Werkmieren is, dié 
tot de generatie met en doen , maar alken het voe* 
den der Jongen aanbevoolen is. 
Wat nu het gehruyk van het fenyn belangt, 
daar heb ik in het voorgaande myn opinie van ge- 
fegt, ah dat het fou kunnen dienen, om het Byen- 
broot tot Wafch te verwerken , dat nog onderfogt 
moet worden, niet tegenjlaande dat het ganfchs 
wefen van\den Angel tot niets anders gcfchiktfchynt , 
als om te fchaden , en daar toe van de Natuur ge¬ 
maakt, op dat de Byen, door dat middel, haare 
Jongen tegens alle aanval van andere Dieren Jou¬ 
den befchemen, en in een minnelyke by een woo- 
ninge op kweeken. Alfoo het dan de pligt der 
gemeene Werkbeyen is, datfy de Jongen voeden , 
foo fchynt het ook, dat fy tot confervatie van de- 
felve, en ook tot haar eygen voetfel de Honing , 
foo f eer woeden , Jleeken en vergiftigen, en dat 
voor nam elyk omtrent de Swerm tyt , en ben weynig 
daar naa. En men fou kunnen hefuyten, dat haar 
de Angel en haare fchadelykheid daarom alleen 
gegeeven was. Te meer alfoo de Wyfkens der 
Horfels die ook hebben, hoewel fy geen Wafch man¬ 
ken , maar haare gebouwen van de fchorfen der 
Bomen waarfchynelyk fchynen op te timmeren, en 
die aan een te lymën , foo dat men vcrfchcyde cou - 
lemen in haare werken fiet, naa de verfcheidenheid 
der Boom fchorfen , die fy daar toe gebruyken. 
Men fiet ook in de brons tyt, hoe de fchmige Hin¬ 
den van t oor en woeden, als men haar dan genaakt, 
dat Harveus feer omflandig uyt ervarentheid he- 
fchryft. De onnofek Hoenderen vliegen als dan , 
die haare kuykens willen neemen , in het aangefgt . 
En 
