BIBLIA NATURAE, 
uir ; quamvis fiffiul fit quam acutiflimus, Atquel 
hnc fo ree eft, quod Foemella fuo Aculeo non 
pungat, neque facile pungere valeat: ut inde con- 
fifta pofttnodum fit fabula, qua narrant*Regem 
Aculeo carere manfuetaeque efle indolis. Certe 
iinaulat faltem i&um Foemella , fiquando ir¬ 
ritatur atque laceffitur : quemadmodum ipfe 
experiundo didici. Quisnam autem verus fit 
veneni hujus ufus (li pro certo habeamus, 
id non folum ideo datum efle Apibus, ut ejus 
ope fobolem defendant , haneque defendendo 
fuammet vitam amittant); vix video quomo¬ 
do adinveniri queat: quanquam enim ante fuf- 
tinuerim, infervire illud polle ad Cerae eon- 
feólionein } dellruunt tamen hancce opinio¬ 
nem Vefpae & Crabrones, quibus & Acu¬ 
leus & venenum praelio funt, licet Ceram 
non conficiant. Quin nee Apum Foemella 
Ceram parat: verum ne fobolem quidem haec 
defendit: ut adeo ifthic quoque ufus in dubium 
vocari pollet. En igitur, miLeélor! Quam 
fit difficile Naturam in operibus fuis inveltiga- 
re, & mecum difee, digitis labella compefce- 
re nollramque infeitiam atque impotentiam 
candide fateri, 
Frima Obfer vatio in Ape Foemina , 
In majorem eorum omnium illuflrationem , 
quae ha&enus de Aculeo, hujusque veneno , 
tum & de Ovario difla funt , nonnullas heic 
interferam Obfervationes peculiares* quas poil- 
modum in Ape Foemina inftitui. Quum igitur 
1 6 Junii Alveare aperuiflem •, plures in eo Re¬ 
ges live Foemellas, fuis etiamnum in cellulis 
cereis collocatas, atque obtextas , offendi, 
quae mox mox erant examinaturae. Id enim 
inde mihi quam certiffime conflabat, quia eas 
reperiebam cute fua jam exutas, expanfisque 
alis inftruflas : quin vel in eo quoque erant, 
ut de Cellulis fuis prorumperent. In harum pri¬ 
ma , quam diffecui, Ovarium mihi occurrit 
haud penitus diflindte confpicuum ; ut ideo 
huic examinando acutum microfcopium adhi¬ 
bere fuerim coaftus: tum vefo vidi, quod O- 
vidufitus in eo perquam effent multiplices $ ipfa 
autem Ovula , ob ingentem numerum ac te¬ 
nuitatem, quali innumerabilia: ut fane credam 
decem aut duodecim millia eorum adfuiffe. 
Imo vel omnia ilthaec diltinfle numerare po- 
tuiffem; fi volupe mihi fuiffet taediofo prius 
labore omnes Oviduftus a fe mutuo feparare. 
Ova ipfa, cum iis collata , quae in Foemina 
pro. 
ofte ook niet ml kan fteeken , waar uyi dan hei 
fahelken gefprooten is, dat de Koning geen Angel 
heeft , maar van een fagtmoedigen aart is. Egter 
foo maakt hy de mynen om te fteken, foo wanneer 
hy getergt en geport wort , gelyk ik ondervonden 
heb. Wat nu eygentlyk ditfenyn voor nut heeft * 
{foo men vaji fielt,dat het alleen niet en isomhaa- 
re Jongen te bewaaren , ende die bcfchermende ook 
haar leeven te verliefen ) dat fou fwarelyk moge- 
lyk weefen om uyt te vinden. En hoewel ik hier 
vooren gemeent hebbe , dat het tot het Wafel) 
manken fou kunnen dienen , foo wort dat egter om 
vergeftooten door de Wefpen ende de Horfels , dié 
Angelen ende fenyn hebben , ende egter geen Wafeh 
en maaken: gelyk ook het Wyfken van de Byen 
niet doet, maar dat ook haare Jongen niet defen- 
deert ,* en waar door men ook dat gebruyk fou kun¬ 
nen in twyfel trekken. Siet dan alhier Leef er ± 
hoe hefwaarlyk de Natuur in fyne werken na té 
fpeuren is, en leert met my de vinger op de moni 
te leggen, om onfe onwetentheid en onmagt U 
bekennen , 
Eerfte Obfervatie in de Vrouwclyke Bye, 
Tot meerder verklaring van al het geen tot 
nog toe van de Angel en fyn fenyn gefegt is, ah ook 
van den Eyerftok , foo falik alhier eenige particu¬ 
liere Obfervatien invoegen , die ik naderhand in het 
Wyfken der Bye gedaan beh. Wanneer ik dan op dert 
1 6. Juny eeü Bye Korf kwam te openen , foi 
vond ik daar verfcheyde Koningen of Wyfkens in $ 
* 
dié nog in haar wajfe huyskens fat en , en omfponnen 
waaren: ftaandé op het punt om te fwermen. Dat 
ik feeker kon weeten , afoo ik haar alreeds ver - 
velt vond , en haare Vleugelen uytgefpreyt, foi 
dat fe ook befig waaren , om uyt haare cellekens té 
breeken. In de eer/Ie, die ik daar van opende , vond 
ik den Eyerftok niet ten vollen kènnèlyk , foo dat 
ik daar een goet vergrootglas toe moeft gebruiken • 
waar mee ik fag ,dat de Eyerleidèrs daar feer menig¬ 
vuldig in waaren , en de Eyeren waaren ah ontel¬ 
baar, van wegerts haar feer groote menigte en 
kleénte: foó dat ik vaftelyk vertrouw , dat die wel 
io of 12 duyfeni in het getal waaren. En ik fou 
die alle difinct hebben kunnen tellen , indien my 
die fwaare moeyte gelujl hadt , om eerjielyk alle dé 
Ee ee ee % Ey#r- 
