J O A, N N IS SWAMMERDAMM1I 
S 30 
inordinatae fint in examinando Apes , aliquando 
videre mihi contigit in concrematis aedibus Joan- 
nis Oort , hodie Toparchae in Nieuwenrode i ubi 
Apum examen, in muro quodam fuperllite,in¬ 
veni, Ceramque & Mei inde eduxi: verum 
adeo imprudenter fuam ibi fixerant habitatio¬ 
nem ; ut propter foramen muri nimis patulum 
haud fefe a frigore initantis hyemis potuerint 
defendere; quin & exiguus adeo earum nume¬ 
rus ibidem erat; ut ne fufficiens quidem colle¬ 
gerint alimentum, unde per inclementiores il¬ 
los dies, quibus evolare prohibentur, vivere 
potuiffent. Quandoque Apes, pollquam exa¬ 
minaverant, praealto loco ex arboribus pen¬ 
dentes vidi, quandoque iterum adeo depreflasj 
ut acervus earum humo proximus & quali con¬ 
tiguus eflet. 
Memorata Schimfchonis hiftoria , quum ha- 
ótenus minus probe intellebla fuerit, procul 
dubio haud exiguam dedit anfam ad opinionem 
illam Itabiliendam , qua perhibent. Apes ex 
Leonibus, Tauris, Equis & Vaccis excrefce- 
re: cui quidem alferto indubitate majorem quo¬ 
que fidem fecit infignis ille Vermium numerus, 
qui in modo diótorum Animantium cadaveri¬ 
bus, aeltivo tempore, faepiufcule obfervatur; 
potifiimum quia hi Vermes quodam modo A* 
pum Vermibus fimiles funt: ut adeo levis illa 
fimilitudo errorem illum fine dubio tandem pe¬ 
nitus firmaverit. Quamvis autem vel maxime 
ridicula fit haec opinio, omnique prorfus careat 
fundamento; nihilo tamen minus complures 
etiam Virorum longe eruditifiimorum eandem 
fullinere haud dubitarunt. Ita induilrius Goe- 
dartius Apum originem ex Vermibus Itercora- 
riis derivare aufus elt ; eique vel doftiffimus 
etiam ds Mei fuffragatur: quamvis revera non- 
nifi extrinfeca fimilitudo, qua Mufca quaedam 
Api accedit, hunc aeque ac illum feduxerit.} 
Idcirco fumma utendum efi: circumfpedrione in 
determinandis iis, quae non ab omni parte, uti 
fe habent, a nobis obfervata funt,* aut oportet 
ea faltem illis cum conditionibus defcribere, fub 
quibus fefe nobis obtulerunt. Quanquam igi¬ 
tur omnino reprobanda fit opinio illhaec, quae 
flatuit, Apes e cadaveribus aliorum quortindam 
Animantium , vi putredinis aut transpoficionis 
partium, provenire 5 maximam tamen ea Ubi 
faventem habet hominum multitudinem , qui 
omnes, claufis veluti oculis, eidem femet dedi¬ 
derunt. Verum fi quis accuratius confiderat ea 
omnia,quibus,juxta ac fupra prolixe defcripfi, 
opus ell, priusquam Vermiculus Apis fuo ex 
Ovo 
vcrlojjinge Ifraëls. 'Hoe otiordentelyk de Byen fwer- 
mcn , dat heb ik eens op het af gebrande huys van 
de tegensmordigen Heer van Nieuwenrode , 
de Heer Jan Oort, gefien, alwaar ik een fwcrm 
Byen in een van de overgebleevcn muur en vondt, 
daar ik Wafch en Honing uyt haalde , dan fy had¬ 
den haar woning foo onvoorjigtig verhoren , dat 
de opening van het gat in de muur foo wyt was , 
dat fe haar voor de kou van de aanftaande Winter 
niet befchermen konden. En nog waaren fy daar 
in fuiken kleenen getal binnen , dat fe ook geen voet- 
fel genoeg vergadert hadden , om in die koude flren- 
ge daagen , wanneer fe niet kunnen uytvliegen , 
by te leeven. Somtyts heb ik haar hoog in de bt - 
men fien hangen, na fy gefwermt hadden , en op 
andere tyden weer digt en als rakende op de aarde . 
Deefe Hi flori e van Schimfchon heeft J'onder 
twyfel, al foo fy niet wel verflaan is geworden , 
een groote occafie gegeeven , om het gevoelen va ft te 
fiellen , dat de Byen uyt Leeuwen , Stieren , 
Paarden, en Koeyen Jouden voortgr o ey en ; en dat 
heeft f onder twyfel fyn bevefliging gevonden , door 
het groot getal dér Warmen , dtwelke men veel- 
tyts in deefe doode Dieren in de Somertyt bemerkt: 
en te meer , om dat deefe Wurmen eenigfms naa die 
der Byen gelyken , welke fuperfidele ovcreenkoming 
fondêr alle twyfel de dwaling heel vaflgeflelt heeft; 
en hoewel fy nog foo fêev belaggelyk is , en f onder 
eenigen gront, foo hebben , dit niet tegenflaande , 
veele van de aldergeleerflt lieden haar durven on¬ 
der [leunen. Gelyk ook de neerflige Goedaert niet 
gefchroomt heeft de oorfpronk der Byen uyt 
Drekwurmen vafl te flellen , het geen ook den ge¬ 
leerden de Mey toefleint, hoe wel het in der daat 
niet als de fuperfidele gelykenis van een Vlieg is , 
die fe met een Bye heeft; dat den eenen en den 
anderen misleyt heeft. Daarom moet men feer voor- 
flgdg fyn om iets vafl te flellen , het geen men 
niet in alle fyne omflandigheeden geobferveert heeft , 
of men dient het met die omflandigheeden te befchry - 
ven , met dewelke men het ondervonden heeft. Hoe¬ 
wel het danfeer te verwerpen is , dat de Byen uyt e eni¬ 
ge andere Dieren haar lichaamen , door verrotting of 
door vergroeying van de elenj'ouden voortkomen , egt er 
heeft het den meeflen hoop der Menfchcn tot bevefli¬ 
ging , die alle dat blindelings hebben aangenomen. 
Maar foo men Wel overweegt wat’er al toe behoort , 
eer het Wurmken der Bye uyt fyn Ey komt , gevoet 
wort, en in een Bye vergroeyt, gelyk ik wytlopig be- 
fchreeven heb, fonder twyfel fal men nu den draal 
wel vinden, om uyt dit doolhof van foo veele fabulen, 
inbeeldingen en duyflerniffen , die als den knoop 
van 
