BIBLI A NATURAE.* «3 
lignis earum multitudo, & temporis * quo na¬ 
tae funt, ignoratio ; dum interim Foemellae 
natales fatis exaéte cognofcimus. Apes nam¬ 
que vulgares quovis propemodum anni tempo¬ 
re generantur : & quamvis, examinandi prae- 
fertim tempore, grandior atque abundantior 
earum fit proventus; attamen aliae aliis quan¬ 
doque unius, duorum , trium, quatuorve men- 
fium intervallo citius in lucem eduntur: non¬ 
nullae enim nonnifi tempore examinis dudum 
praeterlaplb demum excluduntur: quod ipfum 
circa Mafculos quoque verum deprehendi. 
Adde , quod Foemella ve! menfe etiam Mar¬ 
tio Ovulis fuis pariendis acriter jam occupata 
fit:unde necefiario Apum aliae citius, aliae tar¬ 
dius, nafcuntur,& prorfus ambiguum redditur 
de longitudine vel brevitate vitae earundem 
judicium. Quis enim in tanto numero juniores 
a fenioribus dignofcere valet ? Sane nemo. De 
Mafculorum vita quoque nondum adeo certo 
confiat: quanquam enim ego exiftimem , eos 
vix ultra fex oótove feptimanas naturaliter vi¬ 
vere; haud tamen id per indubitata mihi ex¬ 
perimenta innotuit: imo crediderim, non nili 
difficillimo labore hanc rem obfervari polle. 
Nonnulli quidem mihi adfeverant, fe Mares, 
cum Foemella minus plene prolifica eft , in 
hyemem usque fuperftites vidifle. Utut haec 
fefe habeant , id unicum certus fcio, 
quod ea omnia diligentius adhuc invefii- 
gare neceflum fit: quum enim Mares vio¬ 
lentam fubeant mortem ; ideo ha&enus de 
longitudine naturalis eorundem vitae certi ni¬ 
hil determinari poteft. Interim tamen quam 
minime alienus fum ab illa opinione, quae fia- 
tuit, vitam eorum naturalem haud ultra fex o- 
ctove hebdomadas protrahi. Ut autem ita fen- 
tiam, nonnullae primum me inducunt obferva- 
tiones; tum vero & generales illae Naturae le¬ 
ges, juxta quas ifihaec Animalcula ilico vita 
excedere debent, quamprimum munere fuo 
circa generationis negotium funt perfunfta: 
ifto enim tempore exaólo revera nulli amplius 
ufui deinceps infervit horumce Mafculorum 
vita. Manifefium id efi in Ephemero : patet 
etiam in Bombycum Papilionibus, qui plerum¬ 
que triduo , pofiquam femen fuum in lucem 
ediderunt, moriuntur ; nifi cum frigidior eft 
anni tempefias: tum enim diutius fuperfunt j 
quandoquidem, uti mihi videtur, vitales fpi- 
ritus atque humores horum Animalculorum , 
quae toto vitae fuae tempore nec quidquam 
comedunt, fub aura frigidiufcula haud adeo 
iubi- 
Wyfken al doet. Want de gemeene Byen worden 
haaf op alle tyden van het jaar vooftgeteelt, en 
hoeveel fy in de fwermtyt in een groot en over¬ 
vloedig getal voortkomen , foo komt de eene wel een 
maant, twee, drie, en vier eerder, ah de andere 
ter werelt , want fommige koomen eerjtelyk voort 
ah de fwermtyt al lang gedaan is , dat ik ook 
omtrent de Mannekens felfs heb aangemerkt. Doet 
hier by , dat het Wyfken al in Maart overvloe¬ 
dig haar Eyercn begint te-feiten, waar door dan 
nootfakelyk de eene Bye eerder ah de andere gebo¬ 
ren wort , dat de langte of kortte van haar keven 
t'eenemaal onfeeker maakt: en wie is het dan mo- 
gelyk onder foo een groot getal de jongfte van de 
oudjte te onderfcheyden ? feker nmtiant. Het keven 
der Mannekens is me ede nogfoofêeker niet: want 
hoewel ik oordeel, dat fe maar fes of agt we eken 
natuurelyk keven , foo beftaat dat in geen feekere 
Ondervinding, en ten anderen geloof ik niet, dat 
men het Jonder een fter fwaare mocyte fou kunnen 
ondervinden. Hoewel eenige my verfekeren, dat 
fe de Mannekens, wanneer het Wyfken ongeregtig 
is, tot in de winter hebben fien keven ; wat er 
van is, dit is feeker , dat het alles nog neerftig 
onderfogt moét fyn: en daarom, alfoo haar doot ge¬ 
weldig is, foo kan men tot nog toe niet feker s van 
de langte van haar natuurelyk keven hefluyten : 
hoewel ik t’eenemaal niet vremt van dat gevoelen 
ben, dat fe niet langer ah fes of agt wecken na¬ 
tuurelyk keven. En dat trek ik eerftuyt eenige 
ondervindingen, en dan ook uyt die generale re¬ 
gelen der Natuur, van dat deefe Dierkens dadelyk 
fterven, als fy haar \pligt omtrent de voortteeling 
volbragt hebben , op welken tyt ook in der daad 
deefe Mannekens onnut om te keven fyn , foo wel 
ah het Blaft of de Popkens der Sy de war men, 
die in het gemeen drie daagen naa het feiten van 
haar fiat komen te ft erven , ten fy dat de tyt 
van het jaar feer kout is, want dan leven fy 
langer, dat ik oordeel fyn oorfpronk te noemen, 
om dat de levens geef en, en de vogtigheeden van 
dat Dierken, dat nooit en eet, naa fyn geboorte , 
Tt tt tt 2 dan 
