034 JOANNïS SWA 
fcriptas: quó loco Devoratorem Goedartii, five 
Araneorum Interfe&orem, pariter hifce Mufcis 
adnumerandum, quoque propofuimus. 
Ut vero modum etiam indicemus * quo 
fingulariffimae illae , maximique momenti, 
mutationes Ipeftari queunt; id temporis ob- 
fervare oportet, quo Chryfallides obrigefcunt, 
atque colorem mutant : tum enim maturitas 
eft eas effringendi, Vermemque intus latitan¬ 
tem inde protrahendi; quem fi deinde in aper¬ 
tam repofueris ciflellam , perquam nitide at¬ 
que diftinéte confpieiendum tibi dabitur, quo¬ 
modo is paullatim in Nympham , & poftmo* 
dum inMufcam accrefcendo transmutetur. Qua 
autem ratione mutatio ifihaec perficiatur; & 
quantam excrementorum copiam Vermis hic 
interea rejiciat; & quomodo is ipfe nonnum¬ 
quam adhuc texat, praeter infinita alia Curio- 
forum adtentione digni flima, aliquando, fi DEO 
vifum fuerit, in gloriam fummi hujus Condi¬ 
toris , inter peculiares obfervationes noltras 
exponemus, & luce meridiana clarius demon- 
firare conabimur. Jam vero angufiiae tem¬ 
poris vetant hifce immorari. 
Tertio & decimo huic etiam Ordini adjici¬ 
mus illas Nymphas, quae ex infigni Vermicu¬ 
lorum numero,more Vermiculorum modo pro- 
pofitorum, intus in corpore, vel excavata cute 
Chryfallidis, quandoque in quinquaginta, aut 
centum, imo fubinde & in ducentas Nymphas 
lingulares mutantur, atque deinde in totidem 
Mufcas abeunt. Mufcae hae Goedartio quoque 
cognitae fuere: quem tamen caeterum circa 
id, in quo cardo rei vertitur, hoceft, circa ve¬ 
rum mutationis modum, five Nymphae natu¬ 
ram , penitus undequaque ignorantem efle a- 
nimadvertimus. N eque fane & nos eo cogni¬ 
tionis pervenifiemus j nifi Anatome ubique no¬ 
bis auxilio fuiflet, femperque, juxta immorta¬ 
lis Harvei exemplum , principiis mutationum, 
quousque fieri poflet, confpicuo modo atque 
indubitate cognofcendis avide inhiaviflemus. 
Alioqui enim, ficubi experimentis dellituimur, 
reliqua fcientia, quam vel noftris e ratiociniis, 
vel per induftionem, haurimus, nequaquam ex 
Natura, verum e cerebri noltri phantafmati- 
bus, originem trahit: quapropter etiam faepe- 
numero comperimus, eam , fi in expei ientiae 
trutina fufpendatur, falfam deprehendi. Ut ideo 
magnus Cartejius hunc iri finem eleganter ali¬ 
cubi dicat, fe pluris facere artificum, experi¬ 
menta, quam Heriles & prae fubtilitate eva- 
néfcen- 
MMERD AMM1I 
hebben daar fy eygentlyk , in bcbooren : en ahvaaf 
wy ook de Verflinder van Goedaert , ofte de 
Spinne-dooder , die meede onder deefe Vliegen be¬ 
hoort , voorgefelt hebben. 
Ende om ook aan te wyfin de manier om deefe 
feer feltfaame , jaa gewigtige veranderingen te 
Jien: foo moet men letten; wanneer de Gulde Pop- 
kens verfyft werden , en van ver uw veranderen , 
dat men fe dan open breekt: en de Wurm , die vier in 
fal vinden , daar ayt genoomen , ende in een open 
doosken gelegt hebbende: foo fal men allengskens 
fyn vergroejingin een Pop, en de vergroejing vaneen 
Pop in een Vlieg, nettelyk ende onderfcheidentlyk 
bemerken. Welke verandering nu hoe fe toegaat, 
als meede wat een meeritgte van overtoUigheeden 
deefe Wurm lof , ende hoe hy ook fomtyts nog 
komt te /pinnen , met andere oneyndige ndukeurig- 
heedenmeer:Juilen Wy{foo het GODT belieft) t'ee- 
niger tyt in byfondere ondervindingen , tot roem 
van dien Groot en Schepper , verhandelen, en foo 
klaar als den dag tragten voor te feilen. Maar 
tegenswoordig ontbreekt my daar de tyt toe> 
Ten derüenden foo plaatfen wy onder deefe Or¬ 
der die Popkens, dewelke uyt een gïoot getal Wurm- 
kens ,op de wyfe van de Wurmkens nu voorgejlelt, 
binnen in het lichaam ofte de holle huyt van eert 
Gulde Popken , fomtyts in vyftig , fomtyts in 
honden , en ook wel in twee hondert byfondere Pop¬ 
kens ‘veranderen; ende daar naa in foo veel Vlieg- 
kens. Deefe Vüegkens bevinden wy meede by 
Goedaert bekent te fyn. Dan omtrent het voor- 
naamfe , dat de waare verandering of de Pop is , 
foo bevinden wy hem overal onweetende: ende het 
fou ons meede niet bekent geworden fyn; ten fy wy 
overal de ontleeding hier gehruykt hadden : ende 
geduurig naa het voorheelt van den roemrugtigen 
Heer Harveus waar en begeerig geweefi, om de 
begintfelen van de veranderingen , foo veel moge- 
lyk was , figtbaarelyk ende fonder twyfeling te be¬ 
kennen. Want anders , als de ondervindingen ons 
koomen te ontbreeken , foo is de vordere kennis die- 
we uyt onfe reedenen of door optelling putten , niet 
uyt de Natuur, maar uyt onj'e herf enbeelden voort- 
gekóomen: waarom wy ook dikmaal fien , als fe ter 
proeve gefelt werd, dat fe vals bevonden word. 
Ten welken aanfien ook de groote Cartefius er¬ 
gens fegt, meer te agten de reedenen uyt de onder¬ 
vindingen van de geineene werklieden getrokken , 
als de befpiegelingen der geleerden , die geen uyt- 
werking voort en brengen. Omtrent nu deefe Dier - 
