m ÏOANNÏS SW AMMERDAMMII 
Induftrius Goedartius, quousque ex Icone co- 
gnofcere mihi licet. Vermem hunc , Mecamorph. 
Natural. Part. I. Experim. LXX, pariter defcri- 
pfit & figura exprefllt, ohlitiis tamen comme¬ 
morare , utrum in terra an in aquis eum repe- 
rerit. Imo inter omnia, quae de hoc Verme 
narrat, aliud nihil notatu dignum datur, nili quod 
eum per novem menfes absque alimento fu- 
perftitem fuilTe viderit : quapropter & Cha¬ 
maeleontis ipfi impertit nomen ; quippe com¬ 
muni illo fedudlus errore, quo ferunt Animal 
iftud aere vidlitare. 
Eruditiffimus Aldrovandus Vermem hunc no- 
ftrum itidem, fub nomine lnteftini aquae, de- 
fcribit, Iconentque ejus fimiliter exhibet : at 
Vero, Mufcam ex eo provenire, & quae por¬ 
ro de natura hujus Vermis a me obfervata 
funt, quoque ignoravit. 
CAPUT TERTIUM. 
Vermis Anatome : Dentes; Ventriculus; 
Intefilina; Vafa Salwalia; Fijlulae 
Pulmonales; Pingue Cor; Cerebrum 
Mufculi. 
P artes internae Vermis, e quo Mulca Ali¬ 
ius procrefcit, funt Dentes, Gula, Ven¬ 
triculus, Inteftina tenuia & crafta, Vafa Sali- 
valia, Fiftulae Pulmonales, Pinguitudo, Cor, 
Cerebrum , Medulla Spinalis , Nervi atque Mu¬ 
fculi ; de quibus lingulis nunc feorfim agam. 
Dentes in poltica Oris parte collocati funt: prout 
•nonnullis in Pifcibus etiam obtinet: ut ideo ci¬ 
bum, Ore jam jam hauftum, etiamnum con¬ 
fringere queant, priusquam is in Ventriculum 
defcendat. In Cancello aeque, ac in Gamma¬ 
ris, Dentes vidi ipfo in cavo Ventriculi defi- 
'Xos ; quorum aliquot hodieque adfervo. Den¬ 
tes noftri Vermis ex materie conftant corneo- 
oflea, atque paflim quibusdam inaequales funt 
afperitatibus; quas tamen, utpote non admo¬ 
dum notabiles, Icone non repraefento. Gula 
pertenuis eft canaliculus, qui, ab Ore & Fau¬ 
cibus ortus, dein cum Ventriculo fefe conjun¬ 
git, tranfiens per rimam , in Medulla Spinali 
ex compofito hunc in finem fabrefactam: prout 
4n aliis quoque Infedtis locum habet. Eam ob 
rationem Cerebrum veluti fuper anteriore Ven¬ 
triculi regione collocatum in hoc Verme repe- 
ritur. Ventriculus ipfe membranaceam quali 
refert particulam, quae, ficubi Vermem ilico, 
poftquam captus eft,oleo Terebinthinae inter- 
fece- 
Naa dat ik uyt de figuur fiien kan , fido vertoont 
en befichryft de neerfilige Goedaert meede deefie 
Wurm , in fiyn LXX bevindinge van fiyn eerfite 
Deel der Met amorphofiis nat. ; maar hy fit gt niet , 
ofi hy die op het lant, ofi in het water gevonden 
heeft. En al het geen , dat hy daar van fiegt , dat 
aanmerkelyk is , dat befiiaat, indat hyhem heeft 
fiien loeven over de negen maanden fonder voet fel. 
En daarom noemt hy hem de Chamekon, fiynde 
misleyt door de algemeene dwaling, dat dat Dier 
by de lucht Jou leeven. 
De geleerde Aldrovandus befichryft meede deefien 
Wurm , onder de naam van Water darm , en by 
hem is ook fiyn afbeelding te fiien ; dan dat daar 
een Vlieg uyt vergroeyt ; en wat vorder van de 
■natuur defier Wurm van my geobfierveert is, is hem 
onbekent gemeefit. 
HET DERDE HOOFDSTUK. 
De Ontleeding van de Wurm, lyn Tan¬ 
den, Maag, Darmen, Kwyl vaten , 
Longpypen , Vet, Hert , Herfenen , 
ende Spieren. 
D e inwendige deelen van de Wurm , daar de 
Jfiilus Vlieg uyt vergroeyt, fiyn de Tanden , 
de Slokdarm , de Maag , de dunne en dikke Darmen , 
de Kwylvaten , de Longpypen , het Vet , het Hert , 
de Herfenen , het Ruggetnerg , de Senuen en de Spie¬ 
ren, waar van ik byfionderlyk nu fal fpreeken. De 
Panden fiyn agter in de Mont geplaatfil , op de 
manier , als in fommige ViJJchen gefchiet ,en waar 
door fy het voetfiel , dat fie alreede in gefilokt heb¬ 
ben, nog komen te breeken ,eer fy dat naa de Maag 
Jenden. In de Kreeft-Slak , als ook in de Kreef¬ 
ten heb ik gefiien , dat deefie Dieren J'elfs Tanden 
binnen in de Maag hebben , waar van ik ’er ee- 
nige bewaar. De Tanden in defie Wurm be- 
fitaan uyt hoornbeen, en fy hebben hier cn daar 
haan oneffenheden, die ik niet uytbeelde , om dat 
fy niet fiecr opmerkelyk fiyn. De Slokdarm is een 
fieer dun canaalken , dat uyt den mont en keelfipruy- 
tende, fiig met de Maag vereemgt; het fielve gaat 
door een fipleet, die in het Ruggemerg expres daar 
toe gemaakt is;als in andere Jnfiecten meede plaats 
heeft . Soo dat dan de Herfenen als boven op 
het voorffe gedeelte van de Maag komen te leg¬ 
gen. De Maag fielve vertoont fiig als een vliefiig 
deelken, dat in een Wurm, diedadelyk naa hy ge¬ 
vangen is, en in Tarpentyn olie gedootwort, fiig met 
ingefogen en vermaalt eeten vervult te fiyn be¬ 
toond , 
