^00 JOANNÏS SW A 
Vidi fane Vermem, nonnifi quarta pollicis 
Hollandici parte longum , e capfula fex pollices 
alta exfiliifTe ; id eft, ad altitudinem , quae 
Vermis ipfius longitudinem quater & vicefies 
in fe continebat. Quin alios quosdam vel no¬ 
tabiliter altius adhuc fubfultantes obfervavi. At¬ 
tamen Vermis fubfulturus haud femper orbicu- 
latim fupinus flat: imo in latus etiam reclina¬ 
tus quandoque id peragit: quamvis interim 
corpore eredlo ^communiter faltum exerceat. 
At vero femper tamen in circulum is fefe prius 
infle&it, figuramque circularem conflanter 
in oblongam convertit, antequam fubfultet. 
Quodfi, Vir Ulullriffime! volupe Tibi fue¬ 
rit, illhaec DEI miracula in exemplo nativo 
contemplari ; Acarum duntaxat, alba fuper 
bafi, intra aquae guttulam collocatum, micro- 
fcopio objice: extra aquam enim profilire non 
poteft. Sic diftin&iffime fimul videbis, quo¬ 
modo is Pedibus filis Anum apprehendat, & 
fupra defcriptas in figuras fimili ratione femet 
componat, uti Icone fecunda, tertia, & quar¬ 
ta expreffi. 
Alia infuper encheireli id ipfum oculis u- 
furpari poteft: quando nimirum Vermis cufpi- 
di fubtilis cujusdam fpecilli, ope amyli, ad- 
glutinatur: inde enim tum quoque fubfiliendo 
is femet expedire haud poteft. Quin vel tertius 
etiam modus datur •, qui quidem in eo fitus eft, 
nt Acarus digitis prius tantillum fuper menfa 
volutetur, & tamdiu contre&etur,donec vires 
fuas ex parte amiferit. At tum is valde irre- 
gulariter Anum fuum prehendit, & nonnunquam 
errans oftiis etiam Fiftularum Pulmonalium ibi 
hiantibus Ungues fuos injicit. Interim commo- 
dilfime tamen fic videre licet, quonam paóto 
Vermis Pedes fuos exferat. Haec omnia Tib> 
eruditifiimus Vir, Mattheus Sladus, Medicinae 
Doflor , & communis nofter Amicus, aeque 
ac ego, confirmare poflet; quippe qui ilia Na 
turae miracula mecum eft admiratus. 
ANATOME ET DESCRIPTIO PAR¬ 
TIUM INTERNARUM. 
Vermis iftius Anatomen inftituturus, eor,um 
aliquot in aquam pluviam conjeci; ut ibi more¬ 
rentur: quod quidem fpatiofex feptemve dierum 
quandoque demum obtinetur. At bidui tamen 
triduive intervallo fic macerati ad Anatomen 
quam aptiflimi funt: etiamfi enim tum adhuc vi¬ 
vant;valde tamen torpefcentes haud multum am¬ 
plius fefe movent. Quodfi autem die quinto 
tan- 
MMERDAMMÜ 
Want ik heb gefien , dat een Wurm , die maaï 
het vierendeel van een Hollantfche duym king was 
uyt een doosje van fes duym hoog fprong; dat is 
23 maal hooger, als hyfelve lang was : en eenige 
andere heb ik merkelyk hoger fien fpringen. Maar 
altyt foo gaat de Wurm niet in de ronte over 
eynt Jlaan , als hy fpringt , want fomtyts foo doet 
hy dat op fyn fyde leggende : hoewel hy gemcen- 
lykftg over eynt regt. Dan altyt buygt hy fig 
eer ft circulair te famen, en eer hy fpringt , foo 
verandert hy die circulaire figuur altyt in een 
langwerpige . 
Ah gy cleefe wonderen GODS in de Natuur 
belieft tefien myn Heer ; foo is daar niets anders 
te doen , als de Wurm onder een vergroot glas, 
op een witte gront , binnen in een droppel water 
te leggen : want daar kan hy niet uyt fpringen. 
En als dan f et men ook dijlindt , hoe hy met fyne 
k oeten fyn Aars komt vafi te grypen , en de be- 
fchieeve poftuuren te maaken ; op de wys } gelyk 
ik in de tweede, derde , en vierde figuur en uyt 
gebeelt heb. 
Men kan het ook fien op een andere wys, te 
weet en , met de Wurm aan de punt van een dunne 
flilet te kleeven , daar wat Styffel aan is, waar 
van hy meede niet los kan fpringen. Daar is nog 
een derde manier , dat men hem eerfl op de tafel 
onder de vinger een weynig rolt , en foo wat han¬ 
delt, tot hyfyn kragt eenigfins komt te verliefen: 
maar op welken tyt hy heel irregulier fyn Aars 
vat , en fomtyts grypt hy ook wel op fyne openin - 
gen der Lengpypen: en als dan fiet men het al- 
der bequaamjle , op wat wyfe hy fyne Voeten uyt- 
jieekt. Als UE. neffens my fou kunnen verfeeke- 
ren , onfe gemeene en feer geleerde Vrient, de 
Heer Dottor Mattheus Sladus , dewelke neffens 
my deefe wonderen van de Natuur geadmireert 
heeft. 
ONTLEDING EN BESCHRYVING DER 
INNERLYKE DEELEN. 
Wanner ik nu deefe Wurm wilde ontleeden, fgo 
liet ik eenige der felve in regen water fterven} 
dat wel fes a feven daagen fomtyts werk heeft. 
Maar binnen 2 at, dagen fyn fy feer bequaam 
tot de ontleeding , aljoo fy dan nog leeven , maar 
feer loom fyn , en f onder dat fe haar merkelyk roe¬ 
ren : maar als men fe op den vyfden dag weer uyt 
het water neemt , foo kruypen fy , en fprmgen als 
ff 
