B I B L I A NATURAE. 
'rate congruere ; ut ideo fatis expedite ii fe 
per illa cava movere poffint. Hunc autem 
motum perficiunt, pofticas partes fuas ad li¬ 
gnum verfius corrugando,anticasque deinde rur- 
fum exporrigendo : qua quidem opera admodum 
velociter femetin cuniculis hifce fuis promovent. 
Quando autem memorata Animalcula illis 
fuis domunculis, vel cavernis,pabuloque, quodin 
his praelio efb, orbantur; tunc-, praeterquam 
quod fe movere deinceps haud poffint, Solis 
etiam ardore, aerisve ficcitate rigefcunt, aliis¬ 
que modis innumeris intereunt : quin & ali¬ 
mento fuo deftituta funt. Simili ratione multifaria 
quoque lnfe£la> Pedibus carentia, quae tam fub 
terra, quam in aquis, degunt,nutriuntur atque 
fullentantur. illa nimirum , quae pedibus or¬ 
ba in aquis vivunt,Caudae fuae aliarumve par¬ 
tium , quae ipfis loco remorum inferviunt, ad¬ 
miniculo locum mutant. Vermiculi autem fub 
terra viventes pari fere modo , ac Coffi , 
femet promovent , interque rimas & filfuras 
telluris ftc prorepunt. Quid demum apodi- 
busMufcamm, Formicarum, & Apum Ver¬ 
miculis fiat, in hilioriis horum Infedlorum vide 
ri potelL Quantum vero ad Erucas aliaque 
Animalcula polypoda adtinet} in propatulo res 
eft, nec ulla premitur difficultate, imo haud- 
quaquam etiam propofitioni meae repugnat , 
quod ex ligno cariofo Inleóta quaedam, aliquot 
poft annis, provenire obferveniur: nam novi¬ 
mus Animalcula ifthaec ibidem quoque ex Ver¬ 
miculis procrefcere , atque ex Ovis ducere o- 
riginem > dum matrices regulariter quotannis 
ad ligna ejusmodi fefe conferunt * fuumque in 
his femen deponunt. Saepiuscule autem ne- 
ceffum eft, ut Vermes tales fpatio continuorum 
aliquot annorum incrementa capiant, priusquam 
ai fuam perveniant mutationem: prout in Cos- 
fo, ilioque edam Verme, equo Hollandica 
Cantharis, quem vulgo aureum Scarabaeum 
vocant, oritur, manifeftum eft. In Aquaticis 
etiam Vermibus , qui intra Tubulos degunt , 
id ipfurn obtinet: quemadmodum in Epheme- 
ri hiftoria adnotavimus. 
At praeterea animadvertendum eft , quod 
multa Animafia, quae Pedibus carere dicun¬ 
tur , his omnino inflruóta fint. Sic Lumbrici 
plurimis fane gaudent Pedibus , fed alio modo 
condituris, quam vulgo Pedes folent. In ipfis 
pariter Serpentibus id mihi patuit •, quas equi¬ 
dem quintuplici Pedum fpecie donatas effe 
obfervavi. Earum fcilicet nonnullae in corpo¬ 
ris fui medio fpinofam faltem gerebant cxcre- 
fcen- 
T3-P 
grootte van haare lichaatnen over eert komen ; en 
door welke holligheeden fy haar veerdig genoeg le - 
weegen kunnen , dat fe doen , met de agterjie dee- 
len van haar lichaam , in en tegens het hout op 
te krimpen , en de voorjle deden dan weer uyt fieken- 
de,foo gaan.fy in die loopgravenfeer veerdig voort. 
Maar wanneer de genoemde Dierkens van 
deefe haare huyskens of holligheeden , en het voetfel 
dat fe daar in vinden , berooft worden , behalve ^ 
dat fe haar dan niet beweegen kunnen , foo wor- 
den.fy ook van de bette van de Son , of de droog¬ 
te van de lugt ligtelyk verjlyft , en op andere on¬ 
telbaar e wyfen meer komen fy te verongelukken f 
[fynde meede van haar voetfel berooft. Soo leven 
ook onder der aarde en in het water , veelderhandè 
voetelofe Dierkens , die daar gevoet en onderhou¬ 
den worden. Die nu in het water van voeten be- 
rooft fynde keven , die beweegen haar van plaats 
tut plaats , dooi- middel van haar Staart of an¬ 
dere doelen , die haar als tot riemen dienen. De 
H' iirmkens onder de aarde , die beweegen haar 
haafb op de manier als de Houtwurmen , en foa 
kruypcn fy voort tujfchen de resten en fcheuren van 
defelve. Hoe het nu met de voeteloofe Wurmkens 
van de Vliegen , Mieren en Honingbyen toe gaat„ 
dat kan in haare hiftorien naa gefien worden « 
Maar wat nu de Kupfen en andere Dierkens met 
veele koeten belangt, daar omtrent valt geen fwa- 
righeid , en ook Jlryt het tegens tnyn voortelling 
niet , dat men naa eenige jaaren uyt venneuluwt 
hout , eenige bloedelofe Dierkens Jiet te voorfchyn 
komen , want men Jiet , dat deefe Dieren aldaar 
meede uyt IVurmkens vergroeyen , en uyt Eyeren 
haar oorfpronk neemen , waar van de Moeder Dier¬ 
kens haar alle jaaren heel ordentelyk tot het hout 
begeeven , en aldaar haare Jaden in leggen. En 
veel maal moeten die Wurmen eenige jaaren aan 
groeyen , eer Je tot haar verandering komen , ge- 
lyk dat in den Houtwurm blykt , en ook in de 
Wurm , daar de Hollantfche Cantharis , die men 
Goude tor noemt , uyt voort groeyt. Ook heeft hei 
plaats in de bVat er wurmen , die in pypkens leeven$ 
als omtrent het Haft voor ge feit is. 
Maar men moet ook weten , dat veele Dieren , 
die gefegt Horden geen voeten te hebben , egter 
daar fekerlyk meede begaaft fyn , gelyk de Pier - 
wurmen feer veele Voeten hebben , maar van een 
andere confitutie, als gemenelyk de Voeten fyn. 
Dit heb ik J'elfs in de fangen geobferveert , die ik 
gefien heb , dat met een vyfderley foort van Voe¬ 
ten begaaft waaren. Eenige hadden alleen mid¬ 
den in haar lichaam een doornagtig uyt wastent 
Bbbbbbbbb 
