S2Ó 
JOANNIS SW AMMERDA MMIÏ 
Eo tempore quoque animadvertebam , quod j 
Lenticulae paluftris orbiculare folium non" 
modo bullulis aeriis plenum fit, eamque ob 
rationem neceffario- in fuperficie aquae flui¬ 
tet ; fed quod vel ipfa etiam ejus radix aerem 
contineat, licet pro rata haud adeo copiofum: 
quae forte ratio elt, ob quam haec fubfidit. 
Porro obfervabam, extremum pedunculi live 
radicis Lenticulae, pro portione, longe cras- 
fius efle & porofius, quam pedunculum 
ipfum: ut alimentum hinc per iftam extre¬ 
mitatem ad Lenticulam fefe penetrare mihi vi¬ 
deretur. Quin videbam infuper, quod , cum 
Lenticulam unicam in pelvi, aquam continente, 
alerem , Solisque radiis exponerem , plures 
ea fenfim radices funderet; imo quod ipfum 
quoque Lenticulae folium paullatim in duo, 
tria, vel quatuor foliola fefe multiplicaret at¬ 
que excrefceret, quorum minima dein a ma¬ 
trice fecedentia Angulares Lenticulas confti- 
tuebant: ut ideo herbula ifthaec breviiumo 
temporis intervallo, absque jafto femine, vi¬ 
deretur fobolefcere. Decreveram equidem, 
ifthaec omnia accuratius adhuc inveftigare, at¬ 
que Iconibus exprimere : verum rationes an¬ 
te memoratae ab hoc quoque propofito me 
abftraxerunt. 
Aliquot praeteriere anni, ex quo Tubercu¬ 
la , quae in dorfo foliorum Filicis reperiuntur, 
cafu fortuito examinans, e nonnullis haec con- 
llare laminis obfervabam , intra quas Aliquae , 
verum continentes femen , erant conclufae : 
cum tamen plurimi Auctorum inflcientur, hanc 
atque Amiles plantarum fpecies femine gaude¬ 
re. Quoniam igitur prorfus admirabile elt , 
quod in hifce Aliquis animadvertitur, artiA- 
cium atque fabrica ; hinc brevem faltem ea¬ 
rum defcriptionem heic interea dabo ; donec 
tandem occafio mihi offeratur , magnitudine 
auóta delineatas exhibendi: prout jam olim in 
gratiam D. Arnoldi Syen , Profefforis Botani- 
ces, id praelliti; utpote quocum rariorem 
hancce obfervationem, quia profeflionem ejus 
fpeftabat, humaniter communicaveram : quae 
tamen , profundo prelfa Alentio, una cum ipfo 
terrae eft mandata. 
Siliquae illae figura rotundae funt, & binis 
veluti ex haemilphaeriis, ad fe mutuo adpli- 
catis, quae in medio ab invicem diduci pof- 
funt, compofitae. Circum hanc commifluram 
eleganter intortus obtenditur funiculus herba¬ 
ceus , qui bina Aliquae fegmenta fuo in fi¬ 
lii continet. Funiculus hic altero extremo, 
five 
Ik bevond ook op deefe tyt , dat niet alken bet 
ronde blad der Krooft vol Lnchtblaaskens was, waar 
door het nootfakelyk op het water dryft, maar felfs 
ook fyn Wtortel, hoewel naa proportie niet foo 
veel; en om welke reeden dat die mogelyk Jinkt. 
Nog ondervond ik, dat het uiteynde van de fieel of 
Wortel van het Krooft , na proportie veel dikker en 
en poreufer was, a Is de fieel van de Wortel felve: 
foo dat het my fcheen , als of het voetfel daar door 
tot het Krooft in ging. En ik fag van gelyken , 
als ik een enke/d Kroojlhlaadken in een kanneken 
met water hielt, en dat in de Son fette , dat het 
met ’er tyt verfcheyde Wortelen maakte ; en het 
Krooftblad felve kwam allengskens in twee, drie , 
en vier blaatkens fig te verdubbelen, en uyt te 
groeyen, waar van de kkenfte dan van de Moeder 
afweeken , en byfondere Kroojihlaadkcns maakten. 
Soo dat dit kruyt f onder eenigfaat, in een korte 
tyt , Jig fcheen te vermenigvuldigen. Myn voor¬ 
nemen was, om dit alles nog naukeitriger te on- 
derfoeken, en het ook in figuur af te heelden, 
maar dat is, door de voorverhaalde redenen, mee- 
de agter gebleeven. 
’t Is nu eenige jaaren geleeden , dat ik hy geval 
de Wratkens, die agter op de bladeren van de Va¬ 
ren flaan , kwam te examineer en ; die ik uyt eenige 
blaatkens hevondt te heftaan, waar in de Saad- 
kokerkens hefiooten waar en, die het waaragtig faad in 
haar bevatten: dat veele Authcuren lochenen , dat 
deefe planten en haare foorten f ouden hebben. Maar 
afoo de konft en inventie , die in deefe Saadkokers 
bevonden wort, t'enemaal admirabel is , foo fal ik 
defelve hier kortelyk hefchryven , tot ik eens occafie 
heb , die in bet groot af te heelden , gelyk ik 
voor deefe dat voor de Heer Profejfor Eotanices 
Arnoldus Syen gedaan hehhe, die ik deefe rare 
ohfervatie, als fyn profefjle rakende , gunftig heb 
gecommuniceert ,* maar die met hem in een diepe 
ftilfwygentheid is overheden. 
De Saadkokers fyn van een ronde gedaante , 
en in haar middenlopen gaande , alwaar een cierlyk 
geftrengelde kruydftreng als een koordeken om¬ 
loopt, die de twee deden van de Saadkoker in haar 
fituatie hout. Deefe Jlreng is met fyn eene eynde, 
of grond op het Varen-blad vafl gegroeyt , en voorts 
aan de onderfie helft van de Saadkooker , in welkers 
