BSBLIA NAfURA Ë. 
Mufculos influens, ibi producit 3 oognofeamus! 
Sane & haec res caligine impenetrabili fepulta 
.jacet. Quoniam interim variis paullatim tem¬ 
poribus haud pauca inftitui circa motum Mu- 
fculorum experimenta; praecipua horum nunc 
in medium proferam, atque intelligentium exa¬ 
mini fubmittam. 
Aeternae veritatis , maximiqué momenti 
res eft, quod, quocunque etiam tempore Ner¬ 
vi viventium corporum adtreclentur , flarim 
in Mufculis, ad quos illi feruntur, notabilis 
produci motus , isque a naturali Mufculorum 
iflorum contractione nequaquam difcrepans, 
obfervetur. Quocirca fi Nervos v. g. Diaphra¬ 
gmatis, in vivo Cane aperto, leviter faltem 
fubtiliffimae acus culpide vellicaveris, pupu¬ 
geris, aut igne propius admoto, acribusve li¬ 
quoribus infinuatis, flimulaveris ; mox Dia¬ 
phragma naturalem fuam obire functionem, fe- 
fe contrahere, e fornicato planum fieri, e 
Thorace femet efferre , Abdominis vifcera 
extrorfum protrudere , atque Thoracis ca¬ 
vum ea proportione, qua [Diaphragma femet 
contrahendo planius evadit, magisque e Pe6lo- 
re protenditur, ampliari videbis. 
EleganthTimum eft fimulque jucundiffimum 
hocce experimentum; quandoquidem & motus, 
qui in compofito ifto Mufculo tum temporis a- 
nimadvertitur, mirabilem fefe praebet} & quia 
id ipfum experimentum eodem in fubjedto 
multoties iterari potefl: modo Nervi Diaphra¬ 
gmatis , qua principiis fuis juxta Pericardium 
decurrunt, irritentur prius; dein vero pro alte¬ 
ra , tertia & quarta facienda irritatione , paul- 
latim defcendendo, magis magisque inferior 
eorum regio feligatur , donec ad ipfum deni¬ 
que, quo Diaphragmati inferuntur, locum per¬ 
ventum fit. 
Porro Experimentum illud non modo hac in 
parte, verum & in reliquis omnibus corporis 
animalis partibus mufculofis, circa Nervum , 
fimili eventu quam facillime inftitui poteft. Hinc 
fub viventium Animalium diffe&ione toties ob- 
fervamus, quod, dum cultello difcinduntur aut 
punguntur Nervi, infignes admodum motus in 
Mufculis, ad quos illi pertinent, exoriantur : 
prout Cl. Stenonis ejusmodi quidpiam Myolog. 
Specim. pag. 78 & 7*1. edit. Janff. pariter ad- 
iiotavit; poftquam veterrimum ac tritiffimum 
meum in Ranis experimentum ipfi monftravif- 
fem. Nec in Quadrupedibus id folummodo fieri 
animadvertitur; fed & in Avibus ac Pifcibus ; 
prae -' 
837 
veroorfaakt, dis gedmrig door de SeniM daar in¬ 
vloeit: als fynde dit een faak, die onder oneyndigè 
duyjlerhceden verborgen is. Egt er alfoo ik omtrent 
deefe beweging der Spieren al vry eenige experi¬ 
menten nu en dan gedaan hebbe, foo fal ik de 
principaalfte tegenswoordig voorfellen , en die het 
oordeel der verjhandige onderwerpen. 
Het is een faak van een eeuwige waarheid, en 
feer groote covfideratie , dat ten welken tyde men 
de Senuwen der bevende lichaamen aanroert , dat 
men terfeont in de Spieren, waar naa toe fy ko¬ 
pen, een merkelyke beweeging fiet veroorfaakt, de¬ 
welke van de natuurelyke contrarie der felve niet 
verfcheelt. Waarom foo men de Senuwen , by 
exempel, van het Middelrif in een levendig geo¬ 
pende Hont, fagtelyk met de punt van een feer fy~ 
ne naait komt te prikkelen , te fteeken , of met een 
weynig vuur , en ingedronge of fcherpe wateren , 
komt te irriteeren , foo fal men datelyk het Mid¬ 
delrif fyn natuurelyke functie Jien volvoeren , fg 
contraheer en , van verwulfd vlak worden, en fig 
uyt de Borfi te beweegen, en de Ingewanden van 
de Buyk uytwaarts te ftooten: en men fal het de 
Borft naa die proportie fien dilateeren , naa dewel¬ 
ke dat het in fyn contraStie regter won , en fg 
verder uyt de Borft extendeert. 
Dit is een feer aardig en ook vermakèlyk experi¬ 
ment , foo om de wonderlyke beweeging , die men 
in die gecomponeerde Spier dan fiet, als meede om 
dat het felve experiment in het felve fubject veel— 
maals kan herhaalt worden, foo men maar d& 
Middelrifts-Zemwen , daar fe in haar begintfel 
langs het Hartefakje heen loopen, komt te irritee¬ 
ren , en foo allenkskens tot de tweede, derde, endet. 
vierde irritatie, naa onderen komt voort te gaan p 
tot daar fy ingeplant worden. 
Nu, niet alleen omtrent dat deel, maar ook 
omtï ent alle de vordere fpieragtige deelen van het 
lichaam des Diers , kan men dit experiment feer 
ligt omtrent de Zenuw in het werk feilen. Waar¬ 
om ons ook dïkmaals gebeurt, in de levende Sectien 
der Dieren, alswy de Zenuwen met een mes door- 
fnyden of raaken, dat we feer notable beweegin- 
gen in de onderhorige Spieren gewaar worden . 
Gelyk de H. Stenonis ook diergelyks yets Myolog. 
fpec. pag., 78 en 79 . edit. Janff. aangetekent heeft . 
Wanneer ik hem te vooren een feer out en bekent 
experiment van my in de Kikvorfchen getooné 
hadt. En dit fiet men niet alleen in de viervoeti¬ 
ge Dieren te gef bieden , maar ook in de Vogelen 
Ce se cc cc cc 2 m 
