B I B L I A NfATükAÊ. 
Stenoniaïio comprehenduntur , tum temporis 
comprimantur ac violenter adficiantur; ultro fane 
jfequitur, determinati nihil inde concludi polle. 
Longe autem minus adhuc ex alio illo expe¬ 
rimento , quo Sanguis, aqua per fiphonem 
adafta, e Mufculis expellitur, inferre quidpiam 
licet- quandoquidem id motrices Mufculorum 
fibras quam maxime laedit: ut ideo rude illud 
experimentum inconfiderata folummodo ratio¬ 
cinatio dicenda fit, quae, omni caeterum deifi- 
tuta fundamento, ad prius duntaxat D. Steno- 
nis experimentum llabiliendum temere excogi¬ 
tata elh Valentiora igitur argumenta proferre 
oportet ad rem tanti momenti demonltrandam: 
cui propolito ligationes Arteriarum in Femore, 
& praefertim quidem in Rana, magis appofi- 
te infervire pollent,. 
D. Stenonis laudanda efl circumfpe&io, qua 
fe continuit, quo minus modum , juxta quem 
motus Mufculorum perficitur , determinaret ■ 
quapropter etiam minime pro certo adfeverare 
aufus efl:, eundem novae cujusdam materiei 
influxu excitari,, Poflquam vero mea , quae 
ha&enus enarravi, experimenta elapfis abhinc 
aliquot annis ipfi exhibuiflem; rotunde is co¬ 
ram me profiteri non dubitavit, fe porro haud 
Vereri adferere, quod in Mufculorum contra¬ 
ctione nihil novae materiei invehatur i ut adeo 
momentofa hac de re nequaquam difientiamus. 
Quin egomet ipfe etiam meorum, quae 
propofui, experimentorum fretus pondere , 
haud difficulter nunc fuflinere valeo, quod 
Mufcnlus, fua in contraflione, fuppofitorum 
ope Spirituum animalium influentium & eflfer- 
vefcentium, nequaquam infletur aut intume- 
fcat-, verum quod contra potius, tempore con¬ 
tractionis fuae, detumefcat, vel, ut mentem 
meam dilucidius explicem f minus fpatium oc¬ 
cupet. 
Et fane luce meridiana clarius id patefcit j 
fi quando Cor aere, loco Sanguinis, repletum, aut 
etiam minus repletum , ac vacuum, adhibetur. 
Tum vero in priore horumce experimentorum 
quam plurima infuper animadvertenda occur¬ 
runt, quae omnia in Mufculorum contraftio- 
ne locum habere poliunt. Primo nimirum , 
aer intus in Corde condenfatur & in fe ipfum 
cogitur. Secundo , fimul tunc, qui Cor¬ 
dis fuperficiem circumflat, aër dilatatur. Ter¬ 
tio, Cordis fibrae, hac in aftione, quam vali- 
diffime conftringuntur, & cavernulae inter 
eas mediae comprimuntur: ut hinc, fi quis in 
earum interflitiis verfetur, aër eadem opera 
excu- 
Sf Ï 
ctert ; foo volgt daar van feïve uyt, dat daüY nieU 
determindtifs uyt kan beflooten voorden. En veel 
minder nog uyt het experiment, waar door hel 
Blo et uyt de Spieren, door het indryven van wa~ 
tcf, gefpuyt voort , dat t’ eenemdal de bewegendè 
Hef els der Spieren kwetfi: en daarom foo is dit 
rouwe experiment niet als voor een onbedagte 
redencaveling te agten , die geen fondament heeft, 
als maar om het eerfis experiment van de Heer Ste¬ 
nonis te bevefiigen. Daarom moet men gewigti- 
ger argumenten hebben , om een faak van gewigt 
te bewyj'en: gelyk men dat omtrent de Slagaders iti 
de Dye, en in die van de lükvorfch toe te binden > 
fou kunnen experimenteer en-. 
De Fleer Steno is feer voorfigiigh geweefl , in 
dat hy fig heeft onthouden , van dè manier te de¬ 
termineren , op welke dat de bewceging der Spie¬ 
ren gefchiede; en daarom heeft hy het ook voor on - 
fekër geoordeelt, dat defelve fou gefchieden doo r 
een invloejing van een nieuwe materie. Maar nad 
dat ik hem myne voor gefielde experimenten , nu ee _ 
nigejaaren gebeden fyiide, getoont had, foo heeft hy 
my determinatief gefegt , dat hy nu dorft ftaande hou¬ 
den , dat 'er in de contradite der Spieren geen nieu¬ 
we materie ingevoert wiert ,• foo dat wy in dit ge- 
wigtig point t’ eenemaal accordeerem 
En ik kan nu ook makkelyk uyt de gewigtigheict 
van myne voorgefielde experimenten fiaande hou¬ 
den , dat een Spier in fyn contractie niet opblaafi 
of opfwelt, door de gefuppofeerde invloejende en op- 
bruiffchende dierlyke geefien; maar dat een Spier 
in fyn contractie veel eer ontfweli, of om myne ge J 
dagten beter uyt te drukken , dat hy minder plaats 
En dit blykt meer als kennelyk , wanneer het Flari 
met lugt , in plaats van met Moet, gevult is, of ook 
dat het ongevult en leeg is. Alwaar dan omtrent hel 
eerfie verfcheyde Zaakèn in aanmerking komen , dié 
alk in de contrarie der Spieren kunnen plaats heb¬ 
ben. Als i. dat de lugt inwendig in het Hert gecon- 
denfeert of in een geperfi wort. Ten z. dat dan 
de lugt rontfom het Hert gedilateert wort. Ten 3^ 
dat de Fefels van het Hert, in die aCtie, dan feer 
vafi komen in een te fluyten, haare holligheeden 
tuffchen beyden toe gedrukt te voorden ,* en foo daar 
Benige lugt tuffchen beyden is, dat defelve daar uyt 
komt bewoogen te worden. Het welk alles als dan 
voornainelyk blykt, wanneer het Hert als voor een 
Gg gg gg gg gg ogen- 
