JOANNÏS S WAMMERD AMMIÏ 
excudatur. Atque haec quidem omnia tum tem¬ 
poris praecipue innotefcunt, cum Cor pro mo¬ 
mento veluti in contractione foa ceffat. Quarto 
dein aer internus , in Corde, rurfus rarefit.Qum- 
to externus contra cendenfatur , aut e ldcb 
fuo protruditur. Sexto demum Cordis 'fibrae 
denuo extenduntur five dilatantur. 
Si vero quispiam forte mihi objecerit, acrem 
heic praeter naturam dari} ei quod regeram in 
promtu habeo, aerem quandoque in Hominum 
recens mortuorum Cordibus quoque a me de- 
prehenfum effe. At, quum id tamen minus 
etiam ordinarium fit ; propterea in locum ae¬ 
ris, quem in Corde pofui , Sanguinem fubfti- 
tui velim. Sanguis nimirum , in cavo Cordis 
contentus, ab hoc contraito itidem conquaffatur, 
denfatur ac expellitur. Quin fimilia quoque pati¬ 
tur, qui per ipffus Cordis Venas Coronarias tum 
fluit Sanguis , atque de his excutitur: quam ob 
rationem Cordis fubftantia etiam fub id tem¬ 
pus notabiliter pallidior evadit. Porro dum 
Cor fic in fe ipfum compingitur, extrinfecus 
ambientis aëris rarefaólio pariter locum habet. 
Tandem & motrices Cordis fibrae fimili fe 
modo fortiter quoque conftringunt, ac de in¬ 
flato Corde paullo ante memoravi. Imo, quae 
ibidem recenfui, phaenomena ultima, primis 
oppofita, heic iddem in fubfequente Cordis 
naturaliter condituri dilatatione veniunt con- 
fideranda. 
Ex hifce igitur omnibus abunde elucefcit, 
longe plura profecto in Mufculorum contraciio- 
ne animadvertenda effe, quam ea, in quibus 
ha&enus Auftorum fe exercuit induftria. Et 
praeprimis quidem aCcuratiflime obfervandum 
elt, quanta vi motrices Mufculorum fibrae , 
dum contrahuntur, in fe ipias coëaht : ut fane 
viderim, eas, quibusdam in Animantibus, vel 
triplo etiam craffiores tum temporis reddi, 
quam fub perpetua & naturali fua contractio¬ 
ne fuerant. Quapropter & contenta earum 
omnia, quae in vafa, ipfas permeantia , influ¬ 
xerant, violento ifthoc motu validiffime inde 
exprimebantur. Unde id quoque proficifcitur, 
quod Mufculus Animalis fanguinei contraótus 
longe pallidior fit femet ipfo non contra&o : 
prout D. Stenonis itidem animadvertit. 
Quin ratio etiam hinc patet, cur determina¬ 
tus atque reiteratus Mufculorum motus natu¬ 
ralis notabilem in corpore calorem excitet. 
Quandoquidem enim Mufculi velocifiimis fuis 
comra&ionibus Sanguinem ex fe propellunt; 
non potelt non tanto celerior inde motus at- 
qne 
ogenblik infyn contractie ophoud. Warneer m 
4. de inwendige lugt in het Hert weer verdunt 
wort. Ten ƒ. de uitwendige verdikt, of van fyn 
plaats gejiooten. En ten 6 . dat de Vefels van het 
Hert weet uyt i gerekt of ge dilateert worden. 
Maar af00 men my kan voorwerpen , dat dit te* 
gennatuurlyk is, foo kan ik daar op antwoorden , 
dat ik ook fomtyts wel lugt in de Herten der Men- 
fchen, die even gefturven waren, heb aangemerkh 
Maar af00 dit nieede niet ordinaar is, foo moet 
men in de plaats van de lugt, die in het Hert van 
my gejlelt wort, het Bloet neemen 5 dat in de contra¬ 
ctie van het Hert aldaar gefchud, verdikt , en uyt- 
gejlooten wort, als ook het Bloet, dat in de Kroon- 
aders van het Hert felfs is , en dat aldaar uytge- 
drukt wort ; waarom het Hert ook op die tyt nier- 
kelyk bleeker wort. Ten anderen, als het Hert foo 
in fyn felven inkrimpt , foo heeft de verdunning van 
de uytwendige lugt moede fyn plaats, en eyndelyk 
foo Jluyten de beweegende Vefels van het Hert dan, 
meede vajl in malkander en, als dadelyk van hetop- 
geblafe Hert gefegt is: en welkers contrarie men 
ook hier in de volgende dilatatie van het Hert moet 
confidereeren. 
Üyt alle het welke dan blykt , dat daar vry mest* 
der faaken in de contraCtien der Spieren moeten 
geconfdereert worden , als tot nog toe gedaan is . 
Synde voor al wel in aanmerking te neemen, hóe 
flerk dat de bewegende Vefels der Spieren in haare 
contractie in een krimpen, foo dat ik fe wel bykans 
driemaal dikker in fommige Dieren op die tyt heb 
fien worden, als wanneer fy in haare geduurige en 
naturelyke contractie waren. Waar door dan alle 
haare inbond, die in de vaten, dewelke daar door 
liepen, ingevloeit was , met kragt uytgeperfi 
wierd. Waarom ook een gecontraheerde Spier in 
een bloetryk Dier veel bleeker is, als een Spier, 
die niet gecontraheert is, alsook van de Heer Ste¬ 
nonis is aangemerkt. 
En foo is dit ook de reeden, dat de gedetermi¬ 
neerde, of de gereitereerde naturelyke beweegingen 
der Spieren, een kennelyke warmte aan het lichaam 
veroorfaaken, door dien fy het Bloet door over 
fielle contraCtien uyt haar jlootende, de ganfche 
maffa bloeds foo veel te veerdiger beweegivg en cir¬ 
cula * 
