B ï B L I A 
tpie circuitus fanguineae maflae conciliari : 
quod Chirurgi, fola dofti experienda, pulchre 
fab phlebotomiis in ufus fuos convertere no¬ 
runt quippe qui fcipionem aut fimile quidpiam 
aliud illi, cui Vena fecanda eft, manu trablan- 
rotandumque exhibent ; ut Mufculis fic 
ad motum excitatis Sanguis celerius e Venis 
protrudatur. Imo vel fola etiam imaginatio id 
Ipfum efficere apta nata eft: quum Mufculi 
nollri ab hac itidem diverfimode determinen¬ 
tur, prout triftes vel jucundas nobis in animo 
imagines, quae Cor conftrmgutit ac claudunt 
vel difpandunt, effingimus. 
Ipfe ego Leidae in nofocomio puerum vidi, 
cujus de pedibus corrupta per gangraenam Cu¬ 
tis &Caro noviffime abfcefleratj qui folo Mu- 
fcalorum fuorum motu, abfque ulla fpiritus 
compreflione , ingentem Sanguinis copiam , 
per apertum vulnus,cum libitum ipfi erat,ex¬ 
primere valebat: id, quod in motibus multorum 
Animantium pariter obfervamus; utpote quo¬ 
rum Sanguis eo tempore , quo fe movent, ci¬ 
tatius e vulnere profluit: quamvis vel Pulmo¬ 
nibus etiam deftituta ftnt. 
Imo eo usque haec fe res extendit; ut ipfa 
quoque laffitudo inde pendeat, quod Mufculi 
nimia Sanguinis mole diftrahantur, ficque ad 
contraftionem fuam inepti evadant: quemad¬ 
modum prima vice obfervavi, cum vitrum ad 
flammam lampadis liquatum inflando fingerem: 
Mufculi enim mei Buccinatores hoc fub opere 
tam violenter Sanguine diftendebantur ; ut fa¬ 
cultas eos contrahendi, ac vi eorundem aëra 
ex ore proflandi, me demum penitus deficeret. 
In Infe&is admiratione dignum eft , quod 
ea tempore hyemali, cum Sanguis & humores 
5 n vafis ipforum veluti concrefcunt atque con¬ 
gelantur, omnes quoque Mufculorum fuorum 
motus fimul amittant: ut hinc eorum Membra 
& Pedes, fi absque illata vi extrorfum retor¬ 
queantur, hoc tum in ftatu permaneant. Quin 
obfervamus movendi hancce poteftatem ipfis 
haud prius reftitui, nifi Cum benignior coeli 
redit temperies , aut ubi prope ignem collo¬ 
cantur : hujus enim exiguo faltem calore fota 
ad vitam quafi reducuntur, fefe movent, ver- 
fant, imo currunt atque volitant} donec San¬ 
guis & humores eorum paullo poft iterum eon- 
denfentur, & priftina hinc immobilitas ipfis rur- 
fus inferatur. Celebrem illam Herbam diótam 
Senfitivam menfibus autumnalibus, quam ae- 
ftivo tempore, longe minus mobilem effe, pariter 
animadverti. 
NATURAE, tfi 
culatie toebrengen. Het mik de Chirurgyns), alleen 
door haat er var ent heid , wel weten te pas te bren¬ 
gen in het Aderlaateh ; wanneer fyymant een Jlok 
of iets diergelyks in de bant geeven , om die met dé 
bant omdrayende, en de Spieren bewécgende, daar 
door bet Bloei fnelder uyt de Aderen te doen ho¬ 
pen. Dat ook de imaginatie felfs doen kan , dié 
van gelyken onfe Spieren op verfcheyde wyfen de- 
tet inmeet t , naa dat men Jig droevige of verma- 
kelyke objetten voor fielt, die het Hert Jluyten of fa* 
men trekken en dilate er en, 
Èn ik heb felfs een jongen teLeyden in het Gafi- 
huys gekent, van wiens voeten bet gegangreneerde 
vel en vlèefch effen ge fep ar eert waar en, dewelke , 
als bet hem beliefde, een groote quantiteyt Bloets 
door de ope wonde, alleen door de beweeging fyner 
Spieren, kon uyt drukken; fonder dat hyfyn aajfem 
inhielt. Gelyk dat ook in de beweegingen van vee- 
le Dieren te fien is, welkers Bloei fnelder uyt dé 
wonde loopt, als fy haar roeren, dan als fy fiil leg¬ 
gen; hoewel fy felfs geen Longen hebben. 
Én dit gaat foo verre, dat felfs de Vemoeytheid 
hier in befiaat, foo dat de Spieren door het over¬ 
vloedig Bloei gefarceert, en onbekwaam tot baar 
Contractie worden: dat ik de eerfiemaal heb geobfer- 
veert, wanneer ik glas aan de lamp kwam te bla- 
fen, waar door inyne Wang fier en foo dik van het 
Bloet opfwollen , dat ik ten laatfien geen kragt meer 
badt, om die te contraheer en, en de lugt daar door 
uyt de Mont te blaafen , 
Het is wonderbaarlyk in de ïnfeften, dewelké 
des Winters , alfoo baar bloet en vogtigheid als 
in de Vaten fiolt en als bevriefi, dan ook alle de be¬ 
wee gingen baar er Spieren ver lief en , foo dat haard 
leeden en voeten in dat pof uur blyven fiaan, als 
men fe, f onder baar te forceer en, dan uyt waarts 
buygt: en menfiet, dat defe beweeging baar niet eer* 
der weder gegeven wort , voor dat de Lugt gema¬ 
tigder is ; of dat men fe by het vuur brengt, daar 
een kleene warmte haar doei als herleevèn , bewee - 
gen, roeren, jaa lopen en vliegen: tot dat haar 
bloet en vogten weer een Weynig daar naa verdikt 
worden , dat haar onbeweegelyk maakt op een nieuw* 
In dat vermaarde Kruydje roer my niet heb ik ook 
aangemèrkt , dat het in de Herffi maanden Jig vry 
minder beweegt, als in de Somertyt. 
Verum 
Gg gg gg gg .gg i 
Maar 
