JOANNÏS SWü 
Verum interrogaverit forte quispiam , ecquid 
igitur naturalis, determinata, aut etiam arte ac 
extrinfecus concitata ilia Nervorum irritatio in¬ 
tus in Mufculo proprie efficiat? Siquidem fta- 
tuere haud liceat, Nervo ftimulato, fenfibilem 
quandam materiem in Mufculum devehi, aut 
localiter inferri; fed potius contra affirmandum 
fit, quod Mufculus tum, quam continet materiem, 
exfepropellat,ac minus fpatium occupet. 
Fateor, difficilem fane & arduam effe hanc 
quaeflionem, nec forte prius folvi pofie,quam 
vera Mufculi ipfius conftruclio examuffim 
fuerit detecta: quae quidem me hucusque la¬ 
tet , vix nifi catenatis demum longiffimi tem¬ 
poris laboribus eruenda. Quapropter jam in 
hac re determinanda ingrediar viam, qua ad ufüs 
oculi notitiam eftperventum: modus enim, quo 
vifus peragitur , absque vera oculi cognitione 
detedftus eft. Hinc , ficubi rudi quadam fi- 
militudine rem hanc illuftrare liceret, exiftima- 
rem, eam haud aliter fefe habere, ac fi quis fi- 
liquas Herbae Impatientis Dodonei , aut Bal- 
famitae alterius Fabii Columnae , Ieniffime ad- 
tredlaret; quae quidem, dum per duas tresve 
nervofas & herbaceas fibrillas dilatantur vel 
extenduntur , momentanea ifthac irritatione 
vim acquirunt fubtiliffime ac celerrime femet 
contrahendi. Et fane fi fibrillae iftae, quae, 
femine etiam nondum penitus maturato , tam 
fubito fefe contrahunt, haud in unum crispa¬ 
rentur atque excuterentur, fed , inftar corii 
coacti, rurfus dilatari, novaque irritatione ad 
iteratam contra&ionem excitari poffen t; fingu- 
larifiimum omnino in iis Mufculi exemplum ob 
oculos poni mihi videretur: quum praecipua 
hujus aftio pariter in contractione , dilatatio¬ 
nem fequente, fita fit: ut hinc contraótio, ne¬ 
quaquam autem dilatatio, verum Mufculorum 
officium dici mereatur j quandoquidem ii, mor¬ 
tuo etiam Animali, femet contrahere adhuc 
conantur. Imo obfervavi Mufculum, quem a- 
liquot per annos in Balfamo confervaveram , 
cum dein eodem in Balfamo a me coqueretur, 
vel tum quoque femet contraxifle. 
Verum ut ut fe habeant memoratae fimilitu- 
dines; firmiffimo faltem talo iftud nititur expe¬ 
rimentum, quod Mufculus ilico contrahatur , 
cum Nervus ejus commovetur. Quum veroin- 
fuper demonftraverim, Mufculum in contra&i- 
one fua, minus, quam in fua dilatatione, occu¬ 
pare fpatium; evidentiffime etiam inde fequitur, 
quod nulla in eum influat materies difpandens, 
fed ultra, quam comprehendi potef^ fubtilior 
effe 
mmerdammii 
Mmr mogt, mand vraagen, it at vemrfrati 
nu eygentlyk de naturelyke gedetermineerde , of ook 
de kunftige enuytwendige irritatie der Semen binnen 
in de Spier? Jllfoo men daar niet van kan feggen, 
dat daar een fenfible materie , als de' Senum geraakt 
mort, tot de Spier over pajfeert , of daar plaatje lyk 
in beweegt mort; maar dat de Spier ter contrarie 
een materie uyt fig floot , en een minder plaats be- 
Jlaat. 
Sekerlyk dat is een harde en fwaare queflie, en 
mogelyk niet te folveren , als uyt de ganfche kennis 
van de waaragtige JlruCtuur der Spier felve , die 
my nog onbekent is , en feer verre te foeken. 
Daarom fal ik hier handelen , gelyk men met het 
gebruyk van het Oog gedaan heeft , melkers manier , 
hoe het gefigt gefchiet, men fonder het Oog maar lyk 
te kennen , heeft aangemeefert. Daarom foo het my 
geoorloft was door een rouwe gelykenis de faak te 
verklaren , ik fou f eggen , dat het in defe gelegen 1 .* 
heid ging , gelyk metymant , die feerfagt de Saad- 
kokers van het Kruidje Roer my niet van Dodoneus, 
of de andere Balf amita van Fabius Columna kwam 
aan te raaken , het melk door twee a drie Senum en 
kruidagtige VeJeikens gedilateert ofgeëxtendeertfyn- 
de , dan door die moment elyke irritatie de kragt ver- 
krygt , om fig feerfchielyk en gefwint te contraheer 
rem En in der daat , indien defe Vefèlkens die 
haar foo fchielyk contrahe er en , felf eer haar 
faat ryp is , niet in een kronkelden en weg f pran¬ 
gen, maar datje , gelyk het in een gekrompe le¬ 
der , haar meer lieten dilateer en , en op een nieuw 
door irritatie te famen trokken; men fou daar om¬ 
trent een feer raar voorheelt van een Spier vinden f 
Wiens voorname aCtie in een contractie beftaat , 
die op de dilatatie volgt: maar door dat de contra¬ 
ctie , en niet de dilatatie , het eygentlyke officie der 
Spieren is: dewelke haar geduurig , felfs ma de 
doot der Dieren , tragten te contraheer en , jaa ik 
heb ondervonden, dat een Spier , die ik eenige jaaren 
in een Balfem bewaart had , fig nog contraheerde , 
wanneer ik hem naderhant in de felve Balfem op¬ 
kookte. 
Maar defe gelykeniffien daar latende ; foo flaat 
dit experiment onweerfprekelyk vafl , dat als de Se- 
nuw van een Spier geroert mort, dat dan ook dade- 
lyk de Spier geroert mort. En alfoo ik heb aange- 
wefen , dat de Spier in fyn contractie minder plaats 
beflaat , als in fyn dilatatie , foo volgt daar ook on- 
meerfpreekelyk uyt , dat daar dan geen nieuwe op- 
hlaafende materie invloeyt; en dat het een onbevat- 
telyk fuhtielder materie moet fyn, die op dat ogen¬ 
blik , 
