I Hift.Iib.2. cap. 14. 
Ii Hift.lib.p.cap.j7. 
•Lib.31.cap.>. 
l*Lib •ia.cap.it. 
: : Lib.Ja.cap.>. 
t Lib.12.cap.1t. 
Hift Iib-2. cap. 14. 
i &-lib.j.capx.& 
1 Iib.j.cap'^;. 
,'Hift.Iib.2.cap.i4. 
| Hift.lib-9.cap.37. 
; c Hift.lib.32.cap.? 
!Hift.lib.9-cap 37. 
n Hift.lib.?. cap.37. 
'Hiftlib.i.cap. 14 . 
DE HISTORIA AQVATILIVM ANIMALIVM. 
HISTORIA PRIMA. 
DE SERPENTE MARINO. 
QV ATILIVM animantium hiEorias non fatis plene a 
veteribus elTe confcriptas, ex hoc primo noEro a:re exprelTo 
pifce (quem Grtrci Scptv BxAxggiov , noflri vero serpentem mannum ap 
pellant) dignofei facile poteE. Nam cum veterum tam gra-co 
rum quam latinoruin loli (quod fciam) AriEoteles, Plinius, Si 
Aelianus eius meminerintjomnes cerre parce adeo obfcureq; 
deipfoloquudfunt, vt Delio natatore opus fit, fi quis cos alTe 
qui velit. AriEoteles enim duobus duntaxat locis mentione eius fecit; et primo quidc 
his verbis,Theodoro Gazainterprete(quo fere femper in hoc authore citado vtemur) 
a Sunt etiam maris indigne ferpentes , ten dtribus finules ; nifi tjiiod caput habent Congri. 
Et quidegenera eord complura funt colore numcrol^ varietaci$;nalci eos no in altiflimis gurgi 
tibus certum ejl; altero hifce. ^ Serpent marina colore , & corpore Congro proxima ejl ; fed obfcurior, atque acnor. 
H^cfi capta dimittatur, foris in arenam rodro quamprimum adat^o terebrat, fubitque tota; 
r j} crc acutior e bcec quam tcrreflris . Plinius eerd illum Ophidion appellans, id folum feriptum 
reliquit, c Pifciculum ejje congrofimilem . Aelianus autem plane' cum non cognouille vide= 
tur,^ cum Mi/foy etiam appellari dicat . Nos tamen ab AriEotelis fummi philolophi, neque 
vnquam fatis laudati verbis noEram de marino Serpente hiEoriam ideo aufpicabi- 
.mur, vtipfa quidem tanti viri auEoritate nitatur, cius vero breuioraillaoblcuriora- 
que verba a nobis vtcunq ue explicentur. 
NOMEN. 
Primus igitur pifeis (quem ad viuum plane exprelTum damus) ab Italis serpente mari* 
no, latine Serpens mannus aut marina, a Plillio (vt diximus) f Ophidion, grOTCC oepti Bxhxatnot nun- 
cupatur. Nam quod Aelianus^ etiam mJ^ov uccan, afferit, id certe' cu AriEotelis lcnten 
tia pugnat, qui Zepiv BxAxmiov &Miq>ovdiuerfospifcesfacit; vti ex ijs locis £ mquibus ipforum 
meminit ,facile conEat. Quamob rem nosex Ariflotclis lententia J!\pjr Bx^xsgiov hunc, 
non item vocandum cenfentes(quod quidem clarius in proxima ab hac hiEo- 
ria, vbi de Myro agitur, edocebimus) iam deferiptionem ipfam aggrediamur. 
DESCRIPTIO. 
Corporis formam Ariflotelesexprelfit inquiens, ^Snnt etiam maris indigena Serpentes, terre 
flnbn^ftmiles, nifi quod caput halet Ccngri j & alibi ’ Serpens marina colere et corpore Congro proxima ejl . Cui lub 
fcribit& Plinius dicens, ophidionpifcuulusCongrofimilis . Subdit deinceps AriEoteles , 1 Ore- 
que acutiore ejl quam terrrflris . Quod quidem ita verum cjft, vt marini Serpentes non terre 
Eribus tantum, fcd ipfis etiam Congris acutiora habeant ora . Pinxit & colorem , lic 
feribens, m Serpens manna colore & corpore Congro proxima c(l ,fed olfeurtcr . Quod & iplum qUOq3 
h plerifqs omnibus, quibus illos vnquam vifosclle intellexi, video comprobari. Athr 
mantenim Congris elfe nigriores. ConEat igitur Serpentum marinorum partem ma 
ximam colore ellc quam lint Congri nigriore. Atqui euhoe non pugnat, quod alibi 
ab AriEotele di (Eum eE, n Complura eorum ejp genera colore numerof* uarictatis . Nam Cffi plures 
crebrioresquc funt,qui congrum colore,fed aliquantulum obfcuriore referunt; nihil 
prohibet tamen,cur minus inter diuerfailla genera,alius etia coloris reperiatur. Qua 
Iis & hic quoque Serpens marinus eE, que exprimendum curauimus; corporis fcili = 
cet tum longitudine,tum colore, a reliquis frequentius obuiis diuerfus. EE enim pro 
craffitudinis ratione logillimus, atque hac parte terreErem potius ferpente quam Co 
gru referens; nec colorem Congri habet, cumlitdorlofubrubro, lateribus fubfla- 
uis, atqs imo ventre fubalbido. Quem captu haud procul ab Antio veteri oppido, fl¬ 
ue quod nunc vocant urptunno; atqs ceu pileem rariflimum Romam ad GylbcrtuHor 
Eium AmEerodamum medicum celeberrimum, ac fimplicium natura: perueEigan 
dteEudiofiiTimumapilcatoribus delatum ; ipfevtquime perfamiliariter vteretur, 
meosque holce conatus candide quantum poEet iuuaret,mihi vt a:re excipiendum cu 
rarem, vitro obtulit. Ego vero quod rarior hic videretur,& reliqui, vrpote corporis 
forma & colore Congris hmiliores, ex hoc ficilc'cognolci pollent ;hunc potius in 
H ij 
A 
D 
Aeliani erroi. 
C 
D 
Oylbertu* 
Horlhus. 
