HIPPQLYTVS SALVIANVS 
A 
Columella lo 
an corrigi 
tUT . 
B 
Columella d 
ttr locw ca 
fligatur, 
r. Gyllij aU 
lucinatto , 
c 
Tliniatti co e 
dicis duo lo 
ca auedan 
tur. 
p 
HISTORIA DECIMA SEXTA 
d b s Q_V a l o 
NOMEN. 
EI ordinis decimum octauum pifccm.qui Roma? sjiw^ablnfu 
bribus Cautiano,i Gallis Lutetis parifiorum un reflard , Lugduni un 
Mufmr t alibi tin Vi/ai», &un Cbo#an,ab Anglis Chteuen & Volaris a Gcr 
manissrbKf^/S vocatur, squalum M. Varro appellat,dicens,* qm( U 
bebat pifiinam nifl dulccmi&in ca dtintaxat Squalos ac Mugiles plfieSj Squali plUt- 
tcrca Columella quoqsmeminit.Namquuin apud cum legatur, 
^ Harum Jludia rerum maiores naftri cctebrauerunl f adeo quidem ut ettatn in dulcibus a = 
qtsrs mannos clauderent psjccs } atque eadem cura Mugile Scarumque nutrierunt,qlta nunc 
Murma et lufus ducantur. Scarum mendose legi, Squalumque redi tueri-lum clle,cx multis in— 
telligi poteft; Primum enim Columella veterum frugalitatem cum perdito fui temporis 
luxu comparans;vtiMugile acScaru eadem cura maiores nutriuiUe,qua poflca Muraena 
et Lupus educarentur,ait;Sic hic illos viliores fuifle innuit;Quod'.quide Deuti deMugile ve 
re,fic nullo prorfuspafto de Scaro dici potcft;Cum communi Scriptorum omnium con 
fcn(u,nobilifsimuspifeis ccnfcatur. Vndc Squalum, quippe quem vilem clle, procedente 
hiftoria patebit, rcftitucre oportct.Deinde fi hanc Columella; fententiam eum lupra cita¬ 
to M.Varronis loco,in quo veterum laudat parfimoinam,vtqui dulces folum pifeinas,in 
efsque duntaxat Squalos ac Mugiles pifccs haberent, diligenter conferamus,'quemad¬ 
modum cxM. Varrone(ententiam illam fuam Columellam tranfcripfiflc manifcftifsime 
cognofecmus,itainhoc,vt in illo,Squalum,&non fcarum legendum clfe , procul dubio 
iudicabimus.Poftrcmo cum idem Columella paulo infra feribat/ scaurus , (Scarus tamen 
COlTlgi debet) qui totius A fise Grcccrxque Utendus Siciliatenus freqitenttjjimuf exit ^nunquam in Ligujlicum , nec per 
Galhai enauit ad Hibericum mare,itaque nefl capti quidem perferantur } in nojlra maria diuturni queant poffideri , Luce 
clarius patct,in priori cius loco Scarum legi nonpoffc ; Cumneinnoftro quidem mari 
nedum inpifeinisScarus viucrc pofsit. Petrus autem Gyllius, quippe qui p/im** filum ex 
pannis Squalum commcmorajic njjerit f non folum citatum M.Varronis locum non vidit Collumel- 
Imque mendum non animaducrti;,Sed quod multo grauius eft,Plinium Squali meminiffc 
falso tcftatur.Namcuni apud Plinium cartilagineos pilees reccnfentem, lega tur.' Quo in 
numerofint squali quoque.Et alibi apud eundem depifeium partu loquentem t Sargi,Torpciofiquaii 
circa ceqisinoflium pariunt. Yti vterque profecto locus mendofus eft; Sic vtriulque mendum ex 
AriftoteIe,a quo ca omnia mutuatus eft Plinius,corrigi debet.Priorem autem locum cius 
& cx Ariftotclc fir emenda bimus;Q&o in numero,fint Galn quoque. Alterum vero c/ eodem Ari 
ftotcle (vti & in hiftoria quiisquagcfima nona explicatur) fic reftituemus .sargi,nrpedo squa= 
tina circa xquinofltum parium. Nccpropterca quod Plinius, qui de re medica , libros quinque 
compofuit,Squali meminiuc videatur,inquiens . 1 Ptfies dcfiumine,qui petram habent,ut TruSli, Squalo, 
com«lf,defendi Gyllius poterit; Cum hic a Plinio fecundo naturalis hiftoria; feriptore, a Pii 
nioque Caecilio,alius efsque pofterior fuerit; Voccturque Plinius Valerianus, vt hiftoria 
Vigefima fecunda dcclarabitur;Gy Ilium vero folum Plinium Squalum come mora ffc fim 
pliciter dicentem, de Plinio fecundo naturalis hiftoria; feriptore intellcxiffe certum fit. 
Itaque praeter M. Varrone & Columella m,Pii etia Valerianus medicus huius noftri pifeis 
mentionem fccit;Qucm quidem Squalium vocauit,ni mendoseSqualium apud cum legi, 
(vti certefufpicor) &Squalum corrigendum efte,arbitremur; Quemadmodum mvigcfi 
nia fecunda hiftoria fat cuidenti conieftura oftendemus.Quod vero hienofter pifeis, anti 
quorum Squalus fit,non cx eo folum quod vulgaris cius nomenclatura (vt enim diximus 
RonueSfMgto vocatur) antiquum Squali nomen imitetur, fcd ob id etiam comprobatur; 
Quod cum praedicti authores dulcis aqua; alumnrj, aulgaremque & vilem pifcem Squa¬ 
lum faciant (vt eorum verba contemplanti clare patet.) Hienofter in dulci aqua folum 
a lib .3 de re rufi, 
cap.j. 
D lib sq.capi.l6. 
c lib.S.cap . lC. 
^ hh.de nomintb. 
pife. 
e lib.S.cap. 24 . 
f lib.cj. eap. ;i. 
£ Hifili.q.eap q. 
^Hif.hb.q.ea. 1 [. 
r Iib.^.de re mcd. 
cap.+j. 
