HIPPOLYTVS SALVIANVS- 
HISTORIA SEPTVAGESIMA OCTAVA 
DE PISCE OCTOGESIMO TERTIO. 
H 
VM nihil magis probum dedeceat virum, quam ementiri, & 
impofturatacere; noftriodogefimi tertij pileis gra’cu& lati- 
num nomen ignorare, aperte atqs ingenue cofitcri potius vo 
lumus, quam futilibus & commctitijs conie Auris grxctf & lan 
ne ipfcm appellare cotendentes, alieno abuti nomine. Huius 
igitur pileis noltri, que Romxiv/fr in plerifque alijslo 
cis Ra/o n vocant, prilcanobisadinuenire nominahucuiqs non 
licuit. Necob id rame ab hifce noftrispilcatorijs conatibus ipfum arcenda duximus; 
feri enimforfan poterit, vt aut ali j, aut nos in pofterum peculiare fuum venemur ve 
tus nomen. Quod fi non accidat, pncftantius nihilominus eft, hanc quantulamcun¬ 
que, quam nullam cius tradi cognitionem. 
DESCRIPTIO. 
Peculiarem adeo figura habet odogefimus tertius pileis nofter, vt nulli alij pifciii 
fimilis videatur, ob omnibulque internofci facile poffit. Capite enim permagno cil, 
valde tame (non lecus quam corpore toto) cSprello, dtomni prorlus roflro carcte. 
Linea nauq; anteriorem capitis, fiue totius corporis partem terminans, longa fatis & 
reda, atque fere ad perpendiculum c funaitio capitis vertice ad inferiorem ulqs maxil 
lam defertur. In infimo cuius anterioris atqs fere perpendicularis partis loco os politu 
eft paruum, dentibus acutifiimis & paruis, pnrtcr quatuor anteriores & logiores, mu 
nitum. Oculi parui luni, & in luperiore capitis fede collocati. Branchias vtrinqs qua 
ternas habet; & binas etiam vtrinqs pinnas, duas latiores ad branchias,&duas alias 
anguftioresin ventre. In dorfovnira erigitur pinna, non multum lata, led latis loga; 
a primo nanqs dorfo exorta per dorlum totu fere vlque ad cauda ex tenditur. Imo pra- 
tercavctri alia vna lingularis pinna ab ano( qui in hoc pi'ce propius ad caput quam 
ad caudam accedit) nata, & vfqs fere ad caudam produda fubditur. Cauda in vnam 
& latam pinnam degenerat .Ventriculum habet mediocre; intefhna pinguedine plu 
rima obduda, & multis gyris circumacta; hepar pallidum; & felhs vcficam iecinori 
annexam.Pileiselllatiulculusvalde,Fabriinftar compreffus, fquamis magniscon 
tedus, & varijsatqs pulcherrimis coloribus egregie depidus. Caput enim, maxilla:, 
& branchiaru opercula plurimis catruleislineis infignitaapparent. Imi ventris & cau 
da: pinna: fubflauis& virentibus lineis inter le cancellatim commi (Iis, decenter admo 
dum depidtefunt. Pinna dorfi rubra eft, nonullis catruleis cSIperfamaculis. Corpus 
reliquum ex alboflauelcit. Ad multam molem non cxcrefcit, palmi nanque mcnlu 
ram excedere non folet. 
LOCVS, ET NATVRA. 
Pifcis, de quo agimus, marinus eft; litoralis &non pelagius; ac litorum maxime 
qux laxis abundant, incola. Nec omni mari comunis eft; in quaplurimis enim ma¬ 
rinis locis ne reperitur quidem; in nonnullis vero rarus habetur. In noftro nanqs Ro 
mano foro pifcatorio vix deni aut duodeni quot annis confpiciutur. In Rhodio tame 
111 Siculo atqs in Hilpano mari frequetior gignitur. Soliuagus pifcis eft, imbellifquc & 
infirmus; carniuorus tamen. Vnde cum ob imbecillitatem corporis, ac paruitatem 
oris maiores aggredi non audeat pilees; paruis Loligunculis, Sepiolis, Apuis, atque 
reliquis minutioribus pifciculis vefeitur. 
V T N V T R I A T, ET V T SAPIAT. 
Carnem habet teneram & friabile, boni fucci, atqs concodu facilem ; vnde in fa 
xatiliu penuria, iplls fubftirui, atqs valetudinarijs apponi poteft. Nullis fere alijs fpi- 
nis, prxter eas qua: dorfi ipina conftituut, interciditur. Guftui fuauifiimuscft . Et pro 
pterea vbi vbi capi lolet, in maxima habetur exiftimatione. 
