IMme partte fumme 
inducta q> fciuft fe no oebere appetere quod appetyt! 
boc no potuit fctre nili ejc collatione.CCr 5fd ultunuj oi 
cedum® erro: fuit roni admsxtusXpfumptionis ipu/ 
nitatis licut fup:a in auctoritate 2fnfelmi patuit.bkaut 
erro: (lue ignorltia noeft fpectale peccatu fed eft erro: 
eligetie z inqfitionis uel tgnoratia pcedens omne pec' 
catum fim qb oicit pbus in 3 0 etbtco?.q> ois malus ell 
ignoras qua tn ignorltia fim eude pl>m no meref idui 
getiam z mifiico:dta fed vituperui. dJZlrticulue 6 9 . 
, i£rtio queritur que^mipec/ 
cati caufa fuit cum enim ouo funt mouetia fim 
pl?m3ntellect <, X. tfantafia.cicit pISus q? intellectus eft 
femp rcctus:fantafia aut eft recta 1 110 rectaXed in ange 
lo no eft nili intellectus ergo videf q> femp rectus. 1 ! ita 
nunqj mouet ad peccatu: 1 ! (ic videf pp angelus non po 
tuerit peccare per dm qua in fe babuerit.per cam aute 
ejcteriore peccare no potuit: q: ejcterio: caufa no potuit 
eum mouere ad opus nifi oeus:oeus aut 110 mouet ad 
peccatu.CT3 tem angelus fim natura intellectu? babet 
ocitwme.mtellectus $0 oeifonnis eft fup funplices re 
rum ueritates:ergo impolTtbilis eft ad Deceptionem: z 
ita videf qt no moneat ad peccatu.CT^tem oicit^fug 9 
qinoeftcrededuj adamfptiahmete pditii boc putaffe 
q? licut oeus fciens bonu 5 z malum futurus eftet.fed itr 
boc oecipi poterat q: credebat ueniale qb erat olnabt/ 
le:ergo multo minus crededu eft boc oe angelo qj fuit 
oeceptus cuma incipio creationi* fue intellectu oeifo: 
mi fuerit pdttus z ita videf q? er Deceptione intellectus 
ito iclinat 0 fuerit ad peccatu-CTSed-CiD eft 
q b Dicit ©amafcenus i°ltb:o cap° 4 ° .liberi arbury fus 
electione uerfus eft ab eo qb eft fim nam in id quod eft 
p:eter natura. £t eleuatus eft aduerfus eu qui fecit ipm 
©eu rebellare ipfi uoles z £mo oeltftens a bono m ma/ 
lum oeuenit. Si igitur liberi arbitry electioe peccauit 
z electio no eft fine intellectu z ratione ut oicit p&us vi 
def q? intellectus eius mouit ad peccatu.dJ 3k 2fnfel 
mus tn lib:o oe cafu Diaboli oicit.Sngelus Deferuit iu' 
fticil uolendo qb no Debuit illa Deferuit aperte oftede/ 
do cur z quomo illam oeferutt.naj ideo Deferuit qi uo/ 
luit qb no oebuit. £t boc modo uolendo qb no bebuit 
Deferuit.nulla aut caufa pceftit banc uoluntate uifi quia 
uelle potuit uoluit qb non oebuinq: fimilr uelle potuit 
bon°angtlu* nec tn uoluit.ma nullus vult qb uelle no 
pbt 10 q: pot fme alia caufa qjuis mmqj uelit fi no pot. 
cur ergo uoluit nifi q: uoluit.nam bcc uoluntas nullam 
alia babuit cam que aliquatenus impelleref aut attrabe 
ref:fed ipfa libi It Dici pot efficiens fuit* effecui.CJ 3^ 
2lug°in lib:o oe libero arbitrio oicit.qi efficiens caufa 
peccati no eft nifi uoluntas.CT Contra boc totu 5 videf 
efle qb oicit Cno^in lib:o De Diuiuis noibus 4°cap°.ig* 
tur malil eft p:eter via z p:eter tntetione z p:eter naturi 
z p:eter cam z pter ptinciptu z pter fine z pter Diffinitio 
onem ipter uoluntate fubam.£r boc accipif qi malus 
z peccatu oemonisfuerit pter uoluntate! pter intelle' 
ctum etus.fT Sofo pnotadum ep an z qti z vndenu 
quo fit malii alibi eft oetermtnadu vnde pfentiedo fan 
ctis otcimus.qi actus peccati no babet cam nifi uolunta 
tej.maluautffm qtbuiufmodi nulla babet clm fed eft 
Defectus z infirmitas incides er caretia boni z iufticie. 
actus aut uoluntatis fim q> buiufmodi ouas babet cau/ 
fas.f.uoluntate ut ,priml z oeii in uoluntate mouetem 
eu cam p:iml.fed tu actus peccati no eft fepabilis a oefe 
ctu boni qui maki 5 eft potata ! roue:r ideo peccatu 
cam babet uoluntate z no oeti.Sbeifomiitas aut peccati 
a nulla caufaf ertremitateffed tm a quadam p:iuatioiie 
ep.f.vukqb no oebet.Huerfioautemuoluntatisa oebi 
to z iuftiaa z bono que no eft nifi Quatio z no uolitum 
neqj intellectu neqj intetu inducit oefectii boni in actu 
qui eft peccatum z malum.^t boc eft qb ofcft Dio 0 4* 
<ap°in oe ominis noibus.qt malii oemonis eft pter in' 
tellectii oeitonne effe.ll?ec tn oia alibi fufflcietius oeter 
minabunf .CT©tcedum ergo ad pumii qi mtellect 0 oe 
motus in plurib 0 oecipi poterat ficut in auctoritate 'Miu 
felmi fup:a onfu3 eft. £t qb oicit piis q? intellect 0 femp 
eft rectus liuelhgif oe intellectu qui ,pccdif erjanciptjj 
perfe notis z ueris.iiuellectus aiit uoluntario? z mora 
Itum ,pcedu er ptingetibus poftlbilibus aliter fieri ficut 
qt oeus fua creaturi qua ad imagine fuaj fecerat ertre/ 
ma pdenatione 110 pumret.£t buiufmodi talia que po 
mt Bnfelmus que oemoni p:omittebat impunitatem* 
CT 3 d aliud oicedum qj intellectus oeifozims creatus 
angeli no oecipif in ueruate reni earii que funt neceffa 
rio uel frequeter uel raro.fed in bys que pedet a uolun 
tate oei uel angeli uel bois no babet nifi coniecturas fu 
cut eft punire eternafr z non ignofce p:o tali culpa z ia 
tu talibus pot oecipi*C7 £t fi obyciatur cp oiabolus fci 
utt rones turis z ideo 1'ctuft cp talis pena hebebatur tali 
culpe.patct folutto per ^Lnfelmu fup:a inducta q: fciuit 
tuftl quide ee penl.fed au oeus facturus effet qb iufte 
facere poffeugnorauit pcipuecum ficut in vindicta fit 
oeco: iufticie ita iguofcetta fit oeco: mifiico:die z bonk 
tatis !mifiico:diafepefuperaltatiudiciu5.^ir^er boc 
etiam patet folutto ad fequens uerbii aut (Dionffij ulti 
mo inductu} mtelligif oe malo contracto in actu z ope * 
re uoluntatis. C 7 ^frticulus 7 °* 
d Bmdz queritur 2fquoceci> 
du.£t videf ep a gfa.q: oicit Snfelmus in Ii® 
£uroeus bomotni°li 0 .iRonalis creatura ad boc ac> 
cepit ptatem oifcernedi ut odiff.t z vitaret malii z amo 
ree z digeret bonthatqj bonum magis amaret magis z 
magis eligerettaliter naqj fruftra oediffet ei poteftate3 
banc oilcernendi q: tnuami Dtfcerneretfifim oifcrerto/ 
nem non amaret! vitaret.Sed nopuenit ut ceustan 
tam ptatem oederit fruftra ad boc ttaqj facti ronale na 
tuFlcertii eft ut fup oiafummii bbmi eligeret ! amaret 
non ,ppter aliud fed piopter ipm.St enim ,ppter aliud 
non ipm fed aliud amat ad boc mfi facere ueqt ut fi frit 
ftraronalisfibinofitlimul adbociufta! roualisfacta 
eft.^.r bac auctoritate patet manifefte qilgdi mftt crea 
tifunt.3tcmibtd^5 paru infra.Quidtu ergo eligenda 
z amido tufta facit ad qb facta eft inifera eru q: indiges 
cotra uoluntate nobndo qb oefideratqb nimis abfur/ 
du3 eft.Otuap:opter ronalis natura tuita facta eft ut fu^ 
mo bono.t.oeofruedo beata eftet.£jebys patet q> crea 
ta fuit ronalis natura mftaXu tgif a bono m quo crea/ 
ta fuit exciderit a gra cecidit.C'3 tem 2fug°i°it 0 fup ge 
nefim ad Ira} oicu fic.Queadmodu ro qua creatura co/ 
dif p:io: eft in uerbo oeiqjipfa creatura que codif fic z 
eiufderouiscognitiopausfit in creatura intellectuali 
que peccato no teneb:ata eft ac oeide ipa cognitio crea 
ture.neq; e nim ficut nos ad pcipiedi fapietii .pfiaebit 
angeli ut inmfibiiia oei per ea que tacta funt intellecta 
colpicerentquiep quo creati funt ipfa uerbieternitate 
facta z pia pteplatione fruunf. £y. boc etiam manifefte 
patet qun gra creati funt angeli! mali a gra ceciderut 
q: ab eo in quo creati funt cecideriit.CT J tem boc acci/ 
ptf ejc longa oifputatione 2£nfelmi in ltb:o oe cafu oia/ 
boli qui Dicit.qjpumus angelus babuit uoluntate bea/ 
ntudmis ! iufticil z uoluntate pfeueradi in utro<$ z to 
eeciduagfa.C* Sed £Oin£lft?lboceftqb ^ug® 
videf Dicere q? oeus creauit angelica naturi mfornie * 
eum no potuerit efleinfbtmisfim natura? videf qjfuit 
infoums fini gfam.Sed q: oe boc multa fup:a in qone 
oe p:tmo ftaru angelo? oicta funt ibi Determinatio p:e/ 
rniffo? requiraf. IDoc tm addito cp fi quis cofideret me 
te? in originalibus pfona uoce inuemet Dicere fanctos 
