Ipiime partis fume 
queritur oe figura elementoruj eo $ quidam fancti ov 
eunt q> terra licut fcutella natat fuper aquas. CT Solu' 
fio Dicendum ad piimumqriria iimtelementa grauia 
fciltcet terra aqua z aer. quod patet q? remota terra aer 
<z aqua oefcendunt in locum eius.fed vnum tm eft fini 
pliciter graue fcilicet terra cuius fignum eft cp ipfa per/ 
f'e z in alijs oefcendtt ad medium.terra enim oefceudit 
perfe ad centrum z polita in aere «aqua iteruj oefcen/ 
dit fed non fic aer * aqua. Ser enim politus in terra z 
aqua afeendit fed hecouo elementa polita tnigne oe' 
fcendunt. £t ideo oicit pbilofopbus cp funt leuia in alio 
i grauia in alio.£tl?anc naturam accipiendo Diftincta 
funt media ab ejrtremis. Unde nihil aliud eft congre/ 
gare aquas in locum vnum qj oare eis naturam illam 
cp fint leues in terra z fic afeendat ab ipfa.? graues in ae 
re z fic oefcendunt ab ipfo.CT£t l?oc eft etiam oicut 
fancti qi ignis % aer oiftincti funt quando aque recede' 
tesab tgne z aere funt feparate.C"Sd aliud oicendum 
cp locus congregationis aquarum eft locus originis ea 
rum:l5 enim in multis locis fint originalitertamenno 
funt in loco occeani ut piobatur in libto metlpeurorum. 
Cl Sd aliud oicendum cp aliter eft oe aquis z aliter oe 
igne frn naturam.quantoenim elementum rarius eft 
tanto maiorem locum occupat.£t quanto fpiftius eft ti 
io minorem locum habeufim cp etias oicit pbilofopbus 
cp eje vno pugillo aque fiunt oecem aeris: z ideo aqua 
multo eft in minori loco qj aer: z ideo no fequitur cp It 
aer dignis ambiunt terram vndiqj q^ etiam aquaam' 
btat vndiqj eam. fETlbieterea aqua habet bumidum 
incoiporale z terra ficcumincoiporale queouooomi' 
nantur in omnibus elementatis. Ser autem babet bu' 
midum fpirituale non incoiporale: z ignis ficcum fptre 
tuale non incoiporale z ideo aqua fim naturam fui bu/ 
mi di oilfoluit terram influens in poros eius:? ideo co' 
operitur a terra z non coperit eam vndiqj.aer autej no 
ita oiftoluit eam bumido fuo nec influit in eam. ? ideo 
etreundat eam vndiqj z fimiliter ignis.CJSd aliud oi 
cendumqj terra fupia piopter fui vicinitatem ad info:' 
me polita eft pio materia. Iftic autem fumitur terra fini 
rationem fui nominis fim quam oicitur terra quali pe' 
dibus trita pio loco quietis elementatorus in omnibus 
enim illis ipfa oominatur: z piopter boc omni um qui' 
es eft in ipfa. fjj Sd aliud oicendum cp mare fim fub' 
ftantiam fuarum aquarum eft elementum z fim efle in' 
fipidum: per accidens autem eft amam m z comijctum 
ut obtectum eft. dri^olTet tamen oici cp mare non eft 
amarum nili in loco illo ubicaloifoliseleuata fundo 
eius uapores terreftres grofios combuftibiles fed in Io 
co alio eft infipidum, £t boc videtur uelle pbilofopbus 
in p:imo oe animalibus < cp quodda animal marinum 
inaius eft animali fanguinistcuj tamen z careat fangut 
ne boc eft raropauco ficut quidaj pifces oicti malecbie. 
nam boc genus augmentatur in locis calidis 2 magis 
eft in pelago qj piope ripas z piecipue in locis ubi mul 
liplicantur aque infiptde.t£jc boc accipitur cp aque inii' 
pide funt in aliqua parte maris.CT&d aliud Dicendus 
4; bumidum aque ut babitum eftmateriabile eftinfe: 
?ideo oiuilibile fim lui oiuifibilitatem. £tut notetur 
becoiuiftbilitas oirtt maria z non mare. CT Md aliud 
oicendum cp terra confideratur ouobus modis fcilicet 
ur elementum z ut materia coiporum generabilium. 
£x pitmo modo confiderata fundata eft fuper ftabilita' 
Iem fuam.£t oicitur Habilitas eius natura illa que fini' 
pliciter eft grauis quia ejcilla babet locari in centro.£jc 
boc autem cp terra perfe fundatur in centro z non ter' 
minaf ad elementa alia fed potius alia quedam ad ipa? 
oicitur alibi fundata in nthilo.Scdm autem cp„ confide 
fatur ut materia coiporum elementoru;non fundatur 
fuper squas.£ozporaautem commixta funt continua 
terra autem perfe non contfnuatur.vnde in quarto me 
tbeurorum oicitpbilofopbus. 2/erra pura Iapis non fit 
quia continuationem non facit fed comminuttonem. 
continuatio enim efteje virtute aque-rideo terre con' 
tiiiuatio fundatur fuper aquam piopter bumidum con' 
tinuanseamincoiporibus comijctorii.C' Hdouofe' 
quentta patet folutio per ante oicia.CC 3 M aliud oicen 
dum gp piante que modo nociue funt no elfent nociue 
ft bomo no peecalfet nihilominus tamen elfent in fuis 
figuris z humoribus in quibus modo funt fed non noi 
cerent ficut nec ignis ureret neqj aqua fuffocaret fi pec 
catum non effet nihilominustameuigmsefletcalidus 
z aqua humida.fjJSd ultimum oicendum cp omnius 
elementorum figura eftcircularis.terra enim cum vn' 
diqj Iit grauis vndiqj quantus poteft appiopinquatad 
centrum z ita in circulo quia Ii oiftaret per angulum ef' 
fet remotio; a centro in angulo qj in latere figure angu 
lateiqi Ii oue linee ejeeant a centro figure anguste vna 
ad latus Caltera ad angulus longto; erit ea que piotra/ 
bitur in angulunu^qua yo vndiqj terminatur ad ter' 
ram z etiamf otunda eft.£t eadem ratio eft oe aere pio 
pter con ta<tum ad aquam.De igne autem alia ratto eft 
ille enim eft/fimplicite.r leuis z ideo vndiqj afeendens 
furfum ut ofeit Huiceima z figuratur ad celum lune cp 
cum Iit rotundum ignis etiam rotundus erit. 
CJarticuIusH 9 . 
£mde queritur x>c 
d opere quarte oiei. CT £t quare luna oi' 
catur magnum luminare cum tudteio (a 
pientum fit mino: alijs ftellis.CT 3 tc, n 
quomodo pieeft nocti? fimiliter ftelle cum luna quan' 
doqjoe nocte fit fub terra? ftelle oe oie ficut oe nocte 
funt fuper terram.Cotum autem refiduum oifputatum 
eft fupia in queftione oe celis. CTSiOIU^lO oi/ 
cendum cp luna oicitur magnum luminare non a qui' 
titate fed ab effectu illuminandi terram. C* 2td aliud 
oicendu cp luna non babet nili lume a fole:? ideo opo: 
tet cp opponatur ei per oiftltiam aliquam ? quo ad boc 
in quacunqj parte eft fol luna illuminata que illuminat 
terras erit in oppofita.CInde fole ejriftente in inferiori 
emifperio erit luna in fuperiori fim cp terras illuminat. 
Similiter oicendum oe ftellis cp I5 oe oie fint fuper ter 
ram tanien non illuminant terram fed tegitur lume ea' 
rum a lumine folis fed no fie in nocte:? ideo funt ad oe 
corem noctis.fETSi autem queritur quomodo hec Iu' 
minaria pertinent ad ornatum celi cuj piante affijce ter 
re pertineant ad oifpofitionem.^ieendum ut fupia ha' 
bttuiii eft qj ftelle funt motores oeterminati in fpecie z 
1$ non moueautur nili motu fuorus circulorum fim na' 
luralesphflofopbosuamen oiueritficaiuur in litu?pio 
poitione mouendi per renouationem litus in motu qd 
non accipit plantas:? ideo pertinent ad ornatum ? non 
piante. 
CBe opere quinte oiei. Srticulusis'’. 
tEtcte queritur rie 
d operibus quinte oiei piopterquid eje 
vno materiali fiunt ea que ornant aqul 
z aerem. CT Jtem piopterquid vno 
oie ornentur aque ? aer. CJ Ifreterea queritur que oif' 
ferentia fit inter reptile anime viuenns z animam vp/ 
ueutem arqj motabilem. CT ljbieterea videtur qi aues 
fint oe ornatu terre quia oicitur in littera, auefqj multi' 
plicemur fuper terram. fU pxte rea quedas animalia 
funt que funt in aqua ? terra: licut oicit pbilofopbus.?; 
quedam manent in aqua? pereunt in terra. £t queri' 
tur ad cuius ornatus pertinent illa. (ET SOtXXZjO 
©icendum cp in opere ornatus in oiftinctionibus oie/ 
